ရင္ထဲကအရာ
နာမည္ေက်ာ္တ႐ုတ္စာေရးဆရာတစ္ဦးဟာ ဂ်ာမဏီမွာ ဂ်ာမန္အဘိုးအိုတစ္ဦးရဲ႕အိမ္တစ္အိမ္မွာ ငွားေနခဲ့ဖူးတယ္။
.
တရက္မွာ စာေရးဆရာက မေတာ္တဆဖန္ခြက္တစ္ခုကို လုပ္ခဲြလိုက္မိတယ္။ သူက ဂ်ာမန္အဘိုးအိုကို ခ်က္ခ်င္းဖုန္းဆက္ၿပီး အေၾကာင္းၾကားလိုက္တယ္။
.
အဘိုးအိုက “ကိစၥမ႐ွိပါဘူး.. ခင္ဗ်ား မေတာ္တဆျဖစ္တာပဲ။ အဲဒီဖန္ခြက္မ်ဳိးက ေစ်းမႀကီးဘူး။ မနက္ျဖန္ ကၽြန္ေတာ္တစ္လံုးပို႔လိုက္မယ္” လို႔ဆိုတယ္။
.
ေနာက္တစ္ရက္မွာ အဘိုးအိုဖန္ခြက္လာပို႔ပါတယ္။ သူက အိမ္ထဲဝင္တာနဲ႔ စာေရးဆရာကို “ဟိုဖန္ခြက္ကဲြစေတြေရာ” လု႔ိေမးတယ္။ စာေရးဆရာက “ကၽြန္ေတာ္ လဲက်င္းၿပီး အျပင္ထုတ္လိုက္ၿပီ”လို႔ဆိုတယ္။
.
အဘိုးအိုက အိမ္တံခါးအျမန္ဖြင့္ၿပီး အမႈိက္အိတ္ကိုဆဲြဖြင့္တယ္။
ၿပီးေတာ့ ေနာက္လွည့္ၿပီး “ခင္ဗ်ား မနက္ျဖန္က်ရင္ အိမ္ေျပာင္းေတာ့၊ ခင္ဗ်ားကို ကၽြန္ေတာ္ဆက္မငွားခ်င္ေတာ့ဘူး”လို႔ ဆိုတယ္။ အဘိုးအိုဟာ တစ္ဘက္ကေျပာရင္း တစ္ဘက္မွာ ေဘာလ္ပင္၊ တံျမက္စည္း၊ ညႇပ္နဲ႔ အမႈိက္အိတ္ကိုယူၿပီး အိမ္ျပင္ဖက္က အမႈိက္အိတ္ကိုသြန္ခ်ၿပီး အမႈိက္အမ်ဳိးအစားခဲြေတာ့တယ္။ သူဟာ အေသးစိတ္ခဲြပါတယ္။
.
မိနစ္အနည္းငယ္အၾကာမွာ ဖန္ခြက္ကဲြစေတြက တျခားအမႈိက္အိတ္တစ္ခုထဲေရာက္သြားတယ္။ အမႈိက္အိတ္ေပၚမွာ “သတိ.. ဖန္ခြက္ကဲြစပါသည္”လို႔ သူေရးလိုက္တယ္။ ေနာက္အမႈိက္အိတ္တစ္ခုေပၚမွာက “ေဘးကင္းသည္” လို႔ေရးလိုက္တယ္။
.
စာေရးဆရာက ႐ုတ္တရက္သူေမာင္းထုတ္ခံရတာကို နားမလည္ႏိုင္ျဖစ္ေနခဲ့တယ္။ အဘိုးအိုကို သူေမးလိုက္တယ္… “ဘာျဖစ္လို႔လဲ.. ကၽြန္ေတာ္ဖန္ခြက္လုပ္ခဲြလိုက္လို႔လား”
.
အဘိုးအိုက ေခါင္းခါျပရင္း “မဟုတ္ဘူး… ခင္ဗ်ားရဲ႕ရင္ထဲမွာ တျခားလူမ႐ွိလို႔” လို႔ဆိုတယ္။
.
အခုနားက အဘိုးအို အမႈိက္အမ်ဳိးအစားခဲြတာကို မ်က္ျမင္ကိုယ္ေတြ႔ ေတြ႔ျမင္ခဲ့ရလို႔ရယ္၊ အခု အဘိုးအိုေျပာလိုက္တဲ့ စကားတစ္ခြန္းရယ္ေၾကာင့္ စာေရးဆရာ မ်က္ႏွာထူပူသြားခဲ့တယ္။
.
ခြင့္လႊတ္သင့္တာကို ခြင့္လႊတ္၊ အေလးနက္ထားသင့္တာကို အေလးနက္ထားတာဟာ အဘိုးအိုရဲ႕ရင္ထဲ တျခားသူကိုထည့္ထားလို႔ျဖစ္တယ္။
.
အမိႈက္အိတ္ေပၚမွာ အဘိုးအိုေရးထားတဲ့စကားလံုးေတြ သိပ္မမ်ားဘူး။ လက္ေရးလည္း မလွဘူး။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီစကားလံုးေတြထဲမွာ လွပမႈ၊ ေႏြးေထြးမႈေတြပါေနခဲ့တယ္။ ေဘာလ္ပင္ခ်င္းအတူတူပါပဲ.. ဒါေပမယ့္ အမႈိက္အိတ္ေပၚ အဘိုးအိုေလးေလးနက္နက္ေရးလိုက္တဲ့ စကားလံုးေတြက စာေရးဆရာစာ႐ြက္ေပၚေရးလိုက္တဲ့ လွပတဲ့စကားလံုးေတြထက္ ပိုေတာက္ပလင္းလက္ေနခဲ့ပါတယ္။
Credit ႏိုင္ႏိုင္စေန
Friday, February 24, 2017
၂၅။ ဘိကၡဳ၀ဂၢ Chapter 25
Chapter 25
၃၆၀။ စကၡဳနာ သံ၀ေရာ သာဓု၊ သာဓု ေသာေတန သံ၀ေရာ။
ဃာေနန သံ၀ေရာ သာဓု၊ သာဓု ဇိ၀ွါယ သံ၀ေရာ။
၃၆၁။ ကာေယန သံ၀ေရာ သာဓု၊ သာဓု ၀ါစာယ သံ၀ေရာ။
မနသာ သံ၀ေရာ သာဓု၊ သာဓု သဗၺတၳ သံ၀ေရာ။
သဗၺတၳ သံ၀ုေတာ ဘိကၡဳ၊ သဗၺဒုကၡာ ပမုစၥတိ။
၃၆၀။ အကုသိုလ္မျဖစ္ရန္ စကၡဳဒြါရ၌ ေစာင့္စည္းပိတ္ဆို႔မႈသည္ ေကာင္း၏၊ ေသာတဒြါရ၌ ေစာင့္စည္းပိတ္ဆို႔မႈသည္ ေကာင္း၏။ ဃာနဒြါရ၌ ေစာင့္စည္းပိတ္ဆို႔မႈသည္ ေကာင္း၏။ ဇိဝွါဒြါရ၌ ေစာင့္စည္းပိတ္ဆို႔မႈသည္ ေကာင္း၏။
၃၆၁။ ကာယဒြါရ၌ ေစာင့္စည္းပိတ္ဆို႔မႈသည္ ေကာင္း၏၊ ၀စီဒြါရ၌ ေစာင့္စည္းပိတ္ဆို႔မႈသည္ ေကာင္း၏၊ မေနာဒြါရ၌ ေစာင့္စည္းပိတ္ဆို႔မႈသည္ ေကာင္း၏၊ အလံုးစံုေသာ ဒြါရတို႔၌ ေစာင့္စည္းပိတ္ဆို႔မႈသည္ ေကာင္း၏၊ အလံုးစံုေသာ ဒြါရတို႔၌ ေစာင့္စည္း ပိတ္ဆို႔ႏုိင္ေသာ ရဟန္းသည္ ဆင္းရဲအားလံုးမွ လြတ္ေျမာက္ႏုိင္၏။
360. It is good to control the eye, the ear, the nose and the mouth to prevent from sin.
361. It is good to control the body (kar ya), it is good to control the speech (wa zi) and it is good to control the mind (ma nor). It is good to control all senses. The Bhikkhu who can control all senses will be free from all sufferings.
၃၆၂။ ဟတၳသံယေတာ ပါဒသံယေတာ၊ ၀ါစာသံယေတာ သံယတုတၱေမာ။
အဇၩတၱရေတာ သမာဟိေတာ၊ ဧေကာ သႏၲဳသိေတာ တမာဟု ဘိကၡဳံ။
၃၆၂။ အၾကင္သူသည္ လက္ကိုေစာင့္စည္း၏၊ ေျခကိုေစာင့္စည္း၏၊ ႏႈတ္ကိုေစာင့္စည္း၏၊ တစ္ကိုယ္လံုးကို ေစာင့္စည္း ၏၊ ကမၼ႒ာန္းစီးျဖန္းမႈ၌ ေမြ႔ေလ်ာ္ကာ တည္ၾကည္ေသာ စိတ္႐ွိ၏၊ တစ္ေယာက္တည္းေန၍ ရရသမွ်ျဖင့္ ေရာင့္ရဲႏုိင္၏၊ ထိုသူကို ရဟန္းဟူ၍ ဆိုကုန္၏။
362. The one who has control on his hands, control on his feet, control on his words, and who is well-controlled, who is upright, steadfast and joyful in meditation, stays in solitary and is contented – that one they call a Bhikkhu.
၃၆၃။ ေယာ မုခသံယေတာ ဘိကၡဳ၊ မႏၲဘာဏီ အႏုဒၶေတာ။
အတၳံ ဓမၼဥၥ ဒီေပတိ၊ မဓုရံ တႆ ဘာသိတံ။
၃၆၃။ အၾကင္ရဟန္းသည္ ႏႈတ္ကို ေစာင့္စည္း၏၊ ပညာျဖင့္ ဆင္ျခင္၍ ေျပာဆိုေလ့႐ွိ၏၊ မပ်ံ႔လြင့္ေသာစိတ္႐ွိ၏၊ အနက္အဓိပၸါယ္ကိုလည္းေကာင္း၊ ပါဠိကိုလည္းေကာင္း ေဟာျပတတ္၏၊ ထိုရဟန္းေဟာျပေသာ စကားသည္ ခ်ဳိၿမိန္သာယာ၏။
363. The Bhikkhu who is restrained in speech, speaks with wisdom, who has Samadhi, strong concentration, who has good command on sacred verses and in-depth meaning of them, his speech is pleasant.
၃၆၄။ ဓမၼာရာေမာ ဓမၼရေတာ၊ ဓမၼံ အႏု၀ိစိႏၲယံ။
ဓမၼံ အႏုႆရံ ဘိကၡဳ၊ သဒၶမၼာ န ပရိဟာယတိ။
၃၆၄။ တရားလွ်င္ေမြ႔ေလ်ာ္ရာ႐ွိေသာ တရား၌ ေမြ႔ေလ်ာ္တတ္ေသာတရားကို အဖန္ဖန္ ၾကံစည္တတ္ေသာ ေအာက္ေမ့ တတ္ေသာ ရဟန္းသည္ သူေတာ္ေကာင္းတရားမွ မဆုတ္ယုတ္ႏိုင္။
364. The Bhikkhu who only has Dhamma to live peacefully with, who is delightful in Dhamma, ponders in Dhamma and remembers Dhamma – he will not fall away from the Sublime Teaching, Dhamma.
၃၆၅။ သလာဘံ နာတိမေညယ်၊ နာေညသံ ပိဟယံ စေရ။
အေညသံ ပိဟယံ ဘိကၡဳ၊ သမာဓႎ နာဓိဂစၧတိ။
၃၆၆။ အပၸလာေဘာပိ ေစ ဘိကၡဳ၊ သလာဘံ နာတိမညတိ။
တံ ေ၀ ေဒေ၀ါ ပသံသႏၲိ၊ သုဒၶါဇီ၀ႎ အတႏၵိတံ။
၃၆၅။ မိမိရမည့္ လာဘ္လာဘကို မတရား႐ွာမွီးေသာအားျဖင့္ စက္ဆုပ္ဖြယ္ မျဖစ္ေစရာ၊ သူတစ္ပါးတို႔၏ လာဘ္လာဘ ကို မႏွစ္သက္ မေတာင့္တရာ၊ သူတစ္ပါးတို႔၏ လာဘ္လာဘကို ႏွစ္သက္ေသာ ရဟန္းသည္ တည္ၾကည္မႈ သမာဓိကို မရႏုိင္။
၃၆၆။ ရဟန္းသည္ လာဘ္လာဘနည္းေသာ္လည္း၊ မိမိ လာဘ္လာဘကို မတရား ႐ွာမွီးေသာအားျဖင့္ အကယ္၍ စက္ဆုပ္ဖြယ္ မျဖစ္ေစခဲ့မူ အသက္ေမြးစင္ၾကယ္၍ မပ်င္းမရိ လံု႔လ႐ွိေသာ ထိုရဟန္းကို နတ္တို႔သည္ ဧကန္ခ်ီးမြမ္းကုန္၏။
365. Do not let offerings received to be viewed as contempt by oneself, also not long for the offerings received by others. A monk who envies others cannot attain deep concentration.
366. Though a monk has received only a little offering, if it is not viewed as contempt by him, the gods praise the monk whose life is pure and free of laziness.
၃၆၇။ သဗၺေသာ နာမ႐ူပသၼႎ၊ ယႆ နတၳိ မမာယိတံ။
အသတာ စ န ေသာစတိ၊ သ ေ၀ ဘိကၡဴတိ ၀ုစၥတိ။
၃၆၇။ အၾကင္ပုဂၢဳိလ္အား နာမ္တရား ႐ုပ္တရားအားလံုး၌ ငါ ငါ၏ဥစၥာဟု ျမတ္ႏုိးစြဲလမ္းမႈ မ႐ွိ၊ ထိုနာမ္႐ုပ္ ပ်က္စီး ေသာ္လည္း မစိုးရိမ္၊ ထိုပုဂၢဳိလ္ကို ဘိကၡဳအစစ္ဟူ၍ ဆိုအပ္၏။
367. For the person who has no selfish possessiveness on all mind and matter aggregates, and who does not worry on when they are shattered, he is indeed called a Bhikkhu.
၃၆၈။ ေမတၱာ၀ိဟာရီ ေယာ ဘိကၡဳ၊ ပသေႏၷာ ဗုဒၶသာသေန။
အဓိဂေစၧ ပဒံ သႏၲံ၊ သခၤါ႐ူပသမံ သုခံ။
၃၆၉။ သိဥၥ ဘိကၡဳ ဣမံ နာ၀ံ၊ သိတၱာ ေတ လဟုေမႆတိ။
ေဆတြာ ရာဂဥၥ ေဒါသဥၥ၊ တေတာ နိဗၺာနေမဟိသိ။
၃၇၀။ ပဥၥ ဆိေႏၵ ပဥၥ ဇေဟ၊ ပဥၥ စုတၱရိ ဘာ၀ေယ။
ပဥၥသဂၤါတိေဂါ ဘိကၡဳ၊ ၾသဃတိေဏၰာတိ ၀ုစၥတိ။
၃၇၁။ စ်ာယ ဘိကၡဳ မာ ပမာေဒါ၊ မာ ေတ ကာမဂုေဏ ရေမႆု စိတၱံ။
မာ ေလာဟဂုဠံ ဂိလီ ပမေတၱာ၊ မာ ကႏၵိ ဒုကၡမိဒႏၲိ ဒယွမာေနာ။
၃၇၂။ နတၳိ စ်ာနံ အပညႆ၊ ပညာ နတၳိ အစ်ာယေတာ။
ယမွိ စ်ာနဥၥ ပညာ စ၊ သ ေ၀ နိဗၺာနသႏၲိေက။
၃၇၃။ သုညာဂါရံ ပ၀ိ႒ႆ၊ သႏၲစိတၱႆ ဘိကၡဳေနာ။
အမာႏုသီ ရတိ ေဟာတိ၊ သမၼာ ဓမၼံ ၀ိပႆေတာ။
၃၇၄။ ယေတာ ယေတာ သမၼသတိ၊ ခႏၶာနံ ဥဒယဗၺယံ။
လဘတီ ပီတိပါေမာဇၨံ၊ အမတံ တံ ၀ိဇာနတံ။
၃၇၅။ တၾတာယမာဒိ ဘ၀တိ၊ ဣဓ ပညႆ ဘိကၡဳေနာ။
ဣႁႏၵိယဂုတၱိ သႏၲဳ႒ိ၊ ပါတိေမာေကၡ စ သံ၀ေရာ။
၃၇၆။ မိေတၱ ဘဇႆု ကလ်ာေဏ၊ သုဒၶါဇီေ၀ အတႏၵိေတ။
ပဋိသႏၴာရ၀ုတ်ႆ၊ အာစာရကုသေလာ သိယာ။
တေတာ ပါေမာဇၨဗဟုေလာ၊ ဒုကၡႆႏၲံ ကရိႆတိ။
၃၆၈။ ေမတၱာတရားကို ပြားမ်ားေလ့႐ွိေသာ၊ ျမတ္စြာဘုရားသာသနာေတာ္၌ ၾကည္ၫုိေသာ ရဟန္းသည္ သခၤါရ တို႔၏ၿငိမ္းရာ ၿငိမ္သက္ခ်မ္းေအးေသာ နိဗၺာန္ကို ရႏုိင္၏။
၃၆၉။ ရဟန္း ဤခႏၶာကိုယ္တည္းဟူေသာေလွမွ မိစၧာ၀ိတက္ဟူေသာ ေရကို ပက္ထုတ္ေလာ့၊ ထိုသို႔ ပက္ထုတ္လွ်င္ သင္၏ ခႏၶာကိုယ္တည္းဟူေသာ ေလွသည္ လ်င္စြာသြားႏုိင္လတၱံ႔၊ ရာဂ ေဒါသကို ပယ္ျဖတ္ႏုိင္လွ်င္ နိဗၺာန္သို႔ ေရာက္လတၱံ႔။
၃၇၀။ ေအာက္ပိုင္းသံေယာဇဥ္ ငါးပါးကို ျဖတ္ရာ၏၊ အထက္ပိုင္းသံေယာဇဥ္ ငါးပါးကိုစြန္႔ရာ၏၊ သဒၶါစေသာ ငါးပါး ေသာတရားတို႔ကို အလြန္ပြားရာ၏၊ ေလာဘစေသာ ျငိတြယ္ျခင္းငါးပါးမွ လြန္ေျမာက္ေသာ ရဟန္းကို သံသရာ ၀ဲ ၾသဃကို ကူးေျမာက္ၿပီးသူ ဟူ၍ ဆိုအပ္၏။
၃၇၁။ ရဟန္း အနိစၥစသည္ျဖင့္႐ႈေလာ့၊ မေမ့ေလ်ာ့လင့္၊ သင္၏စိတ္ကို ကာမဂုဏ္၌ မေမြ႔ေလ်ာ္ေစလင့္၊ ေမ့ေလ်ာ့၍ သံေတြခဲကို မမ်ဳိလင့္၊ ေလာင္သည္႐ွိေသာ္ ဤသို႔အေလာင္ခံရျခင္းသည္ ဆင္းရဲေလစြဟု မငိုေႂကြးလင့္။
၃၇၂။ ပညာမ႐ွိသူအား သမာဓိစ်ာန္မ႐ွိ၊ သမာဓိစ်ာန္မ႐ွိသူအား ၀ိပႆနာပညာမ႐ွိ၊ ထိုပုဂၢဳိလ္၌ သမာဓိစ်ာန္ လည္းေကာင္း၊ ၀ိပႆနာပညာသည္လည္းေကာင္း ႐ွိ၏၊ ထိုသူသည္ နိဗၺာန္ႏွင့္ ဧကန္နီးေတာ့၏။
၃၇၃။ ဆိတ္ၿငိမ္ရာအရပ္သို႔ ၀င္ေရာက္၍ ေကာင္းစြာတရားကို ႐ႈမွတ္ေသာ ျငိမ္သက္ေသာစိတ္႐ွိေသာရဟန္းအား လူသာမန္တို႔ႏွင့္ မထိုက္ေသာ ၀ိပႆနာစ်ာန္စေသာ တရား၌ ေမြ႔ေလ်ာ္ျခင္းသည္ျဖစ္၏။
၃၇၄။ ခႏၶာငါးပါးတို႔၏ ျဖစ္ျခင္း ပ်က္ျခင္းကို သံုးသပ္ဆင္ျခင္တိုင္း ႏွစ္သက္မႈပီတိ ၀မ္းေျမာက္မႈပါေမာဇၨကို ရ၏၊
ထို ႏွစ္သက္၀မ္းေျမာက္မႈသည္ပင္ တရားမွန္ကိုသိေသာ ပညာ႐ွိတို႔အတြက္ နိဗၺာန္ေရာက္ေၾကာင္းပင္တည္း။
၃၇၅။ ဤသာသနာေတာ္၌ ဣေႁႏၵကိုေစာင့္ထိန္းမႈ အာဇီ၀ ပစၥယႏွစ္ပါး၌ေရာင့္ရဲမႈ ပါတိေမာကၡ သီလ၌ ေစာင့္စည္းမႈ စတုပါရိသုဒၶိသီလေလးပါးသည္ ပညာ႐ွိ ရဟန္းအတြက္ ထိုနိဗၺာန္ေရာက္ေၾကာင္း အက်င့္၌ အဦးအစ ျဖစ္၏။
၃၇၆။ စင္ၾကယ္ေသာ အသက္ေမြးျခင္း႐ွိ၍ မပ်င္းရိေသာ မိတ္ေဆြေကာင္းတို႔ကို ဆည္းကပ္ေလာ့၊ အာမိသဓမၼ ပဋိ သႏၴာရႏွစ္ပါးတို႔ႏွင့္ ျပည့္စံုေစရာ၏၊ က်င့္၀တ္သီလတို႔၌ လိမၼာရာ၏၊ ထိုဆိုခဲ့ျပီးေသာ အေၾကာင္းတို႔ေၾကာင့္
၀မ္းေျမာက္ မႈမ်ားသည္ျဖစ္၍ ဆင္းရဲ၏အဆံုးကို ျပဳလတၱံ႔။
368. The bhikkhu who practices loving kindness all the time, who has excellent faith in Teachings of the Bhddha, he would attain the state in peace where sankharas (compounded existences) has ceased.
369. Bhikkhu – empty the boat (of aggregate). If it is empty, it will sail quickly. Having cut off passion and hatred, you will thereby reach Nibbana.
370. Cut off the lower five attachments. Throw off the upper five attachments. Cultivate these five. The bhikkhu who has abandoned beyond the five attachments is called "the person who has crossed over the flood of Samsara".
* lower five – selfishness, doubt, wrong austerities and rites, lust, hatred
* upper five – desire to be born with a body, or without a body, self-will, restlessness, ignorance
* cultivate five – faith, mindfulness, energy, contemplation, vision
* five attachments – lust, hatred, delusion, pride, wrong views
371. Bhikkhu – be mindful, do not be negligent, let your mind not to be on sensual desires, do not swallow a red hot iron ball by negligence, if burned, do not cry "This is painful".
372. The person who has no insight will not have contemplation; the person who has no contemplation will not have insight. For the person who has contemplation and insight, he is indeed close to Nibbana.
373. The Bhikkhu with calm mind has entered his empty house, deep in meditation, has gained the insight knowledge with which he lives in delight unlike ordinary beings.
374. Whenever one concentrates on impermanence of rising and disappearing on five aggregates, one gains joy and delight, with that one with insight knowledge can attain Nibbana.
375. Here in this Buddhist Era (Buddha's Thar tha nar), these are the first things for the Bhikkhu with insight; guarding the senses, contentment, restraint in Patimokkha precepts which can lead to attaining Nibbana.
376. Let one be good association with friends who have right livelihood and are not slothful. Let one be also clever with sound moral principles and be attentive with precepts. Being that, one will have a full joy and will make an end of sufferings.
၃၇၇။ ၀ႆိကာ ၀ိယ ပုပၹါနိ၊ မဒၵ၀ါနိ ပမုဥၥတိ။
ဧ၀ံ ရာဂဥၥ ေဒါသဥၥ၊ ၀ိပၸမုေဥၥထ ဘိကၡေ၀ါ။
၃၇၇။ ရဟန္းတို႔ မုေလးပန္းပင္တို႔သည္ ရင့္ေရာ္ညိႇဳးႏြမ္းကုန္ေသာ ပန္းပြင့္တို႔ကို စြန္႔လြတ္ဘိ သကဲ့သို႔ ဤအတူ သင္တို႔ သည္ ရာဂကိုလည္းေကာင္း၊ ေဒါသကိုလည္းေကာင္း၊ စြန္႔လႊတ္ၾကကုန္ေလာ့။
377. O Bhikkhu, just as Spanish jasmine lets its faded flowers fall, you should shed passion and hatred.
၃၇၈။ သႏၲကာေယာ သႏၲ၀ါေစာ၊ သႏၲ၀ါ သုသမာဟိေတာ။
၀ႏၲေလာကာမိေသာ ဘိကၡဳ၊ ဥပသေႏၲာတိ ၀ုစၥတိ။
၃၇၈။ ေကာင္းစြာ တည္ၾကည္သည္ျဖစ္၍ ျငိမ္သက္ေသာကိုယ္ ျငိမ္သက္ေသာႏႈတ္ ျငိမ္သက္ေသာ စိတ္႐ွိေသာ ေလာ ကီစည္းစိမ္ အ႐ွိန္အေစာ္စသည္ကို ေထြးအန္ၿပီးေသာရဟန္းကို ၿငိမ္းေအးေသာ ရဟန္းဟူ၍ ဆိုအပ္၏။
378. It can be said that a monk is in peace when he is calm with his body, mind and speech, when he is the master of himself and has already left behind all worldly wealth.
၃၇၉။ အတၱနာ ေစာဒယတၱာနံ၊ ပဋိမံေသထ အတၱနာ။
ေသာ အတၱဂုေတၱာ သတိမာ၊ သုခံ ဘိကၡဳ ၀ိဟာဟိသိ။
၃၈၀။ အတၱာ ဟိ အတၱေနာ နာေထာ၊(ေကာ ဟိ နာေထာ ပေရာ သိယာ)
အတၱာ ဟိ အတၱေနာ ဂတိ။ တသၼာ သံယမမတၱာနံ၊ အႆံ ဘျဒံ၀ ၀ါဏိေဇာ။
၃၇၉။ ရဟန္း မိမိကိုယ္ကို မိမိကိုယ္တိုင္ ေစာေၾကာစစ္ေဆးေလေလာ့၊ မိမိကိုယ္ကို မိမိကိုယ္တိုင္ ဆင္ျခင္ေလေလာ့၊ မိမိကိုယ္ကို မိမိကိုယ္တိုင္ ေစာင့္ေ႐ွာက္သည္ျဖစ္၍ သတိ႐ွိေသာသင္သည္ ခ်မ္းသာစြာ ေနရလတၱံ႔။
၃၈၀။ မိမိသည္သာလွ်င္ မိမိကိုးကြယ္ရာျဖစ္၏၊ တစ္ပါးေသာသူသည္ အဘယ္မွာ ကိုးကြယ္ရာ ျဖစ္ႏုိင္အံ့နည္း၊ မိမိသည္ သာလွ်င္ မိမိ၏ လဲေလ်ာင္းရာျဖစ္၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ ျမင္းကုန္သည္သည္ အမ်ဳိးေကာင္းျမင္းကို ေစာင့္ေ႐ွာက္သကဲ့သို႔ မိမိကိုယ္ကို ေစာင့္ေ႐ွာက္ေလေလာ့။
379. You need to restrain by yourself, you need to control by yourself, by thus being well-guarded and examined by yourself, and you who has mindfulness will stay in joy.
380. You are the master of yourself and nobody but yourself is your own master. You are the sole guide of yourself, so you control yourself just as a horse merchant does his good horse.
၃၈၁။ ပါေမာဇၨဗဟုေလာ ဘိကၡဳ၊ ပသေႏၷာ ဗုဒၶသာသေန။
အဓိဂေစၧ ပဒံ သႏၲံ၊ သခၤါ႐ူပသမံ သုခံ။
၃၈၁။ ျမတ္စြာဘုရား၏ သာသနာေတာ္၌ ၾကည္ၫုိျမတ္ႏုိး၍ ၀မ္းေျမာက္ျခင္းမ်ားေသာ ရဟန္းသည္ သခၤါရတို႔၏ျငိမ္းရာ ျငိမ္သက္ခ်မ္းေျမ့ေသာ နိဗၺာန္ကို ရရာ၏။
381. For the monk who is firm and has deep affection in Buddha's teachings, with full of joy, will attain Nibbana where the end of sankharas, cessation of volitional formations.
၃၈၂။ ေယာ ဟေ၀ ဒဟေရာ ဘိကၡဳ၊ ယုဥၨတိ ဗုဒၶသာသေန။
ေသာမံ ေလာကံ ပဘာေသတိ၊ အဗၻာ မုေတၱာ၀ စႏၵိမာ။
၃၈၂။ အၾကင္ရဟန္းသည္ ငယ္႐ြယ္ေသာ္လည္း ျမတ္စြာဘုရားသာသနာေတာ္၌ စင္စစ္ လံု႔လ ၾကိဳးကုတ္အားထုတ္၏၊ ထိုရဟန္းသည္ တိမ္တိုက္မွလြတ္ေသာ လမင္းကဲ့သို႔ ဤေလာကကို ထြန္းလင္းေတာက္ပေစ၏။
382. Though young in age, a monk who has a relentless striving in Buddha's teachings brightens up the world like the moon free from clouds.
Chapter 25
၃၆၀။ စကၡဳနာ သံ၀ေရာ သာဓု၊ သာဓု ေသာေတန သံ၀ေရာ။
ဃာေနန သံ၀ေရာ သာဓု၊ သာဓု ဇိ၀ွါယ သံ၀ေရာ။
၃၆၁။ ကာေယန သံ၀ေရာ သာဓု၊ သာဓု ၀ါစာယ သံ၀ေရာ။
မနသာ သံ၀ေရာ သာဓု၊ သာဓု သဗၺတၳ သံ၀ေရာ။
သဗၺတၳ သံ၀ုေတာ ဘိကၡဳ၊ သဗၺဒုကၡာ ပမုစၥတိ။
၃၆၀။ အကုသိုလ္မျဖစ္ရန္ စကၡဳဒြါရ၌ ေစာင့္စည္းပိတ္ဆို႔မႈသည္ ေကာင္း၏၊ ေသာတဒြါရ၌ ေစာင့္စည္းပိတ္ဆို႔မႈသည္ ေကာင္း၏။ ဃာနဒြါရ၌ ေစာင့္စည္းပိတ္ဆို႔မႈသည္ ေကာင္း၏။ ဇိဝွါဒြါရ၌ ေစာင့္စည္းပိတ္ဆို႔မႈသည္ ေကာင္း၏။
၃၆၁။ ကာယဒြါရ၌ ေစာင့္စည္းပိတ္ဆို႔မႈသည္ ေကာင္း၏၊ ၀စီဒြါရ၌ ေစာင့္စည္းပိတ္ဆို႔မႈသည္ ေကာင္း၏၊ မေနာဒြါရ၌ ေစာင့္စည္းပိတ္ဆို႔မႈသည္ ေကာင္း၏၊ အလံုးစံုေသာ ဒြါရတို႔၌ ေစာင့္စည္းပိတ္ဆို႔မႈသည္ ေကာင္း၏၊ အလံုးစံုေသာ ဒြါရတို႔၌ ေစာင့္စည္း ပိတ္ဆို႔ႏုိင္ေသာ ရဟန္းသည္ ဆင္းရဲအားလံုးမွ လြတ္ေျမာက္ႏုိင္၏။
360. It is good to control the eye, the ear, the nose and the mouth to prevent from sin.
361. It is good to control the body (kar ya), it is good to control the speech (wa zi) and it is good to control the mind (ma nor). It is good to control all senses. The Bhikkhu who can control all senses will be free from all sufferings.
၃၆၂။ ဟတၳသံယေတာ ပါဒသံယေတာ၊ ၀ါစာသံယေတာ သံယတုတၱေမာ။
အဇၩတၱရေတာ သမာဟိေတာ၊ ဧေကာ သႏၲဳသိေတာ တမာဟု ဘိကၡဳံ။
၃၆၂။ အၾကင္သူသည္ လက္ကိုေစာင့္စည္း၏၊ ေျခကိုေစာင့္စည္း၏၊ ႏႈတ္ကိုေစာင့္စည္း၏၊ တစ္ကိုယ္လံုးကို ေစာင့္စည္း ၏၊ ကမၼ႒ာန္းစီးျဖန္းမႈ၌ ေမြ႔ေလ်ာ္ကာ တည္ၾကည္ေသာ စိတ္႐ွိ၏၊ တစ္ေယာက္တည္းေန၍ ရရသမွ်ျဖင့္ ေရာင့္ရဲႏုိင္၏၊ ထိုသူကို ရဟန္းဟူ၍ ဆိုကုန္၏။
362. The one who has control on his hands, control on his feet, control on his words, and who is well-controlled, who is upright, steadfast and joyful in meditation, stays in solitary and is contented – that one they call a Bhikkhu.
၃၆၃။ ေယာ မုခသံယေတာ ဘိကၡဳ၊ မႏၲဘာဏီ အႏုဒၶေတာ။
အတၳံ ဓမၼဥၥ ဒီေပတိ၊ မဓုရံ တႆ ဘာသိတံ။
၃၆၃။ အၾကင္ရဟန္းသည္ ႏႈတ္ကို ေစာင့္စည္း၏၊ ပညာျဖင့္ ဆင္ျခင္၍ ေျပာဆိုေလ့႐ွိ၏၊ မပ်ံ႔လြင့္ေသာစိတ္႐ွိ၏၊ အနက္အဓိပၸါယ္ကိုလည္းေကာင္း၊ ပါဠိကိုလည္းေကာင္း ေဟာျပတတ္၏၊ ထိုရဟန္းေဟာျပေသာ စကားသည္ ခ်ဳိၿမိန္သာယာ၏။
363. The Bhikkhu who is restrained in speech, speaks with wisdom, who has Samadhi, strong concentration, who has good command on sacred verses and in-depth meaning of them, his speech is pleasant.
၃၆၄။ ဓမၼာရာေမာ ဓမၼရေတာ၊ ဓမၼံ အႏု၀ိစိႏၲယံ။
ဓမၼံ အႏုႆရံ ဘိကၡဳ၊ သဒၶမၼာ န ပရိဟာယတိ။
၃၆၄။ တရားလွ်င္ေမြ႔ေလ်ာ္ရာ႐ွိေသာ တရား၌ ေမြ႔ေလ်ာ္တတ္ေသာတရားကို အဖန္ဖန္ ၾကံစည္တတ္ေသာ ေအာက္ေမ့ တတ္ေသာ ရဟန္းသည္ သူေတာ္ေကာင္းတရားမွ မဆုတ္ယုတ္ႏိုင္။
364. The Bhikkhu who only has Dhamma to live peacefully with, who is delightful in Dhamma, ponders in Dhamma and remembers Dhamma – he will not fall away from the Sublime Teaching, Dhamma.
၃၆၅။ သလာဘံ နာတိမေညယ်၊ နာေညသံ ပိဟယံ စေရ။
အေညသံ ပိဟယံ ဘိကၡဳ၊ သမာဓႎ နာဓိဂစၧတိ။
၃၆၆။ အပၸလာေဘာပိ ေစ ဘိကၡဳ၊ သလာဘံ နာတိမညတိ။
တံ ေ၀ ေဒေ၀ါ ပသံသႏၲိ၊ သုဒၶါဇီ၀ႎ အတႏၵိတံ။
၃၆၅။ မိမိရမည့္ လာဘ္လာဘကို မတရား႐ွာမွီးေသာအားျဖင့္ စက္ဆုပ္ဖြယ္ မျဖစ္ေစရာ၊ သူတစ္ပါးတို႔၏ လာဘ္လာဘ ကို မႏွစ္သက္ မေတာင့္တရာ၊ သူတစ္ပါးတို႔၏ လာဘ္လာဘကို ႏွစ္သက္ေသာ ရဟန္းသည္ တည္ၾကည္မႈ သမာဓိကို မရႏုိင္။
၃၆၆။ ရဟန္းသည္ လာဘ္လာဘနည္းေသာ္လည္း၊ မိမိ လာဘ္လာဘကို မတရား ႐ွာမွီးေသာအားျဖင့္ အကယ္၍ စက္ဆုပ္ဖြယ္ မျဖစ္ေစခဲ့မူ အသက္ေမြးစင္ၾကယ္၍ မပ်င္းမရိ လံု႔လ႐ွိေသာ ထိုရဟန္းကို နတ္တို႔သည္ ဧကန္ခ်ီးမြမ္းကုန္၏။
365. Do not let offerings received to be viewed as contempt by oneself, also not long for the offerings received by others. A monk who envies others cannot attain deep concentration.
366. Though a monk has received only a little offering, if it is not viewed as contempt by him, the gods praise the monk whose life is pure and free of laziness.
၃၆၇။ သဗၺေသာ နာမ႐ူပသၼႎ၊ ယႆ နတၳိ မမာယိတံ။
အသတာ စ န ေသာစတိ၊ သ ေ၀ ဘိကၡဴတိ ၀ုစၥတိ။
၃၆၇။ အၾကင္ပုဂၢဳိလ္အား နာမ္တရား ႐ုပ္တရားအားလံုး၌ ငါ ငါ၏ဥစၥာဟု ျမတ္ႏုိးစြဲလမ္းမႈ မ႐ွိ၊ ထိုနာမ္႐ုပ္ ပ်က္စီး ေသာ္လည္း မစိုးရိမ္၊ ထိုပုဂၢဳိလ္ကို ဘိကၡဳအစစ္ဟူ၍ ဆိုအပ္၏။
367. For the person who has no selfish possessiveness on all mind and matter aggregates, and who does not worry on when they are shattered, he is indeed called a Bhikkhu.
၃၆၈။ ေမတၱာ၀ိဟာရီ ေယာ ဘိကၡဳ၊ ပသေႏၷာ ဗုဒၶသာသေန။
အဓိဂေစၧ ပဒံ သႏၲံ၊ သခၤါ႐ူပသမံ သုခံ။
၃၆၉။ သိဥၥ ဘိကၡဳ ဣမံ နာ၀ံ၊ သိတၱာ ေတ လဟုေမႆတိ။
ေဆတြာ ရာဂဥၥ ေဒါသဥၥ၊ တေတာ နိဗၺာနေမဟိသိ။
၃၇၀။ ပဥၥ ဆိေႏၵ ပဥၥ ဇေဟ၊ ပဥၥ စုတၱရိ ဘာ၀ေယ။
ပဥၥသဂၤါတိေဂါ ဘိကၡဳ၊ ၾသဃတိေဏၰာတိ ၀ုစၥတိ။
၃၇၁။ စ်ာယ ဘိကၡဳ မာ ပမာေဒါ၊ မာ ေတ ကာမဂုေဏ ရေမႆု စိတၱံ။
မာ ေလာဟဂုဠံ ဂိလီ ပမေတၱာ၊ မာ ကႏၵိ ဒုကၡမိဒႏၲိ ဒယွမာေနာ။
၃၇၂။ နတၳိ စ်ာနံ အပညႆ၊ ပညာ နတၳိ အစ်ာယေတာ။
ယမွိ စ်ာနဥၥ ပညာ စ၊ သ ေ၀ နိဗၺာနသႏၲိေက။
၃၇၃။ သုညာဂါရံ ပ၀ိ႒ႆ၊ သႏၲစိတၱႆ ဘိကၡဳေနာ။
အမာႏုသီ ရတိ ေဟာတိ၊ သမၼာ ဓမၼံ ၀ိပႆေတာ။
၃၇၄။ ယေတာ ယေတာ သမၼသတိ၊ ခႏၶာနံ ဥဒယဗၺယံ။
လဘတီ ပီတိပါေမာဇၨံ၊ အမတံ တံ ၀ိဇာနတံ။
၃၇၅။ တၾတာယမာဒိ ဘ၀တိ၊ ဣဓ ပညႆ ဘိကၡဳေနာ။
ဣႁႏၵိယဂုတၱိ သႏၲဳ႒ိ၊ ပါတိေမာေကၡ စ သံ၀ေရာ။
၃၇၆။ မိေတၱ ဘဇႆု ကလ်ာေဏ၊ သုဒၶါဇီေ၀ အတႏၵိေတ။
ပဋိသႏၴာရ၀ုတ်ႆ၊ အာစာရကုသေလာ သိယာ။
တေတာ ပါေမာဇၨဗဟုေလာ၊ ဒုကၡႆႏၲံ ကရိႆတိ။
၃၆၈။ ေမတၱာတရားကို ပြားမ်ားေလ့႐ွိေသာ၊ ျမတ္စြာဘုရားသာသနာေတာ္၌ ၾကည္ၫုိေသာ ရဟန္းသည္ သခၤါရ တို႔၏ၿငိမ္းရာ ၿငိမ္သက္ခ်မ္းေအးေသာ နိဗၺာန္ကို ရႏုိင္၏။
၃၆၉။ ရဟန္း ဤခႏၶာကိုယ္တည္းဟူေသာေလွမွ မိစၧာ၀ိတက္ဟူေသာ ေရကို ပက္ထုတ္ေလာ့၊ ထိုသို႔ ပက္ထုတ္လွ်င္ သင္၏ ခႏၶာကိုယ္တည္းဟူေသာ ေလွသည္ လ်င္စြာသြားႏုိင္လတၱံ႔၊ ရာဂ ေဒါသကို ပယ္ျဖတ္ႏုိင္လွ်င္ နိဗၺာန္သို႔ ေရာက္လတၱံ႔။
၃၇၀။ ေအာက္ပိုင္းသံေယာဇဥ္ ငါးပါးကို ျဖတ္ရာ၏၊ အထက္ပိုင္းသံေယာဇဥ္ ငါးပါးကိုစြန္႔ရာ၏၊ သဒၶါစေသာ ငါးပါး ေသာတရားတို႔ကို အလြန္ပြားရာ၏၊ ေလာဘစေသာ ျငိတြယ္ျခင္းငါးပါးမွ လြန္ေျမာက္ေသာ ရဟန္းကို သံသရာ ၀ဲ ၾသဃကို ကူးေျမာက္ၿပီးသူ ဟူ၍ ဆိုအပ္၏။
၃၇၁။ ရဟန္း အနိစၥစသည္ျဖင့္႐ႈေလာ့၊ မေမ့ေလ်ာ့လင့္၊ သင္၏စိတ္ကို ကာမဂုဏ္၌ မေမြ႔ေလ်ာ္ေစလင့္၊ ေမ့ေလ်ာ့၍ သံေတြခဲကို မမ်ဳိလင့္၊ ေလာင္သည္႐ွိေသာ္ ဤသို႔အေလာင္ခံရျခင္းသည္ ဆင္းရဲေလစြဟု မငိုေႂကြးလင့္။
၃၇၂။ ပညာမ႐ွိသူအား သမာဓိစ်ာန္မ႐ွိ၊ သမာဓိစ်ာန္မ႐ွိသူအား ၀ိပႆနာပညာမ႐ွိ၊ ထိုပုဂၢဳိလ္၌ သမာဓိစ်ာန္ လည္းေကာင္း၊ ၀ိပႆနာပညာသည္လည္းေကာင္း ႐ွိ၏၊ ထိုသူသည္ နိဗၺာန္ႏွင့္ ဧကန္နီးေတာ့၏။
၃၇၃။ ဆိတ္ၿငိမ္ရာအရပ္သို႔ ၀င္ေရာက္၍ ေကာင္းစြာတရားကို ႐ႈမွတ္ေသာ ျငိမ္သက္ေသာစိတ္႐ွိေသာရဟန္းအား လူသာမန္တို႔ႏွင့္ မထိုက္ေသာ ၀ိပႆနာစ်ာန္စေသာ တရား၌ ေမြ႔ေလ်ာ္ျခင္းသည္ျဖစ္၏။
၃၇၄။ ခႏၶာငါးပါးတို႔၏ ျဖစ္ျခင္း ပ်က္ျခင္းကို သံုးသပ္ဆင္ျခင္တိုင္း ႏွစ္သက္မႈပီတိ ၀မ္းေျမာက္မႈပါေမာဇၨကို ရ၏၊
ထို ႏွစ္သက္၀မ္းေျမာက္မႈသည္ပင္ တရားမွန္ကိုသိေသာ ပညာ႐ွိတို႔အတြက္ နိဗၺာန္ေရာက္ေၾကာင္းပင္တည္း။
၃၇၅။ ဤသာသနာေတာ္၌ ဣေႁႏၵကိုေစာင့္ထိန္းမႈ အာဇီ၀ ပစၥယႏွစ္ပါး၌ေရာင့္ရဲမႈ ပါတိေမာကၡ သီလ၌ ေစာင့္စည္းမႈ စတုပါရိသုဒၶိသီလေလးပါးသည္ ပညာ႐ွိ ရဟန္းအတြက္ ထိုနိဗၺာန္ေရာက္ေၾကာင္း အက်င့္၌ အဦးအစ ျဖစ္၏။
၃၇၆။ စင္ၾကယ္ေသာ အသက္ေမြးျခင္း႐ွိ၍ မပ်င္းရိေသာ မိတ္ေဆြေကာင္းတို႔ကို ဆည္းကပ္ေလာ့၊ အာမိသဓမၼ ပဋိ သႏၴာရႏွစ္ပါးတို႔ႏွင့္ ျပည့္စံုေစရာ၏၊ က်င့္၀တ္သီလတို႔၌ လိမၼာရာ၏၊ ထိုဆိုခဲ့ျပီးေသာ အေၾကာင္းတို႔ေၾကာင့္
၀မ္းေျမာက္ မႈမ်ားသည္ျဖစ္၍ ဆင္းရဲ၏အဆံုးကို ျပဳလတၱံ႔။
368. The bhikkhu who practices loving kindness all the time, who has excellent faith in Teachings of the Bhddha, he would attain the state in peace where sankharas (compounded existences) has ceased.
369. Bhikkhu – empty the boat (of aggregate). If it is empty, it will sail quickly. Having cut off passion and hatred, you will thereby reach Nibbana.
370. Cut off the lower five attachments. Throw off the upper five attachments. Cultivate these five. The bhikkhu who has abandoned beyond the five attachments is called "the person who has crossed over the flood of Samsara".
* lower five – selfishness, doubt, wrong austerities and rites, lust, hatred
* upper five – desire to be born with a body, or without a body, self-will, restlessness, ignorance
* cultivate five – faith, mindfulness, energy, contemplation, vision
* five attachments – lust, hatred, delusion, pride, wrong views
371. Bhikkhu – be mindful, do not be negligent, let your mind not to be on sensual desires, do not swallow a red hot iron ball by negligence, if burned, do not cry "This is painful".
372. The person who has no insight will not have contemplation; the person who has no contemplation will not have insight. For the person who has contemplation and insight, he is indeed close to Nibbana.
373. The Bhikkhu with calm mind has entered his empty house, deep in meditation, has gained the insight knowledge with which he lives in delight unlike ordinary beings.
374. Whenever one concentrates on impermanence of rising and disappearing on five aggregates, one gains joy and delight, with that one with insight knowledge can attain Nibbana.
375. Here in this Buddhist Era (Buddha's Thar tha nar), these are the first things for the Bhikkhu with insight; guarding the senses, contentment, restraint in Patimokkha precepts which can lead to attaining Nibbana.
376. Let one be good association with friends who have right livelihood and are not slothful. Let one be also clever with sound moral principles and be attentive with precepts. Being that, one will have a full joy and will make an end of sufferings.
၃၇၇။ ၀ႆိကာ ၀ိယ ပုပၹါနိ၊ မဒၵ၀ါနိ ပမုဥၥတိ။
ဧ၀ံ ရာဂဥၥ ေဒါသဥၥ၊ ၀ိပၸမုေဥၥထ ဘိကၡေ၀ါ။
၃၇၇။ ရဟန္းတို႔ မုေလးပန္းပင္တို႔သည္ ရင့္ေရာ္ညိႇဳးႏြမ္းကုန္ေသာ ပန္းပြင့္တို႔ကို စြန္႔လြတ္ဘိ သကဲ့သို႔ ဤအတူ သင္တို႔ သည္ ရာဂကိုလည္းေကာင္း၊ ေဒါသကိုလည္းေကာင္း၊ စြန္႔လႊတ္ၾကကုန္ေလာ့။
377. O Bhikkhu, just as Spanish jasmine lets its faded flowers fall, you should shed passion and hatred.
၃၇၈။ သႏၲကာေယာ သႏၲ၀ါေစာ၊ သႏၲ၀ါ သုသမာဟိေတာ။
၀ႏၲေလာကာမိေသာ ဘိကၡဳ၊ ဥပသေႏၲာတိ ၀ုစၥတိ။
၃၇၈။ ေကာင္းစြာ တည္ၾကည္သည္ျဖစ္၍ ျငိမ္သက္ေသာကိုယ္ ျငိမ္သက္ေသာႏႈတ္ ျငိမ္သက္ေသာ စိတ္႐ွိေသာ ေလာ ကီစည္းစိမ္ အ႐ွိန္အေစာ္စသည္ကို ေထြးအန္ၿပီးေသာရဟန္းကို ၿငိမ္းေအးေသာ ရဟန္းဟူ၍ ဆိုအပ္၏။
378. It can be said that a monk is in peace when he is calm with his body, mind and speech, when he is the master of himself and has already left behind all worldly wealth.
၃၇၉။ အတၱနာ ေစာဒယတၱာနံ၊ ပဋိမံေသထ အတၱနာ။
ေသာ အတၱဂုေတၱာ သတိမာ၊ သုခံ ဘိကၡဳ ၀ိဟာဟိသိ။
၃၈၀။ အတၱာ ဟိ အတၱေနာ နာေထာ၊(ေကာ ဟိ နာေထာ ပေရာ သိယာ)
အတၱာ ဟိ အတၱေနာ ဂတိ။ တသၼာ သံယမမတၱာနံ၊ အႆံ ဘျဒံ၀ ၀ါဏိေဇာ။
၃၇၉။ ရဟန္း မိမိကိုယ္ကို မိမိကိုယ္တိုင္ ေစာေၾကာစစ္ေဆးေလေလာ့၊ မိမိကိုယ္ကို မိမိကိုယ္တိုင္ ဆင္ျခင္ေလေလာ့၊ မိမိကိုယ္ကို မိမိကိုယ္တိုင္ ေစာင့္ေ႐ွာက္သည္ျဖစ္၍ သတိ႐ွိေသာသင္သည္ ခ်မ္းသာစြာ ေနရလတၱံ႔။
၃၈၀။ မိမိသည္သာလွ်င္ မိမိကိုးကြယ္ရာျဖစ္၏၊ တစ္ပါးေသာသူသည္ အဘယ္မွာ ကိုးကြယ္ရာ ျဖစ္ႏုိင္အံ့နည္း၊ မိမိသည္ သာလွ်င္ မိမိ၏ လဲေလ်ာင္းရာျဖစ္၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ ျမင္းကုန္သည္သည္ အမ်ဳိးေကာင္းျမင္းကို ေစာင့္ေ႐ွာက္သကဲ့သို႔ မိမိကိုယ္ကို ေစာင့္ေ႐ွာက္ေလေလာ့။
379. You need to restrain by yourself, you need to control by yourself, by thus being well-guarded and examined by yourself, and you who has mindfulness will stay in joy.
380. You are the master of yourself and nobody but yourself is your own master. You are the sole guide of yourself, so you control yourself just as a horse merchant does his good horse.
၃၈၁။ ပါေမာဇၨဗဟုေလာ ဘိကၡဳ၊ ပသေႏၷာ ဗုဒၶသာသေန။
အဓိဂေစၧ ပဒံ သႏၲံ၊ သခၤါ႐ူပသမံ သုခံ။
၃၈၁။ ျမတ္စြာဘုရား၏ သာသနာေတာ္၌ ၾကည္ၫုိျမတ္ႏုိး၍ ၀မ္းေျမာက္ျခင္းမ်ားေသာ ရဟန္းသည္ သခၤါရတို႔၏ျငိမ္းရာ ျငိမ္သက္ခ်မ္းေျမ့ေသာ နိဗၺာန္ကို ရရာ၏။
381. For the monk who is firm and has deep affection in Buddha's teachings, with full of joy, will attain Nibbana where the end of sankharas, cessation of volitional formations.
၃၈၂။ ေယာ ဟေ၀ ဒဟေရာ ဘိကၡဳ၊ ယုဥၨတိ ဗုဒၶသာသေန။
ေသာမံ ေလာကံ ပဘာေသတိ၊ အဗၻာ မုေတၱာ၀ စႏၵိမာ။
၃၈၂။ အၾကင္ရဟန္းသည္ ငယ္႐ြယ္ေသာ္လည္း ျမတ္စြာဘုရားသာသနာေတာ္၌ စင္စစ္ လံု႔လ ၾကိဳးကုတ္အားထုတ္၏၊ ထိုရဟန္းသည္ တိမ္တိုက္မွလြတ္ေသာ လမင္းကဲ့သို႔ ဤေလာကကို ထြန္းလင္းေတာက္ပေစ၏။
382. Though young in age, a monk who has a relentless striving in Buddha's teachings brightens up the world like the moon free from clouds.
၂၄။ တဏွာ၀ဂၢ Chapter 24
Chapter 24
၃၃၄။ မႏုဇႆ ပမတၱစာရိေနာ၊ တဏွာ ၀ၯုတိ မာလု၀ါ ၀ိယ။
ေသာ ပႅ၀တီ ဟုရာ ဟုရံ၊ ဖလမိစၧံ၀ ၀နသၼိ ၀ါနေရာ။
၃၃၅။ ယံ ဧသာ သဟေတ ဇမၼီ၊ တဏွာ ေလာေက ၀ိသတၱိကာ။
ေသာကာ တႆ ပ၀ုၯုႏၲိ၊ အဘိ၀႒ံ၀ ဗီရဏံ။
၃၃၆။ ေယာ ေစတံ သဟေတ ဇမၼႎ၊ တဏွံ ေလာေက ဒုရစၥယံ။
ေသာကာ တမွာ ပပတႏၲိ၊ ဥဒဗိႏၵဳ၀ ေပါကၡရာ။
၃၃၇။ တံ ေ၀ါ ၀ဒါမိ ဘဒၵံ ေ၀ါ၊ ယာ၀ေႏၲတၳ သမာဂတာ။
တဏွာယ မူလံ ခဏထ၊ ဥသီရေတၳာ၀ ဗီရဏံ။
မာ ေ၀ါ နဠံ၀ ေသာေတာ၀၊ မာေရာ ဘဥၨိ ပုနပၸဳနံ။
၃၃၄။ ေမ့ေလ်ာ့ေသာသတၱ၀ါအား မာေလာေပါက္ႏြယ္ကဲ့သို႔ တဏွာတိုးပြား၏၊ သစ္သီးကိုအလို႐ွိေသာေမ်ာက္သည္ ေတာတြင္း၌ တစ္ပင္မွတစ္ပင္ ခုန္လႊားကူးသန္းသကဲ့သို႔ ထို တဏွာတိုးပြားသူသည္ တစ္ဘ၀မွ တစ္ဘ၀သို႔ ေျပးသြားရာ၏။
၃၃၅။ ၿပိတ္ျမက္သည္ မိုး႐ြာေသာအခါ ႀကီးပြားသကဲ့သို႔ ေလာက၌ ကပ္ၿငိတြယ္တာ၍ ယုတ္မာေသာ ဤတဏွာ ညႇဥ္းဆဲခံရသူအား စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈတို႔သည္ ႀကီးပြားကုန္၏။
၃၃၆။ ေရေပါက္သည္ ၾကာ႐ြက္မွ ေလ်ာက်သကဲ့သို႔ ေလာက၌ လြန္ဆန္ႏုိင္ခဲေသာ ယုတ္မာေသာ ထိုတဏွာကို ညႇဥ္းဆဲႏုိင္ခဲ့မူ ထိုပုဂၢဳိလ္သဏၭန္မွ စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈတို႔သည္ ေလ်ာက်ကုန္၏။
၃၃၇။ ထို႔ေၾကာင့္ ဤအရပ္၌ အညီအညြတ္ စည္းေ၀းလာၾကကုန္ေသာ သင္တို႔အား ငါသည္ ေကာင္းေသာစကားကို ေဟာအံ့၊ ပန္းရင္းေခၚေသာျပိတ္ျမက္၏အျမစ္ကို အလို႐ွိသူသည္ ျပိတ္ျမက္ပင္ကို တူးရသကဲ့သို႔ နိဗၺာန္ကို အလို႐ွိသူသည္ တဏွာ၏ အျမစ္အရင္းကိုတူးပစ္ၾကကုန္ေလာ့၊ ေရအလ်င္သည္ က်ဴပင္ကို ဖ်က္ဆီးသကဲ့သို႔ ကိေလသာမာရ္သည္ သင္တို႔ကို အဖန္တလဲလဲ မဖ်က္ဆီးေစလင့္။
334. For a heedless person the craving grows like a Maluva creeper. That person has to go from existence to existence (rebirths and deaths) like a monkey jumping from one tree to another wishing for fruit.
335. Whoever in the world is overwhelmed by craving, his sorrow grows more and more, like the entangling creeper, birana grass, well grown by rained upon.
336. But whoever in the world overcomes that craving which is hard to abandon, sorrow falls away from that person like drops of water from a lotus leaf.
337. Therefore I will tell good luck to all of you who have gathered here; uproot craving entirely to get to Nibbana, as the person who seeks the fragrant root digs the grass above, so the killer desires may not destroy you again and again, as a running river destroys reeds.
၃၃၈။ ယထာပိ မူေလ အႏုပဒၵေ၀ ဒေဠွ၊ ဆိေႏၷာပိ ႐ုေကၡာ ပုနေရ၀ ႐ူဟတိ။
ဧ၀မၸိ တဏွာႏုသေယ အႏူဟေတ၊ နိဗၺတၱတီ ဒုကၡမိဒံ ပုနပၸဳနံ။
၃၃၉။ ယႆ ဆတၱႎသတိ ေသာတာ၊ မနာပသ၀နာ ဘုသာ။
မဟာ ၀ဟႏၲိ ဒုဒၵိ႒ႎ၊ သကၤပၸါ ရာဂနိႆိတာ။
၃၄၀။ သ၀ႏၲိ သဗၺဓိ ေသာတာ၊ လတာ ဥပၸဇၨ တိ႒တိ။
တဥၥ ဒိသြာ လတံ ဇာတံ၊ မူလံ ပညာယ ဆိႏၵထ။
၃၄၁။ သရိတာနိ သိေနဟိတာနိ စ၊ ေသာမနႆာနိ ဘ၀ႏၲိ ဇႏၲဳေနာ။
ေတ သာတသိတာ သုေခသိေနာ၊ ေတ ေ၀ ဇာတိဇ႐ူပဂါ နရာ။
၃၄၂။ တသိဏာယ ပုရကၡတာ ပဇာ၊ ပရိသပၸႏၲိ သေသာ၀ ဗႏၶိေတာ။
သံေယာဇနသဂၤသတၱကာ၊ ဒုကၡမုေပႏၲိ ပုနပၸဳနံ စိရာယ။
၃၄၃။ တသိဏာယ ပုရကၡတာ ပဇာ၊ ပရိသပၸႏၲိ သေသာ၀ ဗႏၶိေတာ။
တသၼာ တသိဏံ ၀ိေနာဒေယ၊ အာကခၤႏၲ ၀ိရာဂမတၱေနာ။
၃၃၈။ ေရေသာက္ျမစ္ကို မဖ်က္ဆီးဘဲ မႏုတ္ဘဲ ပင္စည္ကိုျဖတ္ေသာ္လည္း သစ္ပင္သည္ တစ္ဖန္ ေပါက္ေရာက္ စည္ကားျပန္သကဲ့သို႔ ဤအတူ ကိန္းေအာင္းေနေသာ တဏွာကို မဖ်က္ဆီးအပ္ေသးသည္႐ွိေသာ္ ဤပဋိသေႏၶ ေနရျခင္းစေသာ ဆင္းရဲသည္ အဖန္ဖန္အထပ္ထပ္ ျဖစ္ရ၏။
၃၃၉။ အၾကင္ပုဂၢဳိလ္အား ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ႏွစ္သက္ဖြယ္အာ႐ုံတို႔သို႔ စီးကုန္ေသာ သံုးဆယ့္ေျခာက္ပါးေသာ တဏွာေရအလ်ဥ္တို႔သည္ ႐ွိကုန္၏၊ မွားေသာအယူ႐ွိေသာ ထိုသူတို႔ကို ရာဂႏွင့္စပ္ေသာ အားႀကီးေသာ အၾကံအစည္တို႔သည္ ေဆာင္ယူသြားကုန္၏။
၃၄၀။ တဏွာတည္းဟူေသာ ေရအလ်ဥ္တို႔သည္ အလံုးစံုေသာ အာ႐ုံတို႔၌ ယိုစီးကုန္၏၊ တဏွာတည္းဟူေသာ ႏြယ္သည္ ဒြါရေျခာက္ပါး၌ျဖစ္၍ အာ႐ံုေျခာက္ပါး၌တည္၏၊ ထိုတဏွာတည္းဟူေသာႏြယ္ကို ျမင္၍ ထိုတဏွာ ႏြယ္ျမစ္ကို မဂ္ပညာျဖင့္ ျဖတ္ၾကကုန္ေလာ့။
၃၄၁။ သတၱ၀ါတို႔အား ေအာက္ေမ့ျခင္း ခ်စ္ျခင္း ၀မ္းေျမာက္ျခင္းတို႔သည္ ျဖစ္ကုန္၏၊ ထိုသူတို႔သည္ သာယာဖြယ္ ၌မွီကုန္လ်က္ ကာမခ်မ္းသာကို ႐ွာမွီးကုန္သည္ျဖစ္၍ ပဋိသေႏၶေနျခင္း အိုျခင္းသို႔ မုခ်ကပ္ေရာက္ၾကရကုန္၏။
၃၄၂။ တဏွာျဖင့္ ၀န္း၀ိုင္းျခံရံအပ္ကုန္ေသာ သတၱ၀ါတို႔သည္ မုဆိုးေက်ာ့ကြင္း၌မိေသာ ယုန္ကဲ့သို႔ ေၾကာက္႐ြံထိတ္လန္႔ ေနၾကရကုန္၏၊ ကာမရာဂစေသာ သံေယာဇဥ္အေစးျဖင့္ ကပ္ၿငိကုန္ေသာသူတို႔သည္ အဖန္တလဲလဲ ပဋိသေႏၶေနျခင္း စေသာ ဆင္းရဲကို ကပ္ေရာက္ၾကကုန္၏။
၃၄၃။ တဏွာျဖင့္ ၀န္း၀ိုင္းျခံရံအပ္ကုန္ေသာ သတၱ၀ါတို႔သည္ မုဆိုးေက်ာ့ကြင္း၌မိေသာ ယုန္ကဲ့သို႔ ေၾကာက္႐ြံထိတ္လန္႔ ေနၾကရကုန္၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ ရာဂကင္းျခင္းကို ေတာင့္တေသာသူသည္ တဏွာကို ပယ္ေဖ်ာက္ရာ၏။
338. A tree will grow again though it is cut down as long as its root has not been destroyed and is firm, in the same way if the root of craving is not wholly uprooted, suffering (rebirths) will come again and again.
339. For the person there are thirty-six mighty streams (six senses and their corresponding objects) of craving running towards pleasure; with wrong view his thoughts fixed with passion (associated with ta hnar,
ra ga), will sweep him away in the flow.
340. The streams of craving flow everywhere; the creeper of craving has sprung up from six sensual orifices of the body and established six mental states. Having seen the creeper sprung up, cut out its root with insight wisdom.
341. All beings are experienced and moved by such mental states as remembering, loving and happiness. Attached with mental defilements, seeking comfort and pleasure, such beings are certainly led to rebirths and old age.
342. Having attached by craving, people run around like a frightened hare trapped in hunter's noose, being held by fetters and bonds. They, who are stuck with bondage of Karma (ra ga) get sufferings like rebirths again and again.
343. Having attached by craving, people run around like a frightened hare trapped in hunter's noose. Therefore the person who wished to get rid of lust (ra ga) must first need to conquer desires ( ta hnar).
၃၄၄။ ေယာ နိဗၺနေထာ ၀နာဓိမုေတၱာ၊ ၀နမုေတၱာ ၀နေမ၀ ဓာ၀တိ။
တံ ပုဂၢလေမထ ပႆထ၊ မုေတၱာ ဗႏၶနေမ၀ ဓာ၀တိ။
၃၄၄။ အၾကင္သူသည္ လူ႔အျဖစ္၌ေနျခင္းဟူေသာ ေတာကိုစြန္႔၍ အက်င့္တည္းဟူေသာေတာသို႔ သက္၀င္ခဲ့၏။ အိမ္ရာေထာင္မႈ တဏွာေတာမွ လြတ္ၿပီးလ်က္ အိမ္ရာေထာင္မႈ တဏွာေတာသို႔ပင္ ေျပး၀င္ျပန္၏၊ လာၾကကုန္ေလာ့၊ ထုိပုဂၢဳိလ္ကို ႐ႈၾကကုန္ေလာ့၊ အိမ္ရာေထာင္မႈ အေႏွာင္အဖြဲ႔မွလြတ္ျပီးလ်က္ အိမ္ရာေထာင္မႈ အေႏွာင္အဖြဲ႔သို႔သာလွ်င္ ေျပး၀င္၏။
344. The person who has desires makes himself free from desires as he has left his home to enter another, but when he is free he then returns his life of old desires – come see this person, he became free and he ran back to his old home.
၃၄၅။ န တံ ဒဠွံ ဗႏၶနမာဟု ဓီရာ၊ ယဒါယသံ ဒါ႐ုဇပဗၺဇဥၥ။
သာရတၱရတၱာ မဏိကု႑ေလသု၊ ပုေတၱသု ဒါေရသု စ ယာ အေပကၡာ။
၃၄၆။ ဧတံ ဒဠွံ ဗႏၶနမာဟု ဓီရာ၊ ၾသဟာရိနံ သိထိလံ ဒုပၸမုဥၥံ။
ဧတမၸိ ေဆတြာန ပရိဗၺဇႏၲိ၊ အနေပကၡိေနာ ကာမသုခံ ပဟာယ။
၃၄၅-၃၄၆။ သံျဖင့္ျပဳလုပ္ေသာ သံေျခက်ဥ္းစေသာ အေႏွာင္အဖြဲ႔ သစ္သားျဖင့္လုပ္ေသာ ထိတ္တံုးစေသာ အေႏွာင္အဖြဲ႔ ျမက္ေလွ်ာ္တို႔ျဖင့္ျပဳလုပ္ေသာ ႀကိဳးစေသာ အေႏွာင္အဖြဲ႔မ်ဳိးတို႔ကို ခိုင္ျမဲေသာ အေႏွာင္အဖြဲ႔ဟု ပညာ႐ွိတို႔ မဆိုၾကကုန္၊ ပတၱျမား နားေတာင္းစေသာ ရတနာတို႔၌ လည္းေကာင္း၊ သားသမီး မယားတို႔၌ အလြန္တပ္မက္ေသာ ငဲ့ကြက္မႈ တဏွာအေႏွာင္အဖြဲ႔ကို ႐ုန္းျဖတ္၍၊ မငဲ့ကြက္ဘဲ ကာမခ်မ္းသာကိုစြန္႔လ်က္ ေတာထြက္ၾကကုန္၏။
345-346. The wise do not say a strong fetter which is made of iron (iron legs), of wood (stocks), or of jute, but far stronger is the passionate affection on precious stones, jeweled ornaments, children and wives.
The wise say this is a strong fetter that drags the person down to the four woeful planes, is seemingly loose but hard to remove. By cutting through that bond, leaving behind all worldly pleasures and desires, wise people walk the path of wisdom.
၃၄၇။ ေယ ရာဂရတၱာႏုပတႏၲိ ေသာတံ၊ သယံကတံ မကၠဋေကာ၀ ဇာလံ။
ဧတပၸိ ေဆတြာန ၀ဇႏၲိ ဓီရာ၊ အနေပကၡိေနာ သဗၺဒုကၡံ ပဟာယ။
၃၄၇။ ပင့္ကူသည္ မိမိျပဳေသာ ပိုက္ကြန္၌ အိပ္သကဲ့သို႔ သတၱ၀ါတို႔သည္ ျပင္းစြာတပ္မက္ကုန္သည္ျဖစ္၍ မိမိတို႔ျပဳေသာ တဏွာအလ်ဥ္သို႔က်ကုန္၏၊ ပညာ႐ွိတို႔သည္ ဤတဏွာကိုျဖတ္၍ မငဲ့ကြက္ဘဲ ခပ္သိမ္းေသာ ဆင္းရဲကိုစြန္႔လ်က္ သြားကုန္၏။
347. People who are firmly filled with desires and passions immerse into the stream of craving just as the spider falls and sleeps in the web it made. The wise cut through this and walk away leaving behind all passions that are the origination of sufferings.
၃၄၈။ မုဥၥ ပုေရ မုဥၥ ပစၦေတာ၊ မေဇၩ မုဥၥ ဘ၀ႆ ပါရဂူ။
သဗၺတၳ ၀ိမုတၱမာနေသာ၊ န ပုနံ ဇာတိဇရံ ဥေပဟိသိ။
၃၄၈။ လြန္ေလျပီးေသာခႏၶာ၌ တဏွာကိုစြန္႔ေလာ့၊ ေနာင္ျဖစ္ေပၚမည့္ခႏၶာ၌ တဏွာကိုစြန္႔ေလာ့၊ အလယ္ျဖစ္ေသာ ပစၥဳပၸန္ခႏၶာ၌ တဏွာကိုစြန္႔ေလာ့၊ အလံုးစံု ပစၥဳပၸန္ အတိတ္ အနာဂတ္ခႏၶာ၌ တဏွာမွလြတ္ေသာ စိတ္႐ွိလ်က္ ဘ၀သံုးပါး၏အဆံုးသို႔ ေရာက္သည္ျဖစ္၍ တစ္ဖန္အိုျခင္း နာျခင္းသို႔ မကပ္ေလလင့္။
348. Let go the past body with craving behind, let go the future body with craving behind, also let go the present body with craving behind, be liberated your mind free from craving in the past, present and future, so that you no longer need to enter again into old age and decay.
၃၄၉။ ၀ိတကၠမထိတႆ ဇႏၲဳေနာ၊ တိဗၺရာဂႆ သဘာႏုပႆိေနာ။
ဘိေယ်ာ တဏွာ ပ၀ၯုတိ၊ ဧသာ ေခါ ဒဠွံ ကေရာတိ ဗႏၶနံ။
၃၅၀။ ၀ိတကၠဴပသေမ စ ေယာ ရေတာ၊ အသုဘံ ဘာ၀ယေတ သဒါ သေတာ။
ဧသ ေခါ ဗ်ႏၲိ ကာဟိတိ၊ ဧသ ေဆစၧတိ မာရဗႏၶနံ။
၃၄၉။ ကာမ၀ိတက္ ႏွိပ္စက္အပ္ေသာ ထက္ေသာရာဂ႐ွိေသာ တင့္တယ္၏ဟု အဖန္ဖန္႐ႈေသာ သတၱ၀ါအား တဏွာသည္ အလြန္တိုးပြားေလ၏၊ ဤသူသည္ မာရ္၏အေႏွာင္အဖဲြ႔ကို ခိုင္ျမဲေအာင္ ျပဳ၏။
၃၅၀။ အၾကင္ပုဂၢဳိလ္သည္ မိစၧာ၀ိတက္ ျငိမ္းျခင္း၌သာ ေမြ႔ေလ်ာ္၏၊ သတိ႐ွိသည္ျဖစ္၍ အခါခပ္သိမ္း အသုဘ အာ႐ုံကိုပြား၏၊ ဤသူသည္ မာရ္၏အေႏွာင္အဖြဲ႔ကို ကင္းေအာင္ျပဳ၏၊ မာရ္၏ အေႏွာင္အဖြဲ႔ကိုျဖတ္၏။
349. The person who is held by clinging, and also has strong passions, thinking that this is delightful, grows more craving passions and he actually makes his bondage stronger.
350. The person who has already abandoned miserable thoughts delights in peace, ever mindful and meditates on viewing unpleasantness of the body. That person certainly will cut the attachment and end the bondage with Mara.
၃၅၁။ နိ႒ဂၤေတာ အသႏၲာသီ၊ ၀ီတတေဏွာ အနဂၤေဏာ။
အစၧႏၵိ ဘ၀သလႅာနိ၊ အႏၲိေမာယံ သမုႆေယာ။
၃၅၂။ ၀ီတတေဏွာ အနာဒါေနာ၊ နိ႐ုတၱိပဒေကာ၀ိေဒါ။
အကၡရာနံ သႏၷိပါတံ၊ ဇညာ ပုဗၺာပရာနိ စ။
သ ေ၀ အႏၲိမသာရီေရာ၊ မဟာပေညာ မဟာပုရိေသာတိ ၀ုစၥတိ။
၃၅၁။ ရဟန္းကိစၥ ၿပီးဆံုးျခင္းသို႔ ေရာက္ၿပီးသူသည္ ထိတ္လန္႔ျခင္းမ႐ွိ၊ တဏွာကင္း၏၊ ကိေလသာကင္း၏၊ ဘ၀သို႔ ေရာက္ေၾကာင္း ရာဂစေသာ ေျငာင့္တံသင္းတို႔ကို ျဖတ္ၿပီးျဖစ္၏၊ ဤခႏၶာကိုယ္သည္ အဆံုးစြန္ျဖစ္၏။
၃၅၂။ တဏွာကင္းေသာ၊ စြဲလန္းျခင္းမ႐ွိေသာ၊ နိ႐ုတၱိ ပဋိသမၻိဒါ၌ လိမၼာေသာ၊ အကၡရာတို႔၏ အေပါင္းကိုလည္း သိေသာ၊ ေ႐ွ႔ေနာက္အကၡရာတို႔ကိုလည္း သိေသာ၊ အဆံုးစြန္ျဖစ္ေသာ ကိုယ္ခႏၶာ႐ွိေသာ ထိုပုဂၢဳိလ္ကို စင္စစ္ ႀကီးေသာပညာ႐ွိသူ ေယာက်္ားျမတ္ဟူ၍ ေခၚဆိုအပ္၏။
351. The Bhikkhu who has reached to the perfection (of Arahant), has no fear, no craving and is dispassionate. He has already broken the throngs of life-giving sensual pleasures (such as ra ga). This will be his last body.
352. He who has no craving, no attachment, well understood in language and expressions (fourfold Analytical Knowledge of Patisambhida) – the arrangement of words in due order, one with the great wisdom and the final body is called the Great person.
၃၅၃။ သဗၺာတိဘူ သဗၺ၀ိဒူဟမသၼိ၊ သေဗၺသု ဓေမၼသု အႏူပလိေတၱာ။
သဗၺဥၨေဟာ တဏွကၡေယ ၀ိမုေတၱာ၊ သယံ အဘိညာယ ကမုဒၵိေသယ်ံ။
၃၅၃။ ငါသည္ အလံုးစံုတရားတို႔ကို ႏွိမ္နင္း၍တည္၏၊ အလံုးစံုေသာ တရားသေဘာကိုသိ၏၊ အလံုးစံုေသာ သေဘာတရားတို႔၌ ကပ္ၿငိတြယ္တာျခင္းမ႐ွိ၊ အလံုးစံုေသာ ေတဘုမၼကတရားကို စြန္႔၏၊ တဏွာကုန္ခန္းရာ အရဟတၱဖိုလ္၌ ကိေလသာမွလြတ္၏၊ ကိုယ္တိုင္ထူးေသာဉာဏ္ျဖင့္ သိ၍ အဘယ္သူကို ငါ႔ဆရာဟု ညႊန္ျပရအံ့နည္း။
353. I have conquered all, I understand the all nature of all Dhammas, I have no attachments with regard to all Dhammas, I have no craving and already left everything behind, I am free – having understood with great wisdom and to whom should I point as my teacher?
၃၅၄။ သဗၺဒါနံ ဓမၼဒါနံ ဇိနာတိ၊ သဗၺရသံ ဓမၼရေသာ ဇိနာတိ။
သဗၺရတႎ ဓမၼရတိ ဇိနာတိ၊ တဏွကၡေယာ သဗၺဒုကၡံ ဇိနာတိ။
၃၅၄။ တရားအလွဴသည္ အလွဴအားလံုးကို ေအာင္ႏုိင္၏၊ တရားအရသာသည္ အရသာအားလံုးကို ေအာင္ႏိုင္၏၊ တရား၌ ေမြ႔ေလ်ာ္ျခင္းသည္ ေမြ႔ေလ်ာ္ျခင္းအားလံုးကို ေအာင္ႏုိင္၏၊ တဏွာကုန္ရာ အရဟတၱဖိုလ္သည္ အလံုးစံုေသာဆင္းရဲကို ေအာင္ႏုိင္၏။
354. The gift of Dhamma is no match with any other gifts, the taste of Dhamma is no match with any other taste, living with Dhamma in enjoyment is no match with any other living, and the victory over craving conquers all sufferings.
၃၅၅။ ဟနႏၲိ ေဘာဂါ ဒုေမၼဓံ၊ ေနာ စ ပါရဂေ၀သိေနာ။
ေဘာဂတဏွာယ ဒုေမၼေဓာ၊ ဟႏၲိ အေည၀ အတၱနံ။
၃၅၅။ စည္းစိမ္ဥစၥာတို႔သည္ ပညာမဲ့သူကို ဖ်က္ဆီးကုန္၏၊ နိဗၺာန္တည္းဟူေသာ တစ္ဖက္ကမ္းကို ႐ွာမွီးသူတို႔ကိုကား မဖ်က္ဆီးႏုိင္ကုန္၊ ပညာမဲ့သူသည္ စည္းစိမ္ဥစၥာ၌ တပ္မက္ျခင္းျဖင့္ သူတစ္ပါးတို႔ကို ဖ်က္ဆီးသကဲ့သို႔ မိမိကိုယ္ကို ဖ်က္ဆီးတတ္၏။
355. Wealth destroys the person who has little wisdom, but not those who seek the other shore, Nibbana. Affection in wealth destroys the unwise person and others.
၃၅၆။ တိဏေဒါသာနိ ေခတၱာနိ၊ ရာဂေဒါသာ အယံ ပဇာ။
တသၼာ ဟိ ၀ီတရာေဂသု၊ ဒိႏၷံ ေဟာတိ မဟပၹလံ။
၃၅၇။ တိဏေဒါသာနိ ေခတၱာနိ၊ ေဒါသေဒါသာ အယံ ပဇာ။
တသၼာ ဟိ ၀ီတေဒါေသသု၊ ဒိႏၷံ ေဟာတိ မဟပၹလံ။
၃၅၈။ တိဏေဒါသာနိ ေခတၱာနိ၊ ေမာဟေဒါသာ အယံ ပဇာ။
တသၼာ ဟိ ၀ီတေမာေဟသု၊ ဒိႏၷံ ေဟာတိ မဟပၹလံ။
၃၅၉။ တိဏေဒါသာနိ ေခတၱာနိ၊ ဣစၧာေဒါသာ အယံ ပဇာ။
တသၼာ ဟိ ၀ိဂတိေစၧသု၊ ဒိႏၷံ ေဟာတိ မဟပၹလံ။
၃၅၆။ လယ္ယာတုိ႔ကို ျမက္အေပါင္းတို႔သည္ ဖ်က္ဆီးကုန္၏၊ ဤသတၱ၀ါအေပါင္းကို ရာဂသည္ ဖ်က္ဆီး၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ ရာဂကင္းေသာ ပုဂိၢဳလ္တို႔၌ ေပးလွဴျခင္းသည္ အက်ဳိးႀကီး၏။
၃၅၇။ လယ္ယာတုိ႔ကို ျမက္အေပါင္းတို႔သည္ ဖ်က္ဆီးကုန္၏၊ ဤသတၱ၀ါအေပါင္းကို ေဒါသသည္ ဖ်က္ဆီး၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ ေဒါသကင္းေသာပုဂၢဳိလ္တို႔၌ ေပးလွဴျခင္းသည္ အက်ဳိးႀကီး၏။
၃၅၈။ လယ္ယာတုိ႔ကို ျမက္အေပါင္းတို႔သည္ ဖ်က္ဆီးကုန္၏၊ ဤသတၱ၀ါအေပါင္းကို ေမာဟသည္ ဖ်က္ဆီး၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ ေမာဟကင္းေသာပုဂိၢဳလ္တို႔၌ ေပးလွဴျခင္းသည္ အက်ဳိးႀကီး၏။
၃၅၉။ လယ္ယာတုိ႔ကို ျမက္အေပါင္းတို႔သည္ ဖ်က္ဆီးကုန္၏၊ ဤသတၱ၀ါအေပါင္းကို အလုိရမက္သည္ ဖ်က္ဆီး၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ အလိုရမက္ကင္းေသာပုဂိၢဳလ္တို႔၌ ေပးလွဴျခင္းသည္ အက်ဳိးႀကီး၏။ လယ္ယာတို႔ကို ျမက္အေပါင္းတို႔သည္ ဖ်က္ဆီးကုန္၏၊ ဤသတၱ၀ါအေပါင္းကို တဏွာသည္ ဖ်က္ဆီး၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ တဏွာကင္းေသာ ပုဂိၢဳလ္တို႔၌ ေပးလွဴျခင္းသည္ အက်ဳိးႀကီး၏။
356. Weeds are the cause of destruction of fields; sensual desire is the cause of destruction of humankind. Therefore donating a gift to the person who has no sensual desire has great benefit.
357. Weeds are the cause of destruction of fields; hatred is the cause of destruction of humankind. Therefore donating a gift to the person who is free from hatred has great benefit.
358. Weeds are the cause of destruction of fields; delusion is the cause of destruction of humankind. Therefore donating a gift to the person who is free from delusion has great benefit.
359. Weeds are the cause of destruction of fields, desire (craving) is the cause of destruction of humankind. Therefore donating a gift to the person who is free from desire has great benefit.
Chapter 24
၃၃၄။ မႏုဇႆ ပမတၱစာရိေနာ၊ တဏွာ ၀ၯုတိ မာလု၀ါ ၀ိယ။
ေသာ ပႅ၀တီ ဟုရာ ဟုရံ၊ ဖလမိစၧံ၀ ၀နသၼိ ၀ါနေရာ။
၃၃၅။ ယံ ဧသာ သဟေတ ဇမၼီ၊ တဏွာ ေလာေက ၀ိသတၱိကာ။
ေသာကာ တႆ ပ၀ုၯုႏၲိ၊ အဘိ၀႒ံ၀ ဗီရဏံ။
၃၃၆။ ေယာ ေစတံ သဟေတ ဇမၼႎ၊ တဏွံ ေလာေက ဒုရစၥယံ။
ေသာကာ တမွာ ပပတႏၲိ၊ ဥဒဗိႏၵဳ၀ ေပါကၡရာ။
၃၃၇။ တံ ေ၀ါ ၀ဒါမိ ဘဒၵံ ေ၀ါ၊ ယာ၀ေႏၲတၳ သမာဂတာ။
တဏွာယ မူလံ ခဏထ၊ ဥသီရေတၳာ၀ ဗီရဏံ။
မာ ေ၀ါ နဠံ၀ ေသာေတာ၀၊ မာေရာ ဘဥၨိ ပုနပၸဳနံ။
၃၃၄။ ေမ့ေလ်ာ့ေသာသတၱ၀ါအား မာေလာေပါက္ႏြယ္ကဲ့သို႔ တဏွာတိုးပြား၏၊ သစ္သီးကိုအလို႐ွိေသာေမ်ာက္သည္ ေတာတြင္း၌ တစ္ပင္မွတစ္ပင္ ခုန္လႊားကူးသန္းသကဲ့သို႔ ထို တဏွာတိုးပြားသူသည္ တစ္ဘ၀မွ တစ္ဘ၀သို႔ ေျပးသြားရာ၏။
၃၃၅။ ၿပိတ္ျမက္သည္ မိုး႐ြာေသာအခါ ႀကီးပြားသကဲ့သို႔ ေလာက၌ ကပ္ၿငိတြယ္တာ၍ ယုတ္မာေသာ ဤတဏွာ ညႇဥ္းဆဲခံရသူအား စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈတို႔သည္ ႀကီးပြားကုန္၏။
၃၃၆။ ေရေပါက္သည္ ၾကာ႐ြက္မွ ေလ်ာက်သကဲ့သို႔ ေလာက၌ လြန္ဆန္ႏုိင္ခဲေသာ ယုတ္မာေသာ ထိုတဏွာကို ညႇဥ္းဆဲႏုိင္ခဲ့မူ ထိုပုဂၢဳိလ္သဏၭန္မွ စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈတို႔သည္ ေလ်ာက်ကုန္၏။
၃၃၇။ ထို႔ေၾကာင့္ ဤအရပ္၌ အညီအညြတ္ စည္းေ၀းလာၾကကုန္ေသာ သင္တို႔အား ငါသည္ ေကာင္းေသာစကားကို ေဟာအံ့၊ ပန္းရင္းေခၚေသာျပိတ္ျမက္၏အျမစ္ကို အလို႐ွိသူသည္ ျပိတ္ျမက္ပင္ကို တူးရသကဲ့သို႔ နိဗၺာန္ကို အလို႐ွိသူသည္ တဏွာ၏ အျမစ္အရင္းကိုတူးပစ္ၾကကုန္ေလာ့၊ ေရအလ်င္သည္ က်ဴပင္ကို ဖ်က္ဆီးသကဲ့သို႔ ကိေလသာမာရ္သည္ သင္တို႔ကို အဖန္တလဲလဲ မဖ်က္ဆီးေစလင့္။
334. For a heedless person the craving grows like a Maluva creeper. That person has to go from existence to existence (rebirths and deaths) like a monkey jumping from one tree to another wishing for fruit.
335. Whoever in the world is overwhelmed by craving, his sorrow grows more and more, like the entangling creeper, birana grass, well grown by rained upon.
336. But whoever in the world overcomes that craving which is hard to abandon, sorrow falls away from that person like drops of water from a lotus leaf.
337. Therefore I will tell good luck to all of you who have gathered here; uproot craving entirely to get to Nibbana, as the person who seeks the fragrant root digs the grass above, so the killer desires may not destroy you again and again, as a running river destroys reeds.
၃၃၈။ ယထာပိ မူေလ အႏုပဒၵေ၀ ဒေဠွ၊ ဆိေႏၷာပိ ႐ုေကၡာ ပုနေရ၀ ႐ူဟတိ။
ဧ၀မၸိ တဏွာႏုသေယ အႏူဟေတ၊ နိဗၺတၱတီ ဒုကၡမိဒံ ပုနပၸဳနံ။
၃၃၉။ ယႆ ဆတၱႎသတိ ေသာတာ၊ မနာပသ၀နာ ဘုသာ။
မဟာ ၀ဟႏၲိ ဒုဒၵိ႒ႎ၊ သကၤပၸါ ရာဂနိႆိတာ။
၃၄၀။ သ၀ႏၲိ သဗၺဓိ ေသာတာ၊ လတာ ဥပၸဇၨ တိ႒တိ။
တဥၥ ဒိသြာ လတံ ဇာတံ၊ မူလံ ပညာယ ဆိႏၵထ။
၃၄၁။ သရိတာနိ သိေနဟိတာနိ စ၊ ေသာမနႆာနိ ဘ၀ႏၲိ ဇႏၲဳေနာ။
ေတ သာတသိတာ သုေခသိေနာ၊ ေတ ေ၀ ဇာတိဇ႐ူပဂါ နရာ။
၃၄၂။ တသိဏာယ ပုရကၡတာ ပဇာ၊ ပရိသပၸႏၲိ သေသာ၀ ဗႏၶိေတာ။
သံေယာဇနသဂၤသတၱကာ၊ ဒုကၡမုေပႏၲိ ပုနပၸဳနံ စိရာယ။
၃၄၃။ တသိဏာယ ပုရကၡတာ ပဇာ၊ ပရိသပၸႏၲိ သေသာ၀ ဗႏၶိေတာ။
တသၼာ တသိဏံ ၀ိေနာဒေယ၊ အာကခၤႏၲ ၀ိရာဂမတၱေနာ။
၃၃၈။ ေရေသာက္ျမစ္ကို မဖ်က္ဆီးဘဲ မႏုတ္ဘဲ ပင္စည္ကိုျဖတ္ေသာ္လည္း သစ္ပင္သည္ တစ္ဖန္ ေပါက္ေရာက္ စည္ကားျပန္သကဲ့သို႔ ဤအတူ ကိန္းေအာင္းေနေသာ တဏွာကို မဖ်က္ဆီးအပ္ေသးသည္႐ွိေသာ္ ဤပဋိသေႏၶ ေနရျခင္းစေသာ ဆင္းရဲသည္ အဖန္ဖန္အထပ္ထပ္ ျဖစ္ရ၏။
၃၃၉။ အၾကင္ပုဂၢဳိလ္အား ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ႏွစ္သက္ဖြယ္အာ႐ုံတို႔သို႔ စီးကုန္ေသာ သံုးဆယ့္ေျခာက္ပါးေသာ တဏွာေရအလ်ဥ္တို႔သည္ ႐ွိကုန္၏၊ မွားေသာအယူ႐ွိေသာ ထိုသူတို႔ကို ရာဂႏွင့္စပ္ေသာ အားႀကီးေသာ အၾကံအစည္တို႔သည္ ေဆာင္ယူသြားကုန္၏။
၃၄၀။ တဏွာတည္းဟူေသာ ေရအလ်ဥ္တို႔သည္ အလံုးစံုေသာ အာ႐ုံတို႔၌ ယိုစီးကုန္၏၊ တဏွာတည္းဟူေသာ ႏြယ္သည္ ဒြါရေျခာက္ပါး၌ျဖစ္၍ အာ႐ံုေျခာက္ပါး၌တည္၏၊ ထိုတဏွာတည္းဟူေသာႏြယ္ကို ျမင္၍ ထိုတဏွာ ႏြယ္ျမစ္ကို မဂ္ပညာျဖင့္ ျဖတ္ၾကကုန္ေလာ့။
၃၄၁။ သတၱ၀ါတို႔အား ေအာက္ေမ့ျခင္း ခ်စ္ျခင္း ၀မ္းေျမာက္ျခင္းတို႔သည္ ျဖစ္ကုန္၏၊ ထိုသူတို႔သည္ သာယာဖြယ္ ၌မွီကုန္လ်က္ ကာမခ်မ္းသာကို ႐ွာမွီးကုန္သည္ျဖစ္၍ ပဋိသေႏၶေနျခင္း အိုျခင္းသို႔ မုခ်ကပ္ေရာက္ၾကရကုန္၏။
၃၄၂။ တဏွာျဖင့္ ၀န္း၀ိုင္းျခံရံအပ္ကုန္ေသာ သတၱ၀ါတို႔သည္ မုဆိုးေက်ာ့ကြင္း၌မိေသာ ယုန္ကဲ့သို႔ ေၾကာက္႐ြံထိတ္လန္႔ ေနၾကရကုန္၏၊ ကာမရာဂစေသာ သံေယာဇဥ္အေစးျဖင့္ ကပ္ၿငိကုန္ေသာသူတို႔သည္ အဖန္တလဲလဲ ပဋိသေႏၶေနျခင္း စေသာ ဆင္းရဲကို ကပ္ေရာက္ၾကကုန္၏။
၃၄၃။ တဏွာျဖင့္ ၀န္း၀ိုင္းျခံရံအပ္ကုန္ေသာ သတၱ၀ါတို႔သည္ မုဆိုးေက်ာ့ကြင္း၌မိေသာ ယုန္ကဲ့သို႔ ေၾကာက္႐ြံထိတ္လန္႔ ေနၾကရကုန္၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ ရာဂကင္းျခင္းကို ေတာင့္တေသာသူသည္ တဏွာကို ပယ္ေဖ်ာက္ရာ၏။
338. A tree will grow again though it is cut down as long as its root has not been destroyed and is firm, in the same way if the root of craving is not wholly uprooted, suffering (rebirths) will come again and again.
339. For the person there are thirty-six mighty streams (six senses and their corresponding objects) of craving running towards pleasure; with wrong view his thoughts fixed with passion (associated with ta hnar,
ra ga), will sweep him away in the flow.
340. The streams of craving flow everywhere; the creeper of craving has sprung up from six sensual orifices of the body and established six mental states. Having seen the creeper sprung up, cut out its root with insight wisdom.
341. All beings are experienced and moved by such mental states as remembering, loving and happiness. Attached with mental defilements, seeking comfort and pleasure, such beings are certainly led to rebirths and old age.
342. Having attached by craving, people run around like a frightened hare trapped in hunter's noose, being held by fetters and bonds. They, who are stuck with bondage of Karma (ra ga) get sufferings like rebirths again and again.
343. Having attached by craving, people run around like a frightened hare trapped in hunter's noose. Therefore the person who wished to get rid of lust (ra ga) must first need to conquer desires ( ta hnar).
၃၄၄။ ေယာ နိဗၺနေထာ ၀နာဓိမုေတၱာ၊ ၀နမုေတၱာ ၀နေမ၀ ဓာ၀တိ။
တံ ပုဂၢလေမထ ပႆထ၊ မုေတၱာ ဗႏၶနေမ၀ ဓာ၀တိ။
၃၄၄။ အၾကင္သူသည္ လူ႔အျဖစ္၌ေနျခင္းဟူေသာ ေတာကိုစြန္႔၍ အက်င့္တည္းဟူေသာေတာသို႔ သက္၀င္ခဲ့၏။ အိမ္ရာေထာင္မႈ တဏွာေတာမွ လြတ္ၿပီးလ်က္ အိမ္ရာေထာင္မႈ တဏွာေတာသို႔ပင္ ေျပး၀င္ျပန္၏၊ လာၾကကုန္ေလာ့၊ ထုိပုဂၢဳိလ္ကို ႐ႈၾကကုန္ေလာ့၊ အိမ္ရာေထာင္မႈ အေႏွာင္အဖြဲ႔မွလြတ္ျပီးလ်က္ အိမ္ရာေထာင္မႈ အေႏွာင္အဖြဲ႔သို႔သာလွ်င္ ေျပး၀င္၏။
344. The person who has desires makes himself free from desires as he has left his home to enter another, but when he is free he then returns his life of old desires – come see this person, he became free and he ran back to his old home.
၃၄၅။ န တံ ဒဠွံ ဗႏၶနမာဟု ဓီရာ၊ ယဒါယသံ ဒါ႐ုဇပဗၺဇဥၥ။
သာရတၱရတၱာ မဏိကု႑ေလသု၊ ပုေတၱသု ဒါေရသု စ ယာ အေပကၡာ။
၃၄၆။ ဧတံ ဒဠွံ ဗႏၶနမာဟု ဓီရာ၊ ၾသဟာရိနံ သိထိလံ ဒုပၸမုဥၥံ။
ဧတမၸိ ေဆတြာန ပရိဗၺဇႏၲိ၊ အနေပကၡိေနာ ကာမသုခံ ပဟာယ။
၃၄၅-၃၄၆။ သံျဖင့္ျပဳလုပ္ေသာ သံေျခက်ဥ္းစေသာ အေႏွာင္အဖြဲ႔ သစ္သားျဖင့္လုပ္ေသာ ထိတ္တံုးစေသာ အေႏွာင္အဖြဲ႔ ျမက္ေလွ်ာ္တို႔ျဖင့္ျပဳလုပ္ေသာ ႀကိဳးစေသာ အေႏွာင္အဖြဲ႔မ်ဳိးတို႔ကို ခိုင္ျမဲေသာ အေႏွာင္အဖြဲ႔ဟု ပညာ႐ွိတို႔ မဆိုၾကကုန္၊ ပတၱျမား နားေတာင္းစေသာ ရတနာတို႔၌ လည္းေကာင္း၊ သားသမီး မယားတို႔၌ အလြန္တပ္မက္ေသာ ငဲ့ကြက္မႈ တဏွာအေႏွာင္အဖြဲ႔ကို ႐ုန္းျဖတ္၍၊ မငဲ့ကြက္ဘဲ ကာမခ်မ္းသာကိုစြန္႔လ်က္ ေတာထြက္ၾကကုန္၏။
345-346. The wise do not say a strong fetter which is made of iron (iron legs), of wood (stocks), or of jute, but far stronger is the passionate affection on precious stones, jeweled ornaments, children and wives.
The wise say this is a strong fetter that drags the person down to the four woeful planes, is seemingly loose but hard to remove. By cutting through that bond, leaving behind all worldly pleasures and desires, wise people walk the path of wisdom.
၃၄၇။ ေယ ရာဂရတၱာႏုပတႏၲိ ေသာတံ၊ သယံကတံ မကၠဋေကာ၀ ဇာလံ။
ဧတပၸိ ေဆတြာန ၀ဇႏၲိ ဓီရာ၊ အနေပကၡိေနာ သဗၺဒုကၡံ ပဟာယ။
၃၄၇။ ပင့္ကူသည္ မိမိျပဳေသာ ပိုက္ကြန္၌ အိပ္သကဲ့သို႔ သတၱ၀ါတို႔သည္ ျပင္းစြာတပ္မက္ကုန္သည္ျဖစ္၍ မိမိတို႔ျပဳေသာ တဏွာအလ်ဥ္သို႔က်ကုန္၏၊ ပညာ႐ွိတို႔သည္ ဤတဏွာကိုျဖတ္၍ မငဲ့ကြက္ဘဲ ခပ္သိမ္းေသာ ဆင္းရဲကိုစြန္႔လ်က္ သြားကုန္၏။
347. People who are firmly filled with desires and passions immerse into the stream of craving just as the spider falls and sleeps in the web it made. The wise cut through this and walk away leaving behind all passions that are the origination of sufferings.
၃၄၈။ မုဥၥ ပုေရ မုဥၥ ပစၦေတာ၊ မေဇၩ မုဥၥ ဘ၀ႆ ပါရဂူ။
သဗၺတၳ ၀ိမုတၱမာနေသာ၊ န ပုနံ ဇာတိဇရံ ဥေပဟိသိ။
၃၄၈။ လြန္ေလျပီးေသာခႏၶာ၌ တဏွာကိုစြန္႔ေလာ့၊ ေနာင္ျဖစ္ေပၚမည့္ခႏၶာ၌ တဏွာကိုစြန္႔ေလာ့၊ အလယ္ျဖစ္ေသာ ပစၥဳပၸန္ခႏၶာ၌ တဏွာကိုစြန္႔ေလာ့၊ အလံုးစံု ပစၥဳပၸန္ အတိတ္ အနာဂတ္ခႏၶာ၌ တဏွာမွလြတ္ေသာ စိတ္႐ွိလ်က္ ဘ၀သံုးပါး၏အဆံုးသို႔ ေရာက္သည္ျဖစ္၍ တစ္ဖန္အိုျခင္း နာျခင္းသို႔ မကပ္ေလလင့္။
348. Let go the past body with craving behind, let go the future body with craving behind, also let go the present body with craving behind, be liberated your mind free from craving in the past, present and future, so that you no longer need to enter again into old age and decay.
၃၄၉။ ၀ိတကၠမထိတႆ ဇႏၲဳေနာ၊ တိဗၺရာဂႆ သဘာႏုပႆိေနာ။
ဘိေယ်ာ တဏွာ ပ၀ၯုတိ၊ ဧသာ ေခါ ဒဠွံ ကေရာတိ ဗႏၶနံ။
၃၅၀။ ၀ိတကၠဴပသေမ စ ေယာ ရေတာ၊ အသုဘံ ဘာ၀ယေတ သဒါ သေတာ။
ဧသ ေခါ ဗ်ႏၲိ ကာဟိတိ၊ ဧသ ေဆစၧတိ မာရဗႏၶနံ။
၃၄၉။ ကာမ၀ိတက္ ႏွိပ္စက္အပ္ေသာ ထက္ေသာရာဂ႐ွိေသာ တင့္တယ္၏ဟု အဖန္ဖန္႐ႈေသာ သတၱ၀ါအား တဏွာသည္ အလြန္တိုးပြားေလ၏၊ ဤသူသည္ မာရ္၏အေႏွာင္အဖဲြ႔ကို ခိုင္ျမဲေအာင္ ျပဳ၏။
၃၅၀။ အၾကင္ပုဂၢဳိလ္သည္ မိစၧာ၀ိတက္ ျငိမ္းျခင္း၌သာ ေမြ႔ေလ်ာ္၏၊ သတိ႐ွိသည္ျဖစ္၍ အခါခပ္သိမ္း အသုဘ အာ႐ုံကိုပြား၏၊ ဤသူသည္ မာရ္၏အေႏွာင္အဖြဲ႔ကို ကင္းေအာင္ျပဳ၏၊ မာရ္၏ အေႏွာင္အဖြဲ႔ကိုျဖတ္၏။
349. The person who is held by clinging, and also has strong passions, thinking that this is delightful, grows more craving passions and he actually makes his bondage stronger.
350. The person who has already abandoned miserable thoughts delights in peace, ever mindful and meditates on viewing unpleasantness of the body. That person certainly will cut the attachment and end the bondage with Mara.
၃၅၁။ နိ႒ဂၤေတာ အသႏၲာသီ၊ ၀ီတတေဏွာ အနဂၤေဏာ။
အစၧႏၵိ ဘ၀သလႅာနိ၊ အႏၲိေမာယံ သမုႆေယာ။
၃၅၂။ ၀ီတတေဏွာ အနာဒါေနာ၊ နိ႐ုတၱိပဒေကာ၀ိေဒါ။
အကၡရာနံ သႏၷိပါတံ၊ ဇညာ ပုဗၺာပရာနိ စ။
သ ေ၀ အႏၲိမသာရီေရာ၊ မဟာပေညာ မဟာပုရိေသာတိ ၀ုစၥတိ။
၃၅၁။ ရဟန္းကိစၥ ၿပီးဆံုးျခင္းသို႔ ေရာက္ၿပီးသူသည္ ထိတ္လန္႔ျခင္းမ႐ွိ၊ တဏွာကင္း၏၊ ကိေလသာကင္း၏၊ ဘ၀သို႔ ေရာက္ေၾကာင္း ရာဂစေသာ ေျငာင့္တံသင္းတို႔ကို ျဖတ္ၿပီးျဖစ္၏၊ ဤခႏၶာကိုယ္သည္ အဆံုးစြန္ျဖစ္၏။
၃၅၂။ တဏွာကင္းေသာ၊ စြဲလန္းျခင္းမ႐ွိေသာ၊ နိ႐ုတၱိ ပဋိသမၻိဒါ၌ လိမၼာေသာ၊ အကၡရာတို႔၏ အေပါင္းကိုလည္း သိေသာ၊ ေ႐ွ႔ေနာက္အကၡရာတို႔ကိုလည္း သိေသာ၊ အဆံုးစြန္ျဖစ္ေသာ ကိုယ္ခႏၶာ႐ွိေသာ ထိုပုဂၢဳိလ္ကို စင္စစ္ ႀကီးေသာပညာ႐ွိသူ ေယာက်္ားျမတ္ဟူ၍ ေခၚဆိုအပ္၏။
351. The Bhikkhu who has reached to the perfection (of Arahant), has no fear, no craving and is dispassionate. He has already broken the throngs of life-giving sensual pleasures (such as ra ga). This will be his last body.
352. He who has no craving, no attachment, well understood in language and expressions (fourfold Analytical Knowledge of Patisambhida) – the arrangement of words in due order, one with the great wisdom and the final body is called the Great person.
၃၅၃။ သဗၺာတိဘူ သဗၺ၀ိဒူဟမသၼိ၊ သေဗၺသု ဓေမၼသု အႏူပလိေတၱာ။
သဗၺဥၨေဟာ တဏွကၡေယ ၀ိမုေတၱာ၊ သယံ အဘိညာယ ကမုဒၵိေသယ်ံ။
၃၅၃။ ငါသည္ အလံုးစံုတရားတို႔ကို ႏွိမ္နင္း၍တည္၏၊ အလံုးစံုေသာ တရားသေဘာကိုသိ၏၊ အလံုးစံုေသာ သေဘာတရားတို႔၌ ကပ္ၿငိတြယ္တာျခင္းမ႐ွိ၊ အလံုးစံုေသာ ေတဘုမၼကတရားကို စြန္႔၏၊ တဏွာကုန္ခန္းရာ အရဟတၱဖိုလ္၌ ကိေလသာမွလြတ္၏၊ ကိုယ္တိုင္ထူးေသာဉာဏ္ျဖင့္ သိ၍ အဘယ္သူကို ငါ႔ဆရာဟု ညႊန္ျပရအံ့နည္း။
353. I have conquered all, I understand the all nature of all Dhammas, I have no attachments with regard to all Dhammas, I have no craving and already left everything behind, I am free – having understood with great wisdom and to whom should I point as my teacher?
၃၅၄။ သဗၺဒါနံ ဓမၼဒါနံ ဇိနာတိ၊ သဗၺရသံ ဓမၼရေသာ ဇိနာတိ။
သဗၺရတႎ ဓမၼရတိ ဇိနာတိ၊ တဏွကၡေယာ သဗၺဒုကၡံ ဇိနာတိ။
၃၅၄။ တရားအလွဴသည္ အလွဴအားလံုးကို ေအာင္ႏုိင္၏၊ တရားအရသာသည္ အရသာအားလံုးကို ေအာင္ႏိုင္၏၊ တရား၌ ေမြ႔ေလ်ာ္ျခင္းသည္ ေမြ႔ေလ်ာ္ျခင္းအားလံုးကို ေအာင္ႏုိင္၏၊ တဏွာကုန္ရာ အရဟတၱဖိုလ္သည္ အလံုးစံုေသာဆင္းရဲကို ေအာင္ႏုိင္၏။
354. The gift of Dhamma is no match with any other gifts, the taste of Dhamma is no match with any other taste, living with Dhamma in enjoyment is no match with any other living, and the victory over craving conquers all sufferings.
၃၅၅။ ဟနႏၲိ ေဘာဂါ ဒုေမၼဓံ၊ ေနာ စ ပါရဂေ၀သိေနာ။
ေဘာဂတဏွာယ ဒုေမၼေဓာ၊ ဟႏၲိ အေည၀ အတၱနံ။
၃၅၅။ စည္းစိမ္ဥစၥာတို႔သည္ ပညာမဲ့သူကို ဖ်က္ဆီးကုန္၏၊ နိဗၺာန္တည္းဟူေသာ တစ္ဖက္ကမ္းကို ႐ွာမွီးသူတို႔ကိုကား မဖ်က္ဆီးႏုိင္ကုန္၊ ပညာမဲ့သူသည္ စည္းစိမ္ဥစၥာ၌ တပ္မက္ျခင္းျဖင့္ သူတစ္ပါးတို႔ကို ဖ်က္ဆီးသကဲ့သို႔ မိမိကိုယ္ကို ဖ်က္ဆီးတတ္၏။
355. Wealth destroys the person who has little wisdom, but not those who seek the other shore, Nibbana. Affection in wealth destroys the unwise person and others.
၃၅၆။ တိဏေဒါသာနိ ေခတၱာနိ၊ ရာဂေဒါသာ အယံ ပဇာ။
တသၼာ ဟိ ၀ီတရာေဂသု၊ ဒိႏၷံ ေဟာတိ မဟပၹလံ။
၃၅၇။ တိဏေဒါသာနိ ေခတၱာနိ၊ ေဒါသေဒါသာ အယံ ပဇာ။
တသၼာ ဟိ ၀ီတေဒါေသသု၊ ဒိႏၷံ ေဟာတိ မဟပၹလံ။
၃၅၈။ တိဏေဒါသာနိ ေခတၱာနိ၊ ေမာဟေဒါသာ အယံ ပဇာ။
တသၼာ ဟိ ၀ီတေမာေဟသု၊ ဒိႏၷံ ေဟာတိ မဟပၹလံ။
၃၅၉။ တိဏေဒါသာနိ ေခတၱာနိ၊ ဣစၧာေဒါသာ အယံ ပဇာ။
တသၼာ ဟိ ၀ိဂတိေစၧသု၊ ဒိႏၷံ ေဟာတိ မဟပၹလံ။
၃၅၆။ လယ္ယာတုိ႔ကို ျမက္အေပါင္းတို႔သည္ ဖ်က္ဆီးကုန္၏၊ ဤသတၱ၀ါအေပါင္းကို ရာဂသည္ ဖ်က္ဆီး၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ ရာဂကင္းေသာ ပုဂိၢဳလ္တို႔၌ ေပးလွဴျခင္းသည္ အက်ဳိးႀကီး၏။
၃၅၇။ လယ္ယာတုိ႔ကို ျမက္အေပါင္းတို႔သည္ ဖ်က္ဆီးကုန္၏၊ ဤသတၱ၀ါအေပါင္းကို ေဒါသသည္ ဖ်က္ဆီး၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ ေဒါသကင္းေသာပုဂၢဳိလ္တို႔၌ ေပးလွဴျခင္းသည္ အက်ဳိးႀကီး၏။
၃၅၈။ လယ္ယာတုိ႔ကို ျမက္အေပါင္းတို႔သည္ ဖ်က္ဆီးကုန္၏၊ ဤသတၱ၀ါအေပါင္းကို ေမာဟသည္ ဖ်က္ဆီး၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ ေမာဟကင္းေသာပုဂိၢဳလ္တို႔၌ ေပးလွဴျခင္းသည္ အက်ဳိးႀကီး၏။
၃၅၉။ လယ္ယာတုိ႔ကို ျမက္အေပါင္းတို႔သည္ ဖ်က္ဆီးကုန္၏၊ ဤသတၱ၀ါအေပါင္းကို အလုိရမက္သည္ ဖ်က္ဆီး၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ အလိုရမက္ကင္းေသာပုဂိၢဳလ္တို႔၌ ေပးလွဴျခင္းသည္ အက်ဳိးႀကီး၏။ လယ္ယာတို႔ကို ျမက္အေပါင္းတို႔သည္ ဖ်က္ဆီးကုန္၏၊ ဤသတၱ၀ါအေပါင္းကို တဏွာသည္ ဖ်က္ဆီး၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ တဏွာကင္းေသာ ပုဂိၢဳလ္တို႔၌ ေပးလွဴျခင္းသည္ အက်ဳိးႀကီး၏။
356. Weeds are the cause of destruction of fields; sensual desire is the cause of destruction of humankind. Therefore donating a gift to the person who has no sensual desire has great benefit.
357. Weeds are the cause of destruction of fields; hatred is the cause of destruction of humankind. Therefore donating a gift to the person who is free from hatred has great benefit.
358. Weeds are the cause of destruction of fields; delusion is the cause of destruction of humankind. Therefore donating a gift to the person who is free from delusion has great benefit.
359. Weeds are the cause of destruction of fields, desire (craving) is the cause of destruction of humankind. Therefore donating a gift to the person who is free from desire has great benefit.
၂၃။ နာဂ၀ဂၢ Chapter 23
Chapter 23
၃၂၀။ အဟံ နာေဂါ၀ သဂၤါေမ၊ စာပေတာ ပတိတံ သရံ။
အတိ၀ါက်ံ တိတိကၡိႆံ၊ ဒုႆီေလာ ဟိ ဗဟုဇၨေနာ။
၃၂၁။ ဒႏၲံ နယႏၲိ သမိတႎ၊ ဒႏၲံ ရာဇာဘိ႐ူဟတိ။
ဒေႏၲာ ေသေ႒ာ မႏုေႆသု၊ ေယာတိ၀ါက်ံ တိတိကၡတိ။
၃၂၂။ ၀ရမႆတရာ ဒႏၲာ၊ အာဇာနီယာ စ သိႏၶ၀ါ။
ကုဥၨရာ စ မဟာနာဂါ၊ အတၱဒေႏၲာ တေတာ ၀ရံ။
၃၂၀။ ဆင္ေျပာင္ႀကီးသည္ စစ္ေျမျပင္၌ ေလးမွ (မိမိအေပၚသို႔)က်ေရာက္လာေသာျမားကို မတုန္ မလႈပ္ခံသကဲ့သို႔ ငါဘုရားသည္ လြန္က်ဴးေစာ္ကားေသာ စကားကို သည္းခံအံ့၊ ေလာကီဘံုသား လူအမ်ားသည္ သီလမ႐ွိသည္သာတည္း။
၃၂၁။ ယဥ္ေက်းၿပီးေသာ ဆင္ျမင္းစသည္ကိုသာ လူစုလူေ၀း႐ွိရာ ပြဲသဘင္သို႔ေဆာင္ကုန္၏၊ ယဥ္ေက်းၿပီးေသာ ဆင္ျမင္းစသည္ကိုသာ မင္းသည္စီး၏၊ လြန္က်ဴးေစာ္ကားေသာစကားကို သည္းခံႏုိင္ေသာသူသည္ ယဥ္ေက်းၿပီးျဖစ္၍ လူတို႔တြင္ အျမတ္ဆံုး ျဖစ္၏။
၃၂၂။ အႆတိုရ္ျမင္းတို႔သည္ လည္းေကာင္း၊ အာဇာနည္ျမင္းတို႔သည္ လည္းေကာင္း၊ သိေႏၶာျမင္းတို႔သည္ လည္းေကာင္း၊ ကုဥၨရမည္ေသာ ဆင္ေျပာင္ႀကီးတို႔သည္ လည္းေကာင္း ယဥ္ေက်းကုန္မွသာလွ်င္ ျမတ္ကုန္၏၊ ကိုယ္ စိတ္ႏွစ္ပါးကို ဆံုးမယဥ္ေက်းၿပီးသူသည္ ထို ျမင္း ဆင္တို႔ထက္ လြန္ျမတ္၏။
320. Like an elephant in the battle endures the arrows shot from the bow, I, as the Buddha, will endure the abusive words as the majority of people are of poor virtue (immoral).
321. They take a tamed elephant or horse to the crowd (assembly); the King also mounts a tamed elephant or horse. Among people a tamed one is the best who can endure the abusive words.
322. Noble horses and mules are good if tamed, so also great elephants; but the person who tames himself is even better.
၃၂၃။ န ဟိ ဧေတဟိ ယာေနဟိ၊ ဂေစၧယ် အဂတံ ဒိသံ။
ယထာတၱနာ သုဒေႏၲန၊ ဒေႏၲာ ဒေႏၲန ဂစၧတိ။
၃၂၃။ ဤျပကေတ့ေသာ ဆင္ယာဥ္ ျမင္းယာဥ္တို႔ျဖင့္ မေရာက္ဖူးေသးေသာ နိဗၺာန္အရပ္သို႔ မေရာက္ႏုိင္သည္သာတည္း၊ ၀ိပႆနာအခိုက္ စကၡဳစေသာ ဣေႁႏၵတို႔ကို ဆံုးမသျဖင့္လည္းေကာင္း၊ မဂ္အခိုက္ မိမိစိတ္ကို ေကာင္းစြာဆံုးမသျဖင့္လည္းေကာင္း ယဥ္ေက်းၿပီးသူသည္သာ မေရာက္ဖူးေသးေသာ နိဗၺာန္အရပ္သို႔ မုခ်ေရာက္ႏုိင္၏။
323. It is not by these horses and elephants that one may not go to Nibbana. Only when practicing vipassana meditation or while in magga Samadhi one who already tamed by himself can reach Nibbana where untravelled before.
၃၂၄။ ဓနပါေလာ နာမ ကုဥၨေရာ၊ ကဋဳကေဘဒေနာ ဒုႏၷိ၀ါရေယာ။
ဗေဒၶါ ကဗဠံ န ဘုဥၨတိ၊ သုမရတိ နာဂ၀နႆ ကုဥၨေရာ။
၃၂၄။ ျပင္းထန္စြာ အမုန္ယစ္၍ ႏွိမ္နင္းရန္ခဲယဥ္းေသာ ဓနပါလမည္ေသာဆင္သည္ အဖဲြ႔အခ်ည္ ခံရသျဖင့္ အစားအစာကို မစားႏုိင္၊ ဆင္သည္ မိမိေနရာ ဂန္႔ေဂၚေတာကိုသာ ေအာက္ေမ့ေန၏။
324. The bull elephant named Danapala, in time of rut, being taken captive, is hard to control. It does not eat any food when bound; the elephant only remembers his elephant grove.
၃၂၅။ မိဒၶီ ယဒါ ေဟာတိ မဟဂၣေသာ စ၊ နိဒၵါယိတာ သမၸရိ၀တၱသာယီ။
မဟာ၀ရာေဟာ၀ နိ၀ါပပုေ႒ာ၊ ပုနပၸဳနံ ဂဗၻမုေပတိ မေႏၵာ။
၃၂၅။ ထိုင္းမႈိင္းငိုက္မ်ဥ္းကာအိပ္လ်က္ အစားႀကီးေသာ ၀က္ႀကီးကဲ့သို႔ တလူးလူး တလဲလဲ အိပ္ေလ့႐ွိသည့္ ပညာႏု႔ံသူသည္ (အနိစၥ အစ႐ွိေသာ လကၡဏာတို႔ကို မဆင္ျခင္ႏုိင္ေသာေၾကာင့္) အဖန္ဖန္တလဲလဲ အမိ၀မ္း၌ ပဋိသေႏၶေနရ၏။
325. When a person is lazy and becomes a great eater who sleeps and rolls like a big hog can't concentrate in mindfulness, gets the rebirth again and again.
၃၂၆။ ဣဒံ ပုေရ စိတၱမစာရိ စာရိကံ၊ ေယနိစၧကံ ယတၳကာမံ ယထာသုခံ။
တဒဇၨဟံ နိဂၢေဟႆာမိ ေယာနိေသာ၊ ဟတၳိပၸဘိႏၷံ ၀ိယ အကၤုသဂၢေဟာ။
၃၂၆။ ဤစိတ္သည္ ေ႐ွးအခါက လိုရာအာ႐ုံကို လိုက္စားလ်က္ အလို႐ွိတိုင္း ေကာင္းႏုိးရာရာ လွည့္လည္က်က္စား ခဲ့ေလၿပီ၊ ခြၽန္းကိုင္ေသာ ဆင္ထိန္းသည္ အမုန္ယစ္ေသာဆင္ကို ႏွိပ္ဘိ သကဲ့သို႔ ငါသည္ ယခုထိုစိတ္ကို အသင့္အတင့္ ႏွလံုးသြင္းျခင္းျဖင့္ ႏွိပ္ေပအံ့။
326. My mind was used to be wandering about where it wished, where it wanted, where it pleased; now I will control it by practicing mindfulness, like the holder of the hook controls an elephant in rut.
၃၂၇။ အပၸမာဒရတာ ေဟာထ၊ သစိတၱမႏုရကၡထ။
ဒုဂၢါ ဥဒၶရထတၱာနံ၊ ပေကၤ သေႏၷာ၀ ကုဥၨေရာ။
၃၂၇။ မေမ့မေလ်ာ့ေသာ အပၸမာဒတရား၌ ေမြ႔ေလ်ာ္ၾကကုန္ေလာ့၊ မိမိစိတ္ကို ေစာင့္ေ႐ွာက္ၾကကုန္ေလာ့၊ ညြန္၌ ကြၽံနစ္ေသာဆင္သည္ မိမိကိုယ္ကို ညြန္ေပ်ာင္းမွထုတ္သကဲ့သို႔ သင္တို႔သည္ ကိေလသာညြန္ေပ်ာင္းမွ မိမိကိုယ္ကို ထုတ္ႏုတ္ၾကကုန္ေလာ့။
327. Practice in mindfulness and take the pleasure. Guard well your mind. Lift yourself up out of the mental defilements – as would an elephant draws himself out of a muddy swamp.
၃၂၈။ သေစ လေဘထ နိပကံ သဟာယံ၊ သဒၶႎစရံ သာဓု၀ိဟာရိဓီရံ။
အဘိဘုယ် သဗၺာနိ ပရိႆယာနိ၊ စေရယ် ေတနတၱမေနာ သတီမာ။
၃၂၉။ ေနာ ေစ လေဘထ နိပကံ သဟာယံ၊ သဒၶႎစရံ သာဓု၀ိဟာရိဓီရံ။
ရာဇာ၀ ရ႒ံ ၀ိဇိတံ ပဟာယ၊ ဧေကာ စေရ မာတဂၤရေည၀ နာေဂါ။
၃၃၀။ ဧကႆ စရိတံ ေသေယ်ာ၊ နတၳိ ဗာေလ သဟာယတာ။
ဧေကာ စေရ န စ ပါပါနိ ကယိရာ၊ အေပၸါႆုေကၠာ မာတဂၤရေည၀ နာေဂါ။
၃၂၈။ ပညာရင့္၍ ေကာင္းစြာေနထိုင္ေလ့႐ွိေသာ တည္ၾကည္ေသာ အတူက်င့္ေဖာ္ ပညာ႐ွိ အေဆြခင္ပြန္းကို အကယ္၍ရခဲ့မူ ထိုအေဆြခင္ပြန္းႏွင့္ အတူတကြ ေဘးရန္အားလံုးတို႔ကို ႏွိပ္နင္းလ်က္ ၀မ္းေျမာက္၀မ္းသာ သတိ႐ွိစြာ က်င့္ရာ၏။
၃၂၉။ ပညာရင့္၍ ေကာင္းစြာေနထိုင္ေလ့႐ွိေသာ တည္ၾကည္ေသာ အတူက်င့္ေဖာ္ပညာ႐ွိ အေဆြခင္ပြန္းကို အကယ္၍မရခဲ့မူ၊ မင္းသည္ ႏုိင္ျပီးေသာတိုင္းျပည္ကိုစြန္႔၍ ထြက္သကဲ့သို႔ လည္းေကာင္း၊ မာတဂၤဆင္မင္းသည္ ေတာ၌တစ္ေကာင္တည္း လွည့္လည္သကဲ့သို႔ လည္းေကာင္း တစ္ေယာက္တည္း က်င့္ရာ၏။
၃၃၀။ တစ္ေယာက္တည္း က်င့္ျခင္းသည္ ျမတ္၏၊ လူမိုက္၌ အေဆြခင္ပြန္း အျဖစ္မ်ဳိးသည္ မ႐ွိ၊ မာတဂၤဆင္မင္းသည္ ေတာ၌တစ္ေကာင္တည္း ေၾကာင့္ၾကမဲ့ လွည့္လည္သကဲ့သို႔ တစ္ေယာက္တည္း ေၾကာင့္ၾကမဲ့ က်င့္ရာ၏၊ မေကာင္းမႈတို႔ကို မျပဳရာ။
328. If you find a wise man in your life who is intelligent, upright and steadfast, you may walk through your life with that person joyfully and mindfully overcoming all dangers.
329. If it is hard to find a wise man in your life who is upright and steadfast to walk with, travel alone like a King abandoning a conquered land or like the Matanga elephant roaming in the forest.
330. It is better in life to go alone rather than to have a bad person as a companion. Let go alone without attachments, commit no sins like the Matanga elephant alone in the forest.
၃၃၁။ အတၳမွိ ဇာတမွိ သုခါ သဟာယာ၊ တု႒ီ သုခါ ယာ ဣတရီတေရန။
ပုညံ သုခံ ဇီ၀ိတသခၤယမွိ၊ သဗၺႆ ဒုကၡႆ သုခံ ပဟာနံ။
၃၃၂။ သုခါ မေတၱယ်တာ ေလာေက၊ အေထာ ေပတၱယ်တာ သုခါ။
သုခါ သာမညတာ ေလာေက၊ အေထာ ျဗဟၼညတာ သုခါ။
၃၃၃။ သုခံ ယာ၀ ဇရာ သီလံ၊ သုခါ သဒၶါ ပတိ႒ိတာ။
သုေခါ ပညာယ ပဋိလာေဘာ၊ ပါပါနံ အကရဏံ သုခံ။
၃၃၁။ အေဆြခင္ပြန္း ႐ွိျခင္းသည္ အေရးကိစၥ ေပၚေပါက္လာေသာအခါ ခ်မ္းသာ၏၊ ရရသမွ်ေသာ ပစၥည္းဥစၥာျဖင့္ ေရာင့္ရဲျခင္းသည္ ခ်မ္းသာ၏၊ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈ ႐ွိျခင္းသည္ အသက္ကုန္ခါနီး၌ ခ်မ္းသာ၏၊ ဆင္းရဲအလံုးစံုကို ပယ္ျခင္းသည္ ခ်မ္းသာ၏။
၃၃၂။ ေလာက၌ အမိကို ျပဳစုလုပ္ေကြၽးျခင္းသည္ ခ်မ္းသာေၾကာင္းျဖစ္၏၊ ထို႔ျပင္ အဖကို ျပဳစုလုပ္ေကြၽးျခင္းသည္ ခ်မ္းသာေၾကာင္းျဖစ္၏၊ ေလာက၌ ရဟန္းတို႔ကို ျပဳစုလုပ္ေကြၽးျခင္းသည္ ခ်မ္းသာေၾကာင္းျဖစ္၏၊ ထို႔ျပင္ မေကာင္းမႈမွ အပျပဳၿပီးသူ ဘုရား ပေစၥကဗုဒၶါ ရဟႏၲာတို႔ကို ျပဳစုလုပ္ေကြၽးျခင္းသည္ ခ်မ္းသာေၾကာင္းျဖစ္၏။
၃၃၃။ သီလ႐ွိျခင္းသည္ အိုသည့္တိုင္ေအာင္ ခ်မ္းသာ၏၊ သဒၶါတရား တည္တံ့ခိုင္ျမဲျခင္းသည္ ခ်မ္းသာ၏၊ ပညာကိုရျခင္းသည္ ခ်မ္းသာ၏၊ မေကာင္းမႈကို မျပဳျခင္းသည္ ခ်မ္းသာ၏။
331. It is delightful having friends when an occasion arises; it is delightful having contentment with whatever being earned, it is delightful having virtue and a wholesome deed in the hour of death, and it is delightful having relinquished all misery (dukkhas) behind.
332. It is good in the world taking care of mother, also good taking care of father, a blessing too, is taking care of monks and bhikkhus, and moreover it is good taking care of Buddha and Arahants who already abandoned sins.
333. It is pleasant having virtue that lasts to old age, it is also pleasant having faith and generosity well-founded, also pleasant having attainment of wisdom, and is pleasant having refrained from doing all sins.
Chapter 23
၃၂၀။ အဟံ နာေဂါ၀ သဂၤါေမ၊ စာပေတာ ပတိတံ သရံ။
အတိ၀ါက်ံ တိတိကၡိႆံ၊ ဒုႆီေလာ ဟိ ဗဟုဇၨေနာ။
၃၂၁။ ဒႏၲံ နယႏၲိ သမိတႎ၊ ဒႏၲံ ရာဇာဘိ႐ူဟတိ။
ဒေႏၲာ ေသေ႒ာ မႏုေႆသု၊ ေယာတိ၀ါက်ံ တိတိကၡတိ။
၃၂၂။ ၀ရမႆတရာ ဒႏၲာ၊ အာဇာနီယာ စ သိႏၶ၀ါ။
ကုဥၨရာ စ မဟာနာဂါ၊ အတၱဒေႏၲာ တေတာ ၀ရံ။
၃၂၀။ ဆင္ေျပာင္ႀကီးသည္ စစ္ေျမျပင္၌ ေလးမွ (မိမိအေပၚသို႔)က်ေရာက္လာေသာျမားကို မတုန္ မလႈပ္ခံသကဲ့သို႔ ငါဘုရားသည္ လြန္က်ဴးေစာ္ကားေသာ စကားကို သည္းခံအံ့၊ ေလာကီဘံုသား လူအမ်ားသည္ သီလမ႐ွိသည္သာတည္း။
၃၂၁။ ယဥ္ေက်းၿပီးေသာ ဆင္ျမင္းစသည္ကိုသာ လူစုလူေ၀း႐ွိရာ ပြဲသဘင္သို႔ေဆာင္ကုန္၏၊ ယဥ္ေက်းၿပီးေသာ ဆင္ျမင္းစသည္ကိုသာ မင္းသည္စီး၏၊ လြန္က်ဴးေစာ္ကားေသာစကားကို သည္းခံႏုိင္ေသာသူသည္ ယဥ္ေက်းၿပီးျဖစ္၍ လူတို႔တြင္ အျမတ္ဆံုး ျဖစ္၏။
၃၂၂။ အႆတိုရ္ျမင္းတို႔သည္ လည္းေကာင္း၊ အာဇာနည္ျမင္းတို႔သည္ လည္းေကာင္း၊ သိေႏၶာျမင္းတို႔သည္ လည္းေကာင္း၊ ကုဥၨရမည္ေသာ ဆင္ေျပာင္ႀကီးတို႔သည္ လည္းေကာင္း ယဥ္ေက်းကုန္မွသာလွ်င္ ျမတ္ကုန္၏၊ ကိုယ္ စိတ္ႏွစ္ပါးကို ဆံုးမယဥ္ေက်းၿပီးသူသည္ ထို ျမင္း ဆင္တို႔ထက္ လြန္ျမတ္၏။
320. Like an elephant in the battle endures the arrows shot from the bow, I, as the Buddha, will endure the abusive words as the majority of people are of poor virtue (immoral).
321. They take a tamed elephant or horse to the crowd (assembly); the King also mounts a tamed elephant or horse. Among people a tamed one is the best who can endure the abusive words.
322. Noble horses and mules are good if tamed, so also great elephants; but the person who tames himself is even better.
၃၂၃။ န ဟိ ဧေတဟိ ယာေနဟိ၊ ဂေစၧယ် အဂတံ ဒိသံ။
ယထာတၱနာ သုဒေႏၲန၊ ဒေႏၲာ ဒေႏၲန ဂစၧတိ။
၃၂၃။ ဤျပကေတ့ေသာ ဆင္ယာဥ္ ျမင္းယာဥ္တို႔ျဖင့္ မေရာက္ဖူးေသးေသာ နိဗၺာန္အရပ္သို႔ မေရာက္ႏုိင္သည္သာတည္း၊ ၀ိပႆနာအခိုက္ စကၡဳစေသာ ဣေႁႏၵတို႔ကို ဆံုးမသျဖင့္လည္းေကာင္း၊ မဂ္အခိုက္ မိမိစိတ္ကို ေကာင္းစြာဆံုးမသျဖင့္လည္းေကာင္း ယဥ္ေက်းၿပီးသူသည္သာ မေရာက္ဖူးေသးေသာ နိဗၺာန္အရပ္သို႔ မုခ်ေရာက္ႏုိင္၏။
323. It is not by these horses and elephants that one may not go to Nibbana. Only when practicing vipassana meditation or while in magga Samadhi one who already tamed by himself can reach Nibbana where untravelled before.
၃၂၄။ ဓနပါေလာ နာမ ကုဥၨေရာ၊ ကဋဳကေဘဒေနာ ဒုႏၷိ၀ါရေယာ။
ဗေဒၶါ ကဗဠံ န ဘုဥၨတိ၊ သုမရတိ နာဂ၀နႆ ကုဥၨေရာ။
၃၂၄။ ျပင္းထန္စြာ အမုန္ယစ္၍ ႏွိမ္နင္းရန္ခဲယဥ္းေသာ ဓနပါလမည္ေသာဆင္သည္ အဖဲြ႔အခ်ည္ ခံရသျဖင့္ အစားအစာကို မစားႏုိင္၊ ဆင္သည္ မိမိေနရာ ဂန္႔ေဂၚေတာကိုသာ ေအာက္ေမ့ေန၏။
324. The bull elephant named Danapala, in time of rut, being taken captive, is hard to control. It does not eat any food when bound; the elephant only remembers his elephant grove.
၃၂၅။ မိဒၶီ ယဒါ ေဟာတိ မဟဂၣေသာ စ၊ နိဒၵါယိတာ သမၸရိ၀တၱသာယီ။
မဟာ၀ရာေဟာ၀ နိ၀ါပပုေ႒ာ၊ ပုနပၸဳနံ ဂဗၻမုေပတိ မေႏၵာ။
၃၂၅။ ထိုင္းမႈိင္းငိုက္မ်ဥ္းကာအိပ္လ်က္ အစားႀကီးေသာ ၀က္ႀကီးကဲ့သို႔ တလူးလူး တလဲလဲ အိပ္ေလ့႐ွိသည့္ ပညာႏု႔ံသူသည္ (အနိစၥ အစ႐ွိေသာ လကၡဏာတို႔ကို မဆင္ျခင္ႏုိင္ေသာေၾကာင့္) အဖန္ဖန္တလဲလဲ အမိ၀မ္း၌ ပဋိသေႏၶေနရ၏။
325. When a person is lazy and becomes a great eater who sleeps and rolls like a big hog can't concentrate in mindfulness, gets the rebirth again and again.
၃၂၆။ ဣဒံ ပုေရ စိတၱမစာရိ စာရိကံ၊ ေယနိစၧကံ ယတၳကာမံ ယထာသုခံ။
တဒဇၨဟံ နိဂၢေဟႆာမိ ေယာနိေသာ၊ ဟတၳိပၸဘိႏၷံ ၀ိယ အကၤုသဂၢေဟာ။
၃၂၆။ ဤစိတ္သည္ ေ႐ွးအခါက လိုရာအာ႐ုံကို လိုက္စားလ်က္ အလို႐ွိတိုင္း ေကာင္းႏုိးရာရာ လွည့္လည္က်က္စား ခဲ့ေလၿပီ၊ ခြၽန္းကိုင္ေသာ ဆင္ထိန္းသည္ အမုန္ယစ္ေသာဆင္ကို ႏွိပ္ဘိ သကဲ့သို႔ ငါသည္ ယခုထိုစိတ္ကို အသင့္အတင့္ ႏွလံုးသြင္းျခင္းျဖင့္ ႏွိပ္ေပအံ့။
326. My mind was used to be wandering about where it wished, where it wanted, where it pleased; now I will control it by practicing mindfulness, like the holder of the hook controls an elephant in rut.
၃၂၇။ အပၸမာဒရတာ ေဟာထ၊ သစိတၱမႏုရကၡထ။
ဒုဂၢါ ဥဒၶရထတၱာနံ၊ ပေကၤ သေႏၷာ၀ ကုဥၨေရာ။
၃၂၇။ မေမ့မေလ်ာ့ေသာ အပၸမာဒတရား၌ ေမြ႔ေလ်ာ္ၾကကုန္ေလာ့၊ မိမိစိတ္ကို ေစာင့္ေ႐ွာက္ၾကကုန္ေလာ့၊ ညြန္၌ ကြၽံနစ္ေသာဆင္သည္ မိမိကိုယ္ကို ညြန္ေပ်ာင္းမွထုတ္သကဲ့သို႔ သင္တို႔သည္ ကိေလသာညြန္ေပ်ာင္းမွ မိမိကိုယ္ကို ထုတ္ႏုတ္ၾကကုန္ေလာ့။
327. Practice in mindfulness and take the pleasure. Guard well your mind. Lift yourself up out of the mental defilements – as would an elephant draws himself out of a muddy swamp.
၃၂၈။ သေစ လေဘထ နိပကံ သဟာယံ၊ သဒၶႎစရံ သာဓု၀ိဟာရိဓီရံ။
အဘိဘုယ် သဗၺာနိ ပရိႆယာနိ၊ စေရယ် ေတနတၱမေနာ သတီမာ။
၃၂၉။ ေနာ ေစ လေဘထ နိပကံ သဟာယံ၊ သဒၶႎစရံ သာဓု၀ိဟာရိဓီရံ။
ရာဇာ၀ ရ႒ံ ၀ိဇိတံ ပဟာယ၊ ဧေကာ စေရ မာတဂၤရေည၀ နာေဂါ။
၃၃၀။ ဧကႆ စရိတံ ေသေယ်ာ၊ နတၳိ ဗာေလ သဟာယတာ။
ဧေကာ စေရ န စ ပါပါနိ ကယိရာ၊ အေပၸါႆုေကၠာ မာတဂၤရေည၀ နာေဂါ။
၃၂၈။ ပညာရင့္၍ ေကာင္းစြာေနထိုင္ေလ့႐ွိေသာ တည္ၾကည္ေသာ အတူက်င့္ေဖာ္ ပညာ႐ွိ အေဆြခင္ပြန္းကို အကယ္၍ရခဲ့မူ ထိုအေဆြခင္ပြန္းႏွင့္ အတူတကြ ေဘးရန္အားလံုးတို႔ကို ႏွိပ္နင္းလ်က္ ၀မ္းေျမာက္၀မ္းသာ သတိ႐ွိစြာ က်င့္ရာ၏။
၃၂၉။ ပညာရင့္၍ ေကာင္းစြာေနထိုင္ေလ့႐ွိေသာ တည္ၾကည္ေသာ အတူက်င့္ေဖာ္ပညာ႐ွိ အေဆြခင္ပြန္းကို အကယ္၍မရခဲ့မူ၊ မင္းသည္ ႏုိင္ျပီးေသာတိုင္းျပည္ကိုစြန္႔၍ ထြက္သကဲ့သို႔ လည္းေကာင္း၊ မာတဂၤဆင္မင္းသည္ ေတာ၌တစ္ေကာင္တည္း လွည့္လည္သကဲ့သို႔ လည္းေကာင္း တစ္ေယာက္တည္း က်င့္ရာ၏။
၃၃၀။ တစ္ေယာက္တည္း က်င့္ျခင္းသည္ ျမတ္၏၊ လူမိုက္၌ အေဆြခင္ပြန္း အျဖစ္မ်ဳိးသည္ မ႐ွိ၊ မာတဂၤဆင္မင္းသည္ ေတာ၌တစ္ေကာင္တည္း ေၾကာင့္ၾကမဲ့ လွည့္လည္သကဲ့သို႔ တစ္ေယာက္တည္း ေၾကာင့္ၾကမဲ့ က်င့္ရာ၏၊ မေကာင္းမႈတို႔ကို မျပဳရာ။
328. If you find a wise man in your life who is intelligent, upright and steadfast, you may walk through your life with that person joyfully and mindfully overcoming all dangers.
329. If it is hard to find a wise man in your life who is upright and steadfast to walk with, travel alone like a King abandoning a conquered land or like the Matanga elephant roaming in the forest.
330. It is better in life to go alone rather than to have a bad person as a companion. Let go alone without attachments, commit no sins like the Matanga elephant alone in the forest.
၃၃၁။ အတၳမွိ ဇာတမွိ သုခါ သဟာယာ၊ တု႒ီ သုခါ ယာ ဣတရီတေရန။
ပုညံ သုခံ ဇီ၀ိတသခၤယမွိ၊ သဗၺႆ ဒုကၡႆ သုခံ ပဟာနံ။
၃၃၂။ သုခါ မေတၱယ်တာ ေလာေက၊ အေထာ ေပတၱယ်တာ သုခါ။
သုခါ သာမညတာ ေလာေက၊ အေထာ ျဗဟၼညတာ သုခါ။
၃၃၃။ သုခံ ယာ၀ ဇရာ သီလံ၊ သုခါ သဒၶါ ပတိ႒ိတာ။
သုေခါ ပညာယ ပဋိလာေဘာ၊ ပါပါနံ အကရဏံ သုခံ။
၃၃၁။ အေဆြခင္ပြန္း ႐ွိျခင္းသည္ အေရးကိစၥ ေပၚေပါက္လာေသာအခါ ခ်မ္းသာ၏၊ ရရသမွ်ေသာ ပစၥည္းဥစၥာျဖင့္ ေရာင့္ရဲျခင္းသည္ ခ်မ္းသာ၏၊ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈ ႐ွိျခင္းသည္ အသက္ကုန္ခါနီး၌ ခ်မ္းသာ၏၊ ဆင္းရဲအလံုးစံုကို ပယ္ျခင္းသည္ ခ်မ္းသာ၏။
၃၃၂။ ေလာက၌ အမိကို ျပဳစုလုပ္ေကြၽးျခင္းသည္ ခ်မ္းသာေၾကာင္းျဖစ္၏၊ ထို႔ျပင္ အဖကို ျပဳစုလုပ္ေကြၽးျခင္းသည္ ခ်မ္းသာေၾကာင္းျဖစ္၏၊ ေလာက၌ ရဟန္းတို႔ကို ျပဳစုလုပ္ေကြၽးျခင္းသည္ ခ်မ္းသာေၾကာင္းျဖစ္၏၊ ထို႔ျပင္ မေကာင္းမႈမွ အပျပဳၿပီးသူ ဘုရား ပေစၥကဗုဒၶါ ရဟႏၲာတို႔ကို ျပဳစုလုပ္ေကြၽးျခင္းသည္ ခ်မ္းသာေၾကာင္းျဖစ္၏။
၃၃၃။ သီလ႐ွိျခင္းသည္ အိုသည့္တိုင္ေအာင္ ခ်မ္းသာ၏၊ သဒၶါတရား တည္တံ့ခိုင္ျမဲျခင္းသည္ ခ်မ္းသာ၏၊ ပညာကိုရျခင္းသည္ ခ်မ္းသာ၏၊ မေကာင္းမႈကို မျပဳျခင္းသည္ ခ်မ္းသာ၏။
331. It is delightful having friends when an occasion arises; it is delightful having contentment with whatever being earned, it is delightful having virtue and a wholesome deed in the hour of death, and it is delightful having relinquished all misery (dukkhas) behind.
332. It is good in the world taking care of mother, also good taking care of father, a blessing too, is taking care of monks and bhikkhus, and moreover it is good taking care of Buddha and Arahants who already abandoned sins.
333. It is pleasant having virtue that lasts to old age, it is also pleasant having faith and generosity well-founded, also pleasant having attainment of wisdom, and is pleasant having refrained from doing all sins.
၂၂။ နိရယ၀ဂၢ Chapter 22
Chapter 22
၃၀၆။ အဘူတ၀ါဒီ နိရယံ ဥေပတိ၊ ေယာ ၀ါပိ ကတြာ န ကေရာမိစာဟ။
ဥေဘာပိ ေတ ေပစၥ သမာ ဘ၀ႏၲိ၊ နိဟီနကမၼာ မႏုဇာ ပရတၳ။
၃၀၆။ မဟုတ္မမွန္ ေျပာဆိုသူသည္လည္း ငရဲသို႔ေရာက္ရ၏၊ မိမိျပဳလုပ္လ်က္ မျပဳလုပ္ဟု ေျပာဆိုသူသည္လည္း ငရဲသို႔ေရာက္ရ၏၊ ထိုသူႏွစ္ေယာက္တို႔သည္လည္း ယုတ္ေသာအမႈ ႐ွိကုန္သည္ျဖစ္ ၍ ေနာင္တမလြန္ဘ၀၌ ငရဲခံရျခင္း တူကုန္၏။
306. The person who speaks lies goes to hell, and the one who has done things said, "I haven't done this" also goes to hell. Both of them, after having passed away, will have to suffer as they sinned against truth.
၃၀၇။ ကာသာ၀ကဏၭာ ဗလေ၀ါ၊ ပါပဓမၼာ အသညတာ။
ပါပါ ပါေပဟိ ကေမၼဟိ၊ နိရယံ ေတ ဥပပဇၨေရ။
၃၀၇။ ယုတ္မာေသာ သေဘာ႐ွိကုန္သည္ျဖစ္၍ ကုိယ္ႏႈတ္ႏွလံုးကို မေစာင့္စည္းကုန္ေသာ သကၤန္းကို လည္ပင္း၌ပတ္ၾကကုန္ေသာ မ်ားစြာေသာ ထိုသူယုတ္မာတို႔သည္ ယုတ္မာေသာ မေကာင္းမႈတို႔ေၾကာင့္ ငရဲသို႔ က်ေရာက္ရကုန္၏။
307. Those who have bad qualities wear the yellow robes on their necks and not have good nature and self-control; such persons are led to hell by their bad deeds.
၃၀၈။ ေသေယ်ာ အေယာဂုေဠာ ဘုေတၱာ၊ တေတၱာ အဂၢိသိခူပေမာ။
ယေဥၥ ဘုေဥၨယ် ဒုႆီေလာ၊ ရ႒ပိ႑မသညေတာ။
၃၀၈။ သီလလည္းမ႐ွိ ကိုယ္ ႏႈတ္ ႏွလံုးကိုလည္း မေစာင့္စည္းဘဲ တိုင္းသူျပည္သားတို႔ သဒၶါၾကည္ျဖဴ ေပးလွဴအပ္ ေသာဆြမ္းကို စားရျခင္းထက္ မီးလွ်ံကဲ့သို႔ ပူေလာင္ေသာ သံေတြခဲကို စားရျခင္းက သာ၍ေကာင္းျမတ္ေသး၏။
308. It would be better to swallow a red hot iron ball which is glowing like fire, for bad and unrestrained fellows than that one should eat the alms provided by devoted people.
၃၀၉။ စတၱာရိ ဌာနာနိ နေရာ ပမေတၱာ၊ အာပဇၨတိ ပရဒါ႐ူပေသ၀ီ။
အပုညလာဘံ န နိကာမေသယ်ံ၊ နိႏၵံ တတီယံ နိရယံ စတုတၳံ။
၃၁၀။ အပုညလာေဘာ စ ဂတီ စ ပါပိကာ၊ ဘီတႆ ဘီတာယ ရတီ စ ေထာကိကာ။
ရာဇာ စ ဒ႑ံ ဂ႐ုကံ ပေဏတိ၊ တသၼာ နေရာ ပရဒါရံ န ေသေ၀။
၃၀၉။ တရားလမ္းမွန္ သတိမထားဘဲ သူတစ္ပါးသားမယားကို မွီ၀ဲသူသည္ အကုသိုလ္ရျခင္း၊ အလို႐ွိတိုင္း ခ်မ္းသာစြာမအိပ္ရျခင္း၊ သူတစ္ပါးတို႔ အကဲ့ရဲ႕ခံရျခင္း၊ ငရဲခံရျခင္း ဤေလးပါးေသာ ဆင္းရဲျခင္း၏ အေၾကာင္းတို႔သို႔ ေရာက္ရ၏။
၃၁၀။ မေကာင္းမႈကိုလည္းရ၏၊ ယုတ္ေသာလားရာဂတိလည္း႐ွိ၏၊ ေၾကာက္႐ြံ႔ထိတ္လန္႔ေသာ ေယာက်္ား၏ ေၾကာက္႐ြ႔ံထိတ္လန္႔ေသာ မိန္းမႏွင့္ ေမြ႔ေလ်ာ္ေပ်ာ္ပါးရျခင္းသည္ အနည္းငယ္မွ်သာ ျဖစ္၏၊ မင္းသည္လည္း ႀကီးေလးေသာ အျပစ္ဒဏ္ကိုလည္းေပး၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ေယာက်္ားသည္ သူတစ္ပါးမယားကို မမွီ၀ဲရာ။
309. The person who is thoughtless takes another man's wife would go through four misfortunes: got sinned, lack of sleep peacefully, disgraced by other people and lastly hell.
310. Getting the sin, and the downward path to hell for the brief pleasure of a frightened man with frightened woman, the imposition by the King with heavy punishment; therefore let no man think of another man's wife.
၃၁၁။ ကုေသာ ယထာ ဒုဂၢဟိေတာ၊ ဟတၳေမ၀ါႏုကႏၲတိ။
သာမညံ ဒုပၸရာမ႒ံ၊ နိရယာယုပကၯုတိ။
၃၁၂။ ယံကိဥၥိ သိထိလံ ကမၼံ၊ သံကိလိ႒ဥၥ ယံ ၀တံ။
သကၤႆရံ ျဗဟၼစရိယံ၊ န တံ ေဟာတိ မဟပၹလံ။
၃၁၃။ ကယိရာ ေစ ကယိရာေထနံ၊ ဒဠွေမနံ ပရကၠေမ။
သိထိေလာ ဟိ ပရိဗၺာေဇာ၊ ဘိေယ်ာ အာကိရေတ ရဇံ။
၃၁၁။ မေကာင္းသျဖင့္ ကိုင္အပ္ေသာ သမန္းျမက္သည္ ကိုင္ေသာလက္ကိုသာလွ်င္ ခြဲ႐ွသကဲ့သို႔ မေကာင္းသျဖင့္ က်င့္သံုးအပ္ေသာ ရဟန္းအျဖစ္သည္ ထိုရဟန္းကိုပင္ ငရဲသို႔ဆြဲခ်၏။
၃၁၂။ ေလ်ာ့ရဲစြာျပဳအပ္ေသာ အမႈကိစၥတစ္စံုတစ္ခုသည္ လည္းေကာင္း၊ ညစ္ႏြမ္းေသာ အက်င့္သည္ လည္းေကာင္း၊ ယံုမွားေတြးေတာဖြယ္ျဖစ္ေသာ ရဟန္းအက်င့္သည္ လည္းေကာင္း အက်ဳိးမႀကီးေခ်။
၃၁၃။ အမႈကိစၥကို ျပဳလုပ္ခဲ့မူ ထုိအမႈကိစၥကို တိက်စြာ ျပဳလုပ္ရာ၏၊ ထိုအမႈကိစၥကို ျမဲျမံစြာအား ထုတ္ရာ၏၊ ေလ်ာ့ရဲစြာျပဳအပ္ေသာ ရဟန္းအျဖစ္သည္ ကိေလသာျမဴကို ထပ္ေလာင္းႀကဲျဖန္႔တတ္၏။
311. Just as a blade of grass, if badly grasped, cuts the hand, the life of a monk, if imperfectly followed, will only lead him to hell.
312. For an act carelessly performed, when sacred vows are broken, a monk's life with suspicion and hesitation – these may have no great results.
313. If a thing is to be done, let one do it firmly. A thoughtless, careless Bhikkhu only raises the dust (messing things up) – the dust of desires.
၃၁၄။ အကတံ ဒုကၠဋံ ေသေယ်ာ၊ ပစၦာ တပၸတိ ဒုကၠဋံ။
ကတဥၥ သုကတံ ေသေယ်ာ၊ ယံ ကတြာ နာႏုတပၸတိ။
၃၁၄။ မေကာင္းမႈကို မျပဳျခင္းသည္ျမတ္၏၊ မေကာင္းမႈသည္ ေနာင္အခါ ပူပန္ေစတတ္၏၊ ေကာင္းမႈကို ျပဳျခင္းသည္ကား ျမတ္၏၊ ယင္းေကာင္းမႈကို ျပဳျခင္းေၾကာင့္ ေနာင္တတစ္ဖန္ မပူပန္ရ။
314. A misdeed is better left undone, as it torments afterwards; a good deed is better done, for having done it, one needs not have worry.
၃၁၅။ နဂရံ ယထာ ပစၥႏၲံ၊ ဂုတၱံ သႏၲရဗာဟိရံ။
ဧ၀ံ ေဂါေပထ အတၱာနံ၊ ခေဏာ ေ၀ါ မာ ဥပစၥဂါ။
ခဏာတီတာ ဟိ ေသာစႏၲိ၊ နိရယမွိ သမပၸိတာ။
၃၁၅။ တိုင္းျပည္အစြန္ျဖစ္ေသာၿမိဳ႔ကို အတြင္းအျပင္ႏွင့္တကြ လံုျခံဳေစသကဲ့သို႔ ထို႔အတူ မိမိကိုယ္ကို အတြင္းအျပင္ လံုျခံဳေအာင္ ေစာင့္ေ႐ွာက္ကုန္ေလာ့၊ သင္တို႔ကို ဘုရားပြင့္ျခင္းစေသာ အခြင့္အခါေကာင္းသည္ မလြန္ပါေစလင့္၊ အခြင့္အခါေကာင္းကို လြန္သူတို႔သည္ ငရဲ၌ က်ေရာက္ကုန္သည္ျဖစ္၍ စိုးရိမ္ၾကရကုန္၏။
315. Like a city on the border is guarded both inside and out, so let a man guard himself. Do not let a good moment with Buddha's Thar tha na (Sasana) slip by, for those who carelessly allow the good opportunity pass by, in the end they have to suffer when born in hell.
၃၁၆။ အလဇၨိတာေယ လဇၨႏၲိ၊ လဇၨိတာေယ န လဇၨေရ။
မိစၧာဒိ႒ိသမာဒါနာ၊ သတၱာ ဂစၧႏၲိ ဒုဂၢတႎ။
၃၁၇။ အဘေယ ဘယဒႆိေနာ၊ ဘေယ စာဘယဒႆိေနာ။
မိစၧာဒိ႒ိသမာဒါနာ၊ သတၱာ ဂစၧႏၲိ ဒုဂၢတႎ။
၃၁၆။ ႐ွက္ဖြယ္မဟုတ္ရာ၌ ႐ွက္တတ္၍ ႐ွက္ဖြယ္ဟုတ္ရာ၌ မ႐ွက္တတ္ကုန္ေသာ
မွားေသာအယူ႐ွိေသာ သတၱ၀ါတို႔သည္ ဒုဂၢတိဘ၀သို႔ ေရာက္ရကုန္၏။
၃၁၇။ ေၾကာက္ဖြယ္မဟုတ္သည္၌ ေၾကာက္ဖြယ္ဟု ႐ႈေလ့႐ွိၾကကုန္၍ ေၾကာက္ဖြယ္ဟုတ္သည္၌ ေၾကာက္ဖြယ္ မဟုတ္ဟု ႐ႈေလ့႐ွိကုန္ေသာ မွားေသာအယူ႐ွိေသာ သတၱ၀ါတို႔သည္ ဒုဂၢတိဘ၀သို႔ ေရာက္ရကုန္၏။
316. Those who are ashamed of what is not shameful and not ashamed of what is shameful; those people who have very wrong views go the hellish abode in the end.
317. Those who fear what they should not fear, and who do not fear what they should fear; those people who have very wrong views go to hellish abode.
၃၁၈။ အ၀ေဇၨ ၀ဇၨမတိေနာ၊ ၀ေဇၨ စာ၀ဇၨဒႆိေနာ။
မိစၧာဒိ႒ိသမာဒါနာ၊ သတၱာ ဂစၧႏၲိ ဒုဂၢတႎ။
၃၁၉။ ၀ဇၨဥၥ ၀ဇၨေတာ ဉတြာ၊ အ၀ဇၨဥၥ အ၀ဇၨေတာ။
သမၼာဒိ႒ိသမာဒါနာ၊ သတၱာ ဂစၧႏၲိ သုဂၢတႎ။
၃၁၈။ အျပစ္မဟုတ္သည္၌ အျပစ္ဟု အယူ႐ွိၾကကုန္၍ အျပစ္ဟုတ္သည္၌လည္း အျပစ္မဟုတ္ဟု ႐ႈေလ့႐ွိကုန္ေသာ မွားေသာအယူ႐ွိေသာ သတၱ၀ါတို႔သည္ ဒုဂၢတိဘ၀သို႔ ေရာက္ရကုန္၏။
၃၁၉။ အျပစ္ကိုအျပစ္ဟု အျပစ္မဟုတ္သည္ကို အျပစ္မဟုတ္ဟု သိၾကကုန္ေသာေၾကာင့္ ေကာင္းေသာအယူ ႐ွိကုန္ေသာ သတၱ၀ါတို႔သည္ သုဂတိဘ၀သို႔ ေရာက္ရကုန္၏။
318. Those who see sin where there is no sin, and who do not see sin where there is sin; those people who have very wrong views go to hellish abode.
319. Those who see clearly the good thing is good and the bad thing is bad; have the right views and they go to the happy state.
Chapter 22
၃၀၆။ အဘူတ၀ါဒီ နိရယံ ဥေပတိ၊ ေယာ ၀ါပိ ကတြာ န ကေရာမိစာဟ။
ဥေဘာပိ ေတ ေပစၥ သမာ ဘ၀ႏၲိ၊ နိဟီနကမၼာ မႏုဇာ ပရတၳ။
၃၀၆။ မဟုတ္မမွန္ ေျပာဆိုသူသည္လည္း ငရဲသို႔ေရာက္ရ၏၊ မိမိျပဳလုပ္လ်က္ မျပဳလုပ္ဟု ေျပာဆိုသူသည္လည္း ငရဲသို႔ေရာက္ရ၏၊ ထိုသူႏွစ္ေယာက္တို႔သည္လည္း ယုတ္ေသာအမႈ ႐ွိကုန္သည္ျဖစ္ ၍ ေနာင္တမလြန္ဘ၀၌ ငရဲခံရျခင္း တူကုန္၏။
306. The person who speaks lies goes to hell, and the one who has done things said, "I haven't done this" also goes to hell. Both of them, after having passed away, will have to suffer as they sinned against truth.
၃၀၇။ ကာသာ၀ကဏၭာ ဗလေ၀ါ၊ ပါပဓမၼာ အသညတာ။
ပါပါ ပါေပဟိ ကေမၼဟိ၊ နိရယံ ေတ ဥပပဇၨေရ။
၃၀၇။ ယုတ္မာေသာ သေဘာ႐ွိကုန္သည္ျဖစ္၍ ကုိယ္ႏႈတ္ႏွလံုးကို မေစာင့္စည္းကုန္ေသာ သကၤန္းကို လည္ပင္း၌ပတ္ၾကကုန္ေသာ မ်ားစြာေသာ ထိုသူယုတ္မာတို႔သည္ ယုတ္မာေသာ မေကာင္းမႈတို႔ေၾကာင့္ ငရဲသို႔ က်ေရာက္ရကုန္၏။
307. Those who have bad qualities wear the yellow robes on their necks and not have good nature and self-control; such persons are led to hell by their bad deeds.
၃၀၈။ ေသေယ်ာ အေယာဂုေဠာ ဘုေတၱာ၊ တေတၱာ အဂၢိသိခူပေမာ။
ယေဥၥ ဘုေဥၨယ် ဒုႆီေလာ၊ ရ႒ပိ႑မသညေတာ။
၃၀၈။ သီလလည္းမ႐ွိ ကိုယ္ ႏႈတ္ ႏွလံုးကိုလည္း မေစာင့္စည္းဘဲ တိုင္းသူျပည္သားတို႔ သဒၶါၾကည္ျဖဴ ေပးလွဴအပ္ ေသာဆြမ္းကို စားရျခင္းထက္ မီးလွ်ံကဲ့သို႔ ပူေလာင္ေသာ သံေတြခဲကို စားရျခင္းက သာ၍ေကာင္းျမတ္ေသး၏။
308. It would be better to swallow a red hot iron ball which is glowing like fire, for bad and unrestrained fellows than that one should eat the alms provided by devoted people.
၃၀၉။ စတၱာရိ ဌာနာနိ နေရာ ပမေတၱာ၊ အာပဇၨတိ ပရဒါ႐ူပေသ၀ီ။
အပုညလာဘံ န နိကာမေသယ်ံ၊ နိႏၵံ တတီယံ နိရယံ စတုတၳံ။
၃၁၀။ အပုညလာေဘာ စ ဂတီ စ ပါပိကာ၊ ဘီတႆ ဘီတာယ ရတီ စ ေထာကိကာ။
ရာဇာ စ ဒ႑ံ ဂ႐ုကံ ပေဏတိ၊ တသၼာ နေရာ ပရဒါရံ န ေသေ၀။
၃၀၉။ တရားလမ္းမွန္ သတိမထားဘဲ သူတစ္ပါးသားမယားကို မွီ၀ဲသူသည္ အကုသိုလ္ရျခင္း၊ အလို႐ွိတိုင္း ခ်မ္းသာစြာမအိပ္ရျခင္း၊ သူတစ္ပါးတို႔ အကဲ့ရဲ႕ခံရျခင္း၊ ငရဲခံရျခင္း ဤေလးပါးေသာ ဆင္းရဲျခင္း၏ အေၾကာင္းတို႔သို႔ ေရာက္ရ၏။
၃၁၀။ မေကာင္းမႈကိုလည္းရ၏၊ ယုတ္ေသာလားရာဂတိလည္း႐ွိ၏၊ ေၾကာက္႐ြံ႔ထိတ္လန္႔ေသာ ေယာက်္ား၏ ေၾကာက္႐ြ႔ံထိတ္လန္႔ေသာ မိန္းမႏွင့္ ေမြ႔ေလ်ာ္ေပ်ာ္ပါးရျခင္းသည္ အနည္းငယ္မွ်သာ ျဖစ္၏၊ မင္းသည္လည္း ႀကီးေလးေသာ အျပစ္ဒဏ္ကိုလည္းေပး၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ေယာက်္ားသည္ သူတစ္ပါးမယားကို မမွီ၀ဲရာ။
309. The person who is thoughtless takes another man's wife would go through four misfortunes: got sinned, lack of sleep peacefully, disgraced by other people and lastly hell.
310. Getting the sin, and the downward path to hell for the brief pleasure of a frightened man with frightened woman, the imposition by the King with heavy punishment; therefore let no man think of another man's wife.
၃၁၁။ ကုေသာ ယထာ ဒုဂၢဟိေတာ၊ ဟတၳေမ၀ါႏုကႏၲတိ။
သာမညံ ဒုပၸရာမ႒ံ၊ နိရယာယုပကၯုတိ။
၃၁၂။ ယံကိဥၥိ သိထိလံ ကမၼံ၊ သံကိလိ႒ဥၥ ယံ ၀တံ။
သကၤႆရံ ျဗဟၼစရိယံ၊ န တံ ေဟာတိ မဟပၹလံ။
၃၁၃။ ကယိရာ ေစ ကယိရာေထနံ၊ ဒဠွေမနံ ပရကၠေမ။
သိထိေလာ ဟိ ပရိဗၺာေဇာ၊ ဘိေယ်ာ အာကိရေတ ရဇံ။
၃၁၁။ မေကာင္းသျဖင့္ ကိုင္အပ္ေသာ သမန္းျမက္သည္ ကိုင္ေသာလက္ကိုသာလွ်င္ ခြဲ႐ွသကဲ့သို႔ မေကာင္းသျဖင့္ က်င့္သံုးအပ္ေသာ ရဟန္းအျဖစ္သည္ ထိုရဟန္းကိုပင္ ငရဲသို႔ဆြဲခ်၏။
၃၁၂။ ေလ်ာ့ရဲစြာျပဳအပ္ေသာ အမႈကိစၥတစ္စံုတစ္ခုသည္ လည္းေကာင္း၊ ညစ္ႏြမ္းေသာ အက်င့္သည္ လည္းေကာင္း၊ ယံုမွားေတြးေတာဖြယ္ျဖစ္ေသာ ရဟန္းအက်င့္သည္ လည္းေကာင္း အက်ဳိးမႀကီးေခ်။
၃၁၃။ အမႈကိစၥကို ျပဳလုပ္ခဲ့မူ ထုိအမႈကိစၥကို တိက်စြာ ျပဳလုပ္ရာ၏၊ ထိုအမႈကိစၥကို ျမဲျမံစြာအား ထုတ္ရာ၏၊ ေလ်ာ့ရဲစြာျပဳအပ္ေသာ ရဟန္းအျဖစ္သည္ ကိေလသာျမဴကို ထပ္ေလာင္းႀကဲျဖန္႔တတ္၏။
311. Just as a blade of grass, if badly grasped, cuts the hand, the life of a monk, if imperfectly followed, will only lead him to hell.
312. For an act carelessly performed, when sacred vows are broken, a monk's life with suspicion and hesitation – these may have no great results.
313. If a thing is to be done, let one do it firmly. A thoughtless, careless Bhikkhu only raises the dust (messing things up) – the dust of desires.
၃၁၄။ အကတံ ဒုကၠဋံ ေသေယ်ာ၊ ပစၦာ တပၸတိ ဒုကၠဋံ။
ကတဥၥ သုကတံ ေသေယ်ာ၊ ယံ ကတြာ နာႏုတပၸတိ။
၃၁၄။ မေကာင္းမႈကို မျပဳျခင္းသည္ျမတ္၏၊ မေကာင္းမႈသည္ ေနာင္အခါ ပူပန္ေစတတ္၏၊ ေကာင္းမႈကို ျပဳျခင္းသည္ကား ျမတ္၏၊ ယင္းေကာင္းမႈကို ျပဳျခင္းေၾကာင့္ ေနာင္တတစ္ဖန္ မပူပန္ရ။
314. A misdeed is better left undone, as it torments afterwards; a good deed is better done, for having done it, one needs not have worry.
၃၁၅။ နဂရံ ယထာ ပစၥႏၲံ၊ ဂုတၱံ သႏၲရဗာဟိရံ။
ဧ၀ံ ေဂါေပထ အတၱာနံ၊ ခေဏာ ေ၀ါ မာ ဥပစၥဂါ။
ခဏာတီတာ ဟိ ေသာစႏၲိ၊ နိရယမွိ သမပၸိတာ။
၃၁၅။ တိုင္းျပည္အစြန္ျဖစ္ေသာၿမိဳ႔ကို အတြင္းအျပင္ႏွင့္တကြ လံုျခံဳေစသကဲ့သို႔ ထို႔အတူ မိမိကိုယ္ကို အတြင္းအျပင္ လံုျခံဳေအာင္ ေစာင့္ေ႐ွာက္ကုန္ေလာ့၊ သင္တို႔ကို ဘုရားပြင့္ျခင္းစေသာ အခြင့္အခါေကာင္းသည္ မလြန္ပါေစလင့္၊ အခြင့္အခါေကာင္းကို လြန္သူတို႔သည္ ငရဲ၌ က်ေရာက္ကုန္သည္ျဖစ္၍ စိုးရိမ္ၾကရကုန္၏။
315. Like a city on the border is guarded both inside and out, so let a man guard himself. Do not let a good moment with Buddha's Thar tha na (Sasana) slip by, for those who carelessly allow the good opportunity pass by, in the end they have to suffer when born in hell.
၃၁၆။ အလဇၨိတာေယ လဇၨႏၲိ၊ လဇၨိတာေယ န လဇၨေရ။
မိစၧာဒိ႒ိသမာဒါနာ၊ သတၱာ ဂစၧႏၲိ ဒုဂၢတႎ။
၃၁၇။ အဘေယ ဘယဒႆိေနာ၊ ဘေယ စာဘယဒႆိေနာ။
မိစၧာဒိ႒ိသမာဒါနာ၊ သတၱာ ဂစၧႏၲိ ဒုဂၢတႎ။
၃၁၆။ ႐ွက္ဖြယ္မဟုတ္ရာ၌ ႐ွက္တတ္၍ ႐ွက္ဖြယ္ဟုတ္ရာ၌ မ႐ွက္တတ္ကုန္ေသာ
မွားေသာအယူ႐ွိေသာ သတၱ၀ါတို႔သည္ ဒုဂၢတိဘ၀သို႔ ေရာက္ရကုန္၏။
၃၁၇။ ေၾကာက္ဖြယ္မဟုတ္သည္၌ ေၾကာက္ဖြယ္ဟု ႐ႈေလ့႐ွိၾကကုန္၍ ေၾကာက္ဖြယ္ဟုတ္သည္၌ ေၾကာက္ဖြယ္ မဟုတ္ဟု ႐ႈေလ့႐ွိကုန္ေသာ မွားေသာအယူ႐ွိေသာ သတၱ၀ါတို႔သည္ ဒုဂၢတိဘ၀သို႔ ေရာက္ရကုန္၏။
316. Those who are ashamed of what is not shameful and not ashamed of what is shameful; those people who have very wrong views go the hellish abode in the end.
317. Those who fear what they should not fear, and who do not fear what they should fear; those people who have very wrong views go to hellish abode.
၃၁၈။ အ၀ေဇၨ ၀ဇၨမတိေနာ၊ ၀ေဇၨ စာ၀ဇၨဒႆိေနာ။
မိစၧာဒိ႒ိသမာဒါနာ၊ သတၱာ ဂစၧႏၲိ ဒုဂၢတႎ။
၃၁၉။ ၀ဇၨဥၥ ၀ဇၨေတာ ဉတြာ၊ အ၀ဇၨဥၥ အ၀ဇၨေတာ။
သမၼာဒိ႒ိသမာဒါနာ၊ သတၱာ ဂစၧႏၲိ သုဂၢတႎ။
၃၁၈။ အျပစ္မဟုတ္သည္၌ အျပစ္ဟု အယူ႐ွိၾကကုန္၍ အျပစ္ဟုတ္သည္၌လည္း အျပစ္မဟုတ္ဟု ႐ႈေလ့႐ွိကုန္ေသာ မွားေသာအယူ႐ွိေသာ သတၱ၀ါတို႔သည္ ဒုဂၢတိဘ၀သို႔ ေရာက္ရကုန္၏။
၃၁၉။ အျပစ္ကိုအျပစ္ဟု အျပစ္မဟုတ္သည္ကို အျပစ္မဟုတ္ဟု သိၾကကုန္ေသာေၾကာင့္ ေကာင္းေသာအယူ ႐ွိကုန္ေသာ သတၱ၀ါတို႔သည္ သုဂတိဘ၀သို႔ ေရာက္ရကုန္၏။
318. Those who see sin where there is no sin, and who do not see sin where there is sin; those people who have very wrong views go to hellish abode.
319. Those who see clearly the good thing is good and the bad thing is bad; have the right views and they go to the happy state.
Thursday, February 23, 2017
၂၁။ ပကိဏၰက၀ဂၢ Chapter 21
Chapter 21
၂၉၀။ မတၱာသုခပရိစၥာဂါ၊ ပေႆ ေစ ၀ိပုလံ သုခံ။
စေဇ မတၱာသုခံ ဓီေရာ၊ သမၸႆံ ၀ိပုလံ သုခံ။
၂၉၀။ အနည္းငယ္ေသာ ခ်မ္းသာကို စြန္႔လြတ္ျခင္းေၾကာင့္ ၾကီးက်ယ္ျပန္႔ေျပာေသာခ်မ္းသာကို ရလိမ့္မည္ဟု ျမင္ခဲ့မူ ၾကီးက်ယ္ျပန္႔ေျပာေသာ ခ်မ္းသာကိုျမင္ေသာ ပညာ႐ွိသည္ အနည္းငယ္ေသာခ်မ္းသာကို စြန္႔လႊတ္ရာ၏။
290. If by sacrificing a lesser pleasure when one may see a greater pleasure, the wise person leaves aside lesser pleasure looking to the greater.
၂၉၁။ ပရဒုကၡဴပဓာေနန၊ အတၱေနာ သုခမိစၧတိ။
ေ၀ရသံသဂၢသံသေ႒ာ၊ ေ၀ေရာ ေသာ န ပရိမုစၥတိ။
၂၉၁။ သူတစ္ပါးအား ဆင္းရဲကိုျဖစ္ေစလ်က္ မိမိ၏ခ်မ္းသာကို အလို႐ွိသူသည္ ရန္ကိုရန္ခ်င္း ေရာေႏွာေသာအားျဖင့္ ေရာေႏွာျခင္း ျဖစ္ရကား ရန္မွမလြတ္ႏုိင္။
291. The person who causes pain to others to obtain happiness for him, having entangled in the bonds of hatred, will never be free from hatred.
၂၉၂။ ယံ ဟိ ကိစၥံ အပ၀ိဒၶံ၊ အကိစၥံ ပန ကရီယတိ။
ဥႏၷဠာနံ ပမတၱာနံ၊ ေတသံ ၀ၯုႏၲိ အာသ၀ါ။
၂၉၃။ ေယသဥၥ သုသမာရဒၶါ၊ နိစၥံ ကာယဂတာ သတိ။
အကိစၥံ ေတ န ေသ၀ႏၲိ၊ ကိေစၥ သာတစၥကာရိေနာ။
သတာနံ သမၸဇာနာနံ၊ အတၳံ ဂစၧ ႏၲိ အာသ၀ါ။
၂၉၂။ ျပဳသင့္ျပဳထိုက္ေသာအမႈကို မျပဳလုပ္ဘဲစြန္႔ပစ္၍ မျပဳသင့္ မျပဳထိုက္ေသာ အမႈကိုမူကား ျပဳလုပ္ကာ မာန ေထာင္လႊားလ်က္ ေမ့ေလ်ာ့သူတို႔အား အာသေ၀ါတရားတို႔ တိုးပြားကုန္၏။
၂၉၃။ အၾကင္သူတို႔ကား ကာယဂတာသတိကို အျမဲေကာင္းစြာ အားထုတ္ၾကကုန္၏၊ ထိုသူတို႔သည္ မျပဳသင့္ မျပဳထိုက္ေသာအမႈကိုမျပဳ မမွီ၀ဲကုန္၊ ျပဳသင့္ျပဳထိုက္ေသာအမႈ၌ မျပတ္ျပဳလုပ္ၾကကုန္၏။ သတိ႐ွိသူ ေကာင္းစြာ အျပားအားျဖင့္သိမႈ သမၸဇဥ္ဉာဏ္႐ွိသူတို႔အား အာသေ၀ါတရားတို႔ ခ်ဳပ္ျခင္းသို႔ေရာက္ကုန္၏။
292. By not doing what should be done and what is not to be done is done; sinful desires will increase in the person who is arrogant and proud.
293. Those who have well undertaken, constantly mindful with regard to the nature of the body, who do not attend to what is not to be done, persevering in what is to be done. Of those mindful and attentive; mental desires come to an end.
၂၉၄။ မာတရံ ပိတရံ ဟႏ႖ာ၊ ရာဇာေနာ ေဒြ စ ခတၱိေယ။
ရ႒ံ သာႏုစရံ ဟႏ႖ာ၊ အနီေဃာ ယာတိ ျဗာဟၼေဏာ။
၂၉၅။ မာတရံ ပိတရံ ဟႏ႖ာ၊ ရာဇာေနာ ေဒြ စ ေသာတၳိေယ။
ေ၀ယဂၣပဥၥမံ ဟႏ႖ာ၊ အနီေဃာ ယာတိ ျဗာဟၼေဏာ။
၂၉၄။ ရဟႏၲာပုဂၢဳိလ္သည္ တဏွာတည္းဟူေသာ အမိကို လည္းေကာင္း၊ မာနတည္းဟူေသာ အဖကို လည္းေကာင္း၊ သတ္ျပီးလွ်င္ သႆတဒိ႒ိတည္းဟူေသာ ေရေျမအ႐ွင္ ဘုရင္မင္းျမတ္ႏွစ္ပါးတို႔ကို လည္းေကာင္း၊ နႏၵီရာဂ တည္းဟူေသာ အခြန္သိမ္း အမတ္ႏွင့္တကြ အာယတန တစ္ဆယ့္ႏွစ္ပါးတည္းဟူေသာ တိုင္းျပည္ကို လည္းေကာင္း သတ္ျခင္းေၾကာင့္ ဆင္းရဲကင္းလ်က္သြားရ၏။
၂၉၅။ ရဟႏၲာပုဂၢဳိလ္သည္ တဏွာတည္းဟူေသာ အမိကို လည္းေကာင္း၊ မာနတည္းဟူေသာ အဖကို လည္းေကာင္း၊ သတ္ျပီးလွ်င္ သႆတဒိ႒ိတည္းဟူေသာ မင္းပုဏၰားႏွစ္ပါးတို႔ကို လည္းေကာင္း သတ္ေသာေၾကာင့္ က်ားရဲ႐ွိ ေသာခရီးႏွင့္တူေသာ ၀ိစိကိစၧာလွ်င္ ငါးခုေျမာက္ နီ၀ရဏ အတားအဆီးကို ပယ္ဖ်က္ကာ ဆင္းရဲကင္းလ်က္ သြားရ၏။
294. Killing mother (as craving) and father (as pride), and two warrior kings (as grasping and rejecting), killing a kingdom with all its subjects (sense-avenues and sense-objects), the Arahant goes without any grief.
295. Killing mother (as craving) and father (as pride), and two learned kings (as eternalism and nihilism), killing five eminent men (as sensuality, ill-will, stupefaction, excitation followed by regret and doubt), the Arahant goes untroubled.
၂၉၆။ သုပၸဗုဒၶံ ပဗုဇၩႏၲိ၊ သဒါ ေဂါတမသာ၀ကာ။
ေယသံ ဒိ၀ါ စ ရေတၱာ စ၊ နိစၥံ ဗုဒၶဂတာ သတိ။
၂၉၇။ သုပၸဗုဒၶံ ပဗုဇၩႏၲိ၊ သဒါ ေဂါတမသာ၀ကာ။
ေယသံ ဒိ၀ါ စ ရေတၱာ စ၊ နိစၥံ ဓမၼဂတာ သတိ။
၂၉၈။ သုပၸဗုဒၶံ ပဗုဇၩႏၲိ၊ သဒါ ေဂါတမသာ၀ကာ။
ေယသံ ဒိ၀ါ စ ရေတၱာ စ၊ နိစၥံ သံဃဂတာ သတိ။
၂၉၉။ သုပၸဗုဒၶံ ပဗုဇၩႏၲိ၊ သဒါ ေဂါတမသာ၀ကာ။
ေယသံ ဒိ၀ါ စ ရေတၱာ စ၊ နိစၥံ ကာယဂတာ သတိ။
၃၀၀။ သုပၸဗုဒၶံ ပဗုဇၩႏၲိ၊ သဒါ ေဂါတမသာ၀ကာ။
ေယသံ ဒိ၀ါ စ ရေတၱာ စ၊ အဟႎသာယ ရေတာ မေနာ။
၃၀၁။ သုပၸဗုဒၶံ ပဗုဇၩႏၲိ၊ သဒါ ေဂါတမသာ၀ကာ။
ေယသံ ဒိ၀ါ စ ရေတၱာ စ၊ ဘာ၀နာယ ရေတာ မေနာ။
၂၉၆။ ေန႔ေရာညဥ့္ပါ အျမဲမျပတ္ ဘုရားဂုဏ္ကို အာ႐ုံျပဳ၍ျဖစ္ေသာ သတိ႐ွိသူ ေဂါတမ ျမတ္စြာဘုရား၏ တပည့္တို႔ သည္ အခါခပ္သိမ္း ေကာင္းစြာႏုိုးၾကားေသာအားျဖင့္ ႏုိးၾကားရကုန္၏။
၂၉၇။ ေန႔ေရာညဥ့္ပါ အျမဲမျပတ္ တရားဂုဏ္ကို အာ႐ုံျပဳ၍ျဖစ္ေသာ သတိ႐ွိသူ ေဂါတမ ျမတ္စြာဘုရား၏ တပည့္ တို႔သည္ အခါခပ္သိမ္း ေကာင္းစြာႏုိုးၾကားေသာအားျဖင့္ ႏုိးၾကားရကုန္၏။
၂၉၈။ ေန႔ေရာညဥ့္ပါ အျမဲမျပတ္ သံဃာဂုဏ္ကို အာ႐ုံျပဳ၍ျဖစ္ေသာ သတိ႐ွိသူ ေဂါတမ ျမတ္စြာဘုရား၏ တပည့္ တို႔သည္ အခါခပ္သိမ္း ေကာင္းစြာႏုိုးၾကားေသာအားျဖင့္ ႏုိးၾကားရကုန္၏။
၂၉၉။ ေန႔ေရာညဥ့္ပါ အျမဲမျပတ္ သံုးဆယ့္ႏွစ္ေကာ႒ာသကို အာ႐ုံျပဳ၍ျဖစ္ေသာ သတိ႐ွိသူ ေဂါတမျမတ္စြာဘုရား၏ တပည့္တို႔သည္ အခါခပ္သိမ္း ေကာင္းစြာႏုိုးၾကားေသာအားျဖင့္ ႏုိးၾကားရကုန္၏။
၃၀၀။ ေန႔ေရာညဥ့္ပါ မညႇဥ္းဆဲမႈ က႐ုဏာဘာ၀နာ၌ ေမြ႔ေလ်ာ္စိတ္႐ွိသူ ေဂါတမျမတ္စြာဘုရား၏ တပည့္တို႔သည္ အခါ ခပ္သိမ္း ေကာင္းစြာႏုိးၾကားေသာအားျဖင့္ ႏုိးၾကားရကုန္၏။
၃၀၁။ ေန႔ေရာညဥ့္ပါ ေမတၱာဘာ၀နာ၌ ေမြ႔ေလ်ာ္စိတ္႐ွိသူ ေဂါတမျမတ္စြာဘုရား၏ တပည့္တို႔သည္ အခါခပ္သိမ္း ေကာင္းစြာႏုိးၾကားေသာအားျဖင့္ ႏုိးၾကားရကုန္၏။
296. The disciples of Gotama are always wide awake and watchful, and their thoughts day and night are set on Buddha's virtues.
297. The disciples of Gotama are always wide awake and watchful, and their thoughts day and night are set on the virtues of his Teaching, Dhamma.
298. The disciples of Gotama are always wide awake and watchful, and their thoughts day and night are set on the virtues of his Community, Sangha.
299. The disciples of Gotama are always wide awake and watchful, and their thoughts day and night are set on fleeting nature of the body.
300. The disciples of Gotama are always wide awake and watchful, and their mind day and night delights in compassion.
301. The disciples of Gotama are always wide awake and watchful, and their mind day and night delights in the practice of loving kindness meditation.
၃၀၂။ ဒုပၸဗၺဇၨံ ဒုရဘိရမံ၊ ဒုရာ၀ါသာ ဃရာ ဒုခါ။
ဒုေကၡာသမာနသံ၀ါေသာ၊ ဒုကၡာႏုပတိတဒၶဂူ။
တသၼာ န စဒၶဂူ သိယာ၊ န စ ဒုကၡာႏုပတိေတာ သိယာ။
၃၀၂။ စည္းစိမ္ဥစၥာကို စြန္႔လႊတ္၍ ရဟန္းျပဳႏုိင္ခဲ၏၊ သူေတာ္အက်င့္၌ ေမြ႔ေလ်ာ္ႏုိင္ခဲ၏၊ အိမ္၌ မျပည့္မစံု ေနရျခင္း သည္ ဆင္းရဲ၏၊ သေဘာမတူသူတို႔ႏွင့္ ေနရျခင္းသည္ ဆင္းရဲ၏၊ သံသရာ ခရီးသြားရျခင္းသည္ ဆင္းရဲသို႔ က်တတ္၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ သံသရာခရီးသြား မျဖစ္ရာ၊ ဆင္းရဲသို႔ က်ေရာက္သူ မျဖစ္ရာ။
302. It is hard to leave the wealth and become a novice (to be a monk) – hard to enjoy therein. The householder's life is also difficult and burdensome. It is also hard to live with incompatible ones. And samsara travelers are trapped in suffering. So be not a traveler. And be not trapped in suffering.
၃၀၃။ သေဒၶါ သီေလန သမၸေႏၷာ၊ ယေသာေဘာဂသမပၸိေတာ။
ယံ ယံ ပေဒသံ ဘဇတိ၊ တတၳ တေတၳ၀ ပူဇိေတာ။
၃၀၃။ သဒၶါတရားလည္း႐ွိ သီလလည္းျပည့္စံု အျခံအရံ စည္းစိမ္ဥစၥာႏွင့္လည္း ျပည့္စံုသူသည္ ေရာက္ေလရာရာ အရပ္တို႔၌ အပူေဇာ္ခံရ၏။
303. The generous one who is perfect with virtue, possessed of companions and wealth, will be held in honors wherever that person may go.
၃၀၄။ ဒူေရ သေႏၲာ ပကာေသႏၲိ၊ ဟိမ၀ေႏၲာ၀ ပဗၺေတာ။
အသေႏၲတၳ န ဒိႆႏၲိ၊ ရတၱႎ ခိတၱာ ယထာ သရာ။
၃၀၄။ ဟိမ၀ႏၲာေတာင္သည္ အေ၀း၌တည္ေသာ္လည္း ထင္႐ွားသကဲ့သို႔ သူေတာ္ေကာင္းတို႔သည္ အေ၀း၌ပင္ ေနေသာ္လည္း ထင္႐ွားကုန္၏၊ ညဥ့္အခါ ပစ္လိုက္သည့္ ျမားတို႔သည္ မထင္႐ွားကုန္သကဲ့သို႔ သူယုတ္မာတို႔သည္ အနီး၌ ႐ွိေနၾကကုန္ေသာ္လည္း မထင္႐ွားကုန္။
304. The virtuous persons are visible from far away, like the Himalaya Mountains; but the sinful though very near are in darkness, invisible like arrows shot in the night.
၃၀၅။ ဧကာသနံ ဧကေသယ်ံ၊ ဧေကာ စရမတႏၵိေတာ။
ဧေကာ ဒမယမတၱာနံ၊ ၀နေႏၲ ရမိေတာ သိယာ။
၃၀၅။ မပ်င္းမရိမူ၍ တစ္ေယာက္တည္းေန တစ္ေယာက္တည္းအိပ္ တစ္ေယာက္တည္း လွည့္လည္ သြားလာလ်က္ မိမိကိုယ္ကို ဆံုးမျပီးလွ်င္ တစ္ေယာက္တည္း ေတာင္၌ ေမြ႔ေလ်ာ္ရာ၏။
305. Without sloth, the person stays alone, sleeps alone, and walks alone, controls by oneself, would be delighted in the solitude of the forest / mountain.
Chapter 21
၂၉၀။ မတၱာသုခပရိစၥာဂါ၊ ပေႆ ေစ ၀ိပုလံ သုခံ။
စေဇ မတၱာသုခံ ဓီေရာ၊ သမၸႆံ ၀ိပုလံ သုခံ။
၂၉၀။ အနည္းငယ္ေသာ ခ်မ္းသာကို စြန္႔လြတ္ျခင္းေၾကာင့္ ၾကီးက်ယ္ျပန္႔ေျပာေသာခ်မ္းသာကို ရလိမ့္မည္ဟု ျမင္ခဲ့မူ ၾကီးက်ယ္ျပန္႔ေျပာေသာ ခ်မ္းသာကိုျမင္ေသာ ပညာ႐ွိသည္ အနည္းငယ္ေသာခ်မ္းသာကို စြန္႔လႊတ္ရာ၏။
290. If by sacrificing a lesser pleasure when one may see a greater pleasure, the wise person leaves aside lesser pleasure looking to the greater.
၂၉၁။ ပရဒုကၡဴပဓာေနန၊ အတၱေနာ သုခမိစၧတိ။
ေ၀ရသံသဂၢသံသေ႒ာ၊ ေ၀ေရာ ေသာ န ပရိမုစၥတိ။
၂၉၁။ သူတစ္ပါးအား ဆင္းရဲကိုျဖစ္ေစလ်က္ မိမိ၏ခ်မ္းသာကို အလို႐ွိသူသည္ ရန္ကိုရန္ခ်င္း ေရာေႏွာေသာအားျဖင့္ ေရာေႏွာျခင္း ျဖစ္ရကား ရန္မွမလြတ္ႏုိင္။
291. The person who causes pain to others to obtain happiness for him, having entangled in the bonds of hatred, will never be free from hatred.
၂၉၂။ ယံ ဟိ ကိစၥံ အပ၀ိဒၶံ၊ အကိစၥံ ပန ကရီယတိ။
ဥႏၷဠာနံ ပမတၱာနံ၊ ေတသံ ၀ၯုႏၲိ အာသ၀ါ။
၂၉၃။ ေယသဥၥ သုသမာရဒၶါ၊ နိစၥံ ကာယဂတာ သတိ။
အကိစၥံ ေတ န ေသ၀ႏၲိ၊ ကိေစၥ သာတစၥကာရိေနာ။
သတာနံ သမၸဇာနာနံ၊ အတၳံ ဂစၧ ႏၲိ အာသ၀ါ။
၂၉၂။ ျပဳသင့္ျပဳထိုက္ေသာအမႈကို မျပဳလုပ္ဘဲစြန္႔ပစ္၍ မျပဳသင့္ မျပဳထိုက္ေသာ အမႈကိုမူကား ျပဳလုပ္ကာ မာန ေထာင္လႊားလ်က္ ေမ့ေလ်ာ့သူတို႔အား အာသေ၀ါတရားတို႔ တိုးပြားကုန္၏။
၂၉၃။ အၾကင္သူတို႔ကား ကာယဂတာသတိကို အျမဲေကာင္းစြာ အားထုတ္ၾကကုန္၏၊ ထိုသူတို႔သည္ မျပဳသင့္ မျပဳထိုက္ေသာအမႈကိုမျပဳ မမွီ၀ဲကုန္၊ ျပဳသင့္ျပဳထိုက္ေသာအမႈ၌ မျပတ္ျပဳလုပ္ၾကကုန္၏။ သတိ႐ွိသူ ေကာင္းစြာ အျပားအားျဖင့္သိမႈ သမၸဇဥ္ဉာဏ္႐ွိသူတို႔အား အာသေ၀ါတရားတို႔ ခ်ဳပ္ျခင္းသို႔ေရာက္ကုန္၏။
292. By not doing what should be done and what is not to be done is done; sinful desires will increase in the person who is arrogant and proud.
293. Those who have well undertaken, constantly mindful with regard to the nature of the body, who do not attend to what is not to be done, persevering in what is to be done. Of those mindful and attentive; mental desires come to an end.
၂၉၄။ မာတရံ ပိတရံ ဟႏ႖ာ၊ ရာဇာေနာ ေဒြ စ ခတၱိေယ။
ရ႒ံ သာႏုစရံ ဟႏ႖ာ၊ အနီေဃာ ယာတိ ျဗာဟၼေဏာ။
၂၉၅။ မာတရံ ပိတရံ ဟႏ႖ာ၊ ရာဇာေနာ ေဒြ စ ေသာတၳိေယ။
ေ၀ယဂၣပဥၥမံ ဟႏ႖ာ၊ အနီေဃာ ယာတိ ျဗာဟၼေဏာ။
၂၉၄။ ရဟႏၲာပုဂၢဳိလ္သည္ တဏွာတည္းဟူေသာ အမိကို လည္းေကာင္း၊ မာနတည္းဟူေသာ အဖကို လည္းေကာင္း၊ သတ္ျပီးလွ်င္ သႆတဒိ႒ိတည္းဟူေသာ ေရေျမအ႐ွင္ ဘုရင္မင္းျမတ္ႏွစ္ပါးတို႔ကို လည္းေကာင္း၊ နႏၵီရာဂ တည္းဟူေသာ အခြန္သိမ္း အမတ္ႏွင့္တကြ အာယတန တစ္ဆယ့္ႏွစ္ပါးတည္းဟူေသာ တိုင္းျပည္ကို လည္းေကာင္း သတ္ျခင္းေၾကာင့္ ဆင္းရဲကင္းလ်က္သြားရ၏။
၂၉၅။ ရဟႏၲာပုဂၢဳိလ္သည္ တဏွာတည္းဟူေသာ အမိကို လည္းေကာင္း၊ မာနတည္းဟူေသာ အဖကို လည္းေကာင္း၊ သတ္ျပီးလွ်င္ သႆတဒိ႒ိတည္းဟူေသာ မင္းပုဏၰားႏွစ္ပါးတို႔ကို လည္းေကာင္း သတ္ေသာေၾကာင့္ က်ားရဲ႐ွိ ေသာခရီးႏွင့္တူေသာ ၀ိစိကိစၧာလွ်င္ ငါးခုေျမာက္ နီ၀ရဏ အတားအဆီးကို ပယ္ဖ်က္ကာ ဆင္းရဲကင္းလ်က္ သြားရ၏။
294. Killing mother (as craving) and father (as pride), and two warrior kings (as grasping and rejecting), killing a kingdom with all its subjects (sense-avenues and sense-objects), the Arahant goes without any grief.
295. Killing mother (as craving) and father (as pride), and two learned kings (as eternalism and nihilism), killing five eminent men (as sensuality, ill-will, stupefaction, excitation followed by regret and doubt), the Arahant goes untroubled.
၂၉၆။ သုပၸဗုဒၶံ ပဗုဇၩႏၲိ၊ သဒါ ေဂါတမသာ၀ကာ။
ေယသံ ဒိ၀ါ စ ရေတၱာ စ၊ နိစၥံ ဗုဒၶဂတာ သတိ။
၂၉၇။ သုပၸဗုဒၶံ ပဗုဇၩႏၲိ၊ သဒါ ေဂါတမသာ၀ကာ။
ေယသံ ဒိ၀ါ စ ရေတၱာ စ၊ နိစၥံ ဓမၼဂတာ သတိ။
၂၉၈။ သုပၸဗုဒၶံ ပဗုဇၩႏၲိ၊ သဒါ ေဂါတမသာ၀ကာ။
ေယသံ ဒိ၀ါ စ ရေတၱာ စ၊ နိစၥံ သံဃဂတာ သတိ။
၂၉၉။ သုပၸဗုဒၶံ ပဗုဇၩႏၲိ၊ သဒါ ေဂါတမသာ၀ကာ။
ေယသံ ဒိ၀ါ စ ရေတၱာ စ၊ နိစၥံ ကာယဂတာ သတိ။
၃၀၀။ သုပၸဗုဒၶံ ပဗုဇၩႏၲိ၊ သဒါ ေဂါတမသာ၀ကာ။
ေယသံ ဒိ၀ါ စ ရေတၱာ စ၊ အဟႎသာယ ရေတာ မေနာ။
၃၀၁။ သုပၸဗုဒၶံ ပဗုဇၩႏၲိ၊ သဒါ ေဂါတမသာ၀ကာ။
ေယသံ ဒိ၀ါ စ ရေတၱာ စ၊ ဘာ၀နာယ ရေတာ မေနာ။
၂၉၆။ ေန႔ေရာညဥ့္ပါ အျမဲမျပတ္ ဘုရားဂုဏ္ကို အာ႐ုံျပဳ၍ျဖစ္ေသာ သတိ႐ွိသူ ေဂါတမ ျမတ္စြာဘုရား၏ တပည့္တို႔ သည္ အခါခပ္သိမ္း ေကာင္းစြာႏုိုးၾကားေသာအားျဖင့္ ႏုိးၾကားရကုန္၏။
၂၉၇။ ေန႔ေရာညဥ့္ပါ အျမဲမျပတ္ တရားဂုဏ္ကို အာ႐ုံျပဳ၍ျဖစ္ေသာ သတိ႐ွိသူ ေဂါတမ ျမတ္စြာဘုရား၏ တပည့္ တို႔သည္ အခါခပ္သိမ္း ေကာင္းစြာႏုိုးၾကားေသာအားျဖင့္ ႏုိးၾကားရကုန္၏။
၂၉၈။ ေန႔ေရာညဥ့္ပါ အျမဲမျပတ္ သံဃာဂုဏ္ကို အာ႐ုံျပဳ၍ျဖစ္ေသာ သတိ႐ွိသူ ေဂါတမ ျမတ္စြာဘုရား၏ တပည့္ တို႔သည္ အခါခပ္သိမ္း ေကာင္းစြာႏုိုးၾကားေသာအားျဖင့္ ႏုိးၾကားရကုန္၏။
၂၉၉။ ေန႔ေရာညဥ့္ပါ အျမဲမျပတ္ သံုးဆယ့္ႏွစ္ေကာ႒ာသကို အာ႐ုံျပဳ၍ျဖစ္ေသာ သတိ႐ွိသူ ေဂါတမျမတ္စြာဘုရား၏ တပည့္တို႔သည္ အခါခပ္သိမ္း ေကာင္းစြာႏုိုးၾကားေသာအားျဖင့္ ႏုိးၾကားရကုန္၏။
၃၀၀။ ေန႔ေရာညဥ့္ပါ မညႇဥ္းဆဲမႈ က႐ုဏာဘာ၀နာ၌ ေမြ႔ေလ်ာ္စိတ္႐ွိသူ ေဂါတမျမတ္စြာဘုရား၏ တပည့္တို႔သည္ အခါ ခပ္သိမ္း ေကာင္းစြာႏုိးၾကားေသာအားျဖင့္ ႏုိးၾကားရကုန္၏။
၃၀၁။ ေန႔ေရာညဥ့္ပါ ေမတၱာဘာ၀နာ၌ ေမြ႔ေလ်ာ္စိတ္႐ွိသူ ေဂါတမျမတ္စြာဘုရား၏ တပည့္တို႔သည္ အခါခပ္သိမ္း ေကာင္းစြာႏုိးၾကားေသာအားျဖင့္ ႏုိးၾကားရကုန္၏။
296. The disciples of Gotama are always wide awake and watchful, and their thoughts day and night are set on Buddha's virtues.
297. The disciples of Gotama are always wide awake and watchful, and their thoughts day and night are set on the virtues of his Teaching, Dhamma.
298. The disciples of Gotama are always wide awake and watchful, and their thoughts day and night are set on the virtues of his Community, Sangha.
299. The disciples of Gotama are always wide awake and watchful, and their thoughts day and night are set on fleeting nature of the body.
300. The disciples of Gotama are always wide awake and watchful, and their mind day and night delights in compassion.
301. The disciples of Gotama are always wide awake and watchful, and their mind day and night delights in the practice of loving kindness meditation.
၃၀၂။ ဒုပၸဗၺဇၨံ ဒုရဘိရမံ၊ ဒုရာ၀ါသာ ဃရာ ဒုခါ။
ဒုေကၡာသမာနသံ၀ါေသာ၊ ဒုကၡာႏုပတိတဒၶဂူ။
တသၼာ န စဒၶဂူ သိယာ၊ န စ ဒုကၡာႏုပတိေတာ သိယာ။
၃၀၂။ စည္းစိမ္ဥစၥာကို စြန္႔လႊတ္၍ ရဟန္းျပဳႏုိင္ခဲ၏၊ သူေတာ္အက်င့္၌ ေမြ႔ေလ်ာ္ႏုိင္ခဲ၏၊ အိမ္၌ မျပည့္မစံု ေနရျခင္း သည္ ဆင္းရဲ၏၊ သေဘာမတူသူတို႔ႏွင့္ ေနရျခင္းသည္ ဆင္းရဲ၏၊ သံသရာ ခရီးသြားရျခင္းသည္ ဆင္းရဲသို႔ က်တတ္၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ သံသရာခရီးသြား မျဖစ္ရာ၊ ဆင္းရဲသို႔ က်ေရာက္သူ မျဖစ္ရာ။
302. It is hard to leave the wealth and become a novice (to be a monk) – hard to enjoy therein. The householder's life is also difficult and burdensome. It is also hard to live with incompatible ones. And samsara travelers are trapped in suffering. So be not a traveler. And be not trapped in suffering.
၃၀၃။ သေဒၶါ သီေလန သမၸေႏၷာ၊ ယေသာေဘာဂသမပၸိေတာ။
ယံ ယံ ပေဒသံ ဘဇတိ၊ တတၳ တေတၳ၀ ပူဇိေတာ။
၃၀၃။ သဒၶါတရားလည္း႐ွိ သီလလည္းျပည့္စံု အျခံအရံ စည္းစိမ္ဥစၥာႏွင့္လည္း ျပည့္စံုသူသည္ ေရာက္ေလရာရာ အရပ္တို႔၌ အပူေဇာ္ခံရ၏။
303. The generous one who is perfect with virtue, possessed of companions and wealth, will be held in honors wherever that person may go.
၃၀၄။ ဒူေရ သေႏၲာ ပကာေသႏၲိ၊ ဟိမ၀ေႏၲာ၀ ပဗၺေတာ။
အသေႏၲတၳ န ဒိႆႏၲိ၊ ရတၱႎ ခိတၱာ ယထာ သရာ။
၃၀၄။ ဟိမ၀ႏၲာေတာင္သည္ အေ၀း၌တည္ေသာ္လည္း ထင္႐ွားသကဲ့သို႔ သူေတာ္ေကာင္းတို႔သည္ အေ၀း၌ပင္ ေနေသာ္လည္း ထင္႐ွားကုန္၏၊ ညဥ့္အခါ ပစ္လိုက္သည့္ ျမားတို႔သည္ မထင္႐ွားကုန္သကဲ့သို႔ သူယုတ္မာတို႔သည္ အနီး၌ ႐ွိေနၾကကုန္ေသာ္လည္း မထင္႐ွားကုန္။
304. The virtuous persons are visible from far away, like the Himalaya Mountains; but the sinful though very near are in darkness, invisible like arrows shot in the night.
၃၀၅။ ဧကာသနံ ဧကေသယ်ံ၊ ဧေကာ စရမတႏၵိေတာ။
ဧေကာ ဒမယမတၱာနံ၊ ၀နေႏၲ ရမိေတာ သိယာ။
၃၀၅။ မပ်င္းမရိမူ၍ တစ္ေယာက္တည္းေန တစ္ေယာက္တည္းအိပ္ တစ္ေယာက္တည္း လွည့္လည္ သြားလာလ်က္ မိမိကိုယ္ကို ဆံုးမျပီးလွ်င္ တစ္ေယာက္တည္း ေတာင္၌ ေမြ႔ေလ်ာ္ရာ၏။
305. Without sloth, the person stays alone, sleeps alone, and walks alone, controls by oneself, would be delighted in the solitude of the forest / mountain.
၂၀။ မဂၢ၀ဂၢ Chapter 20
Chapter 20
၂၇၃။ မဂၢါန႒ဂႋေကာ ေသေ႒ာ၊ သစၥာနံ စတုေရာ ပဒါ။
၀ိရာေဂါ ေသေ႒ာ ဓမၼာနံ၊ ဒြိပဒါနဥၥ စကၡဳမာ။
၂၇၄။ ဧေသ၀ မေဂၢါ နတၳေညာ၊ ဒႆနႆ ၀ိသုဒၶိယာ။
ဧတဥႇိ တုေမွ ပဋိပဇၨထ၊ မာရေႆတံ ပေမာဟနံ။
၂၇၅။ ဧတဥႇိ တုေမွ ပဋိပႏၷာ၊ ဒုကၡႆႏၲံ ကရိႆထ။
အကၡာေတာ ေ၀ါ မယာ မေဂၢါ၊ အညာယ သလႅကႏၲနံ။
၂၇၆။ တုေမွဟိ ကိစၥမာတပၸံ၊ အကၡာတာေရာ တထာဂတာ။
ပဋိပႏၷာ ပေမာကၡႏၲိ၊ စ်ာယိေနာ မာရဗႏၶနာ။
၂၇၃။ လမ္းခရီးအားလံုးတြင္ အဂၤါ႐ွစ္ပါး႐ွိေသာ လမ္းခရီးမဂ္သည္ အျမတ္ဆံုးျဖစ္၏၊ သစၥာအားလံုးတုိ႔တြင္ အရိယသစၥာေလးပါးသည္ အျမတ္ဆံုးျဖစ္၏၊ သေဘာတရားအားလံုးတို႔တြင္ ရာဂကင္းရာ နိဗၺာန္သည္ အျမတ္ဆံုးျဖစ္၏၊ အေျခႏွစ္ေခ်ာင္း႐ွိေသာ သတၱ၀ါအားလံုးတို႔တြင္ မ်က္စိငါးပါး႐ွိေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရားသည္ အျမတ္ဆံုးျဖစ္၏။
၂၇၄။ ဤအဂၤါ႐ွစ္ပါး႐ွိေသာ လမ္းခရီးမဂ္သည္သာလွ်င္ ဉာဏ္အျမင္ စင္ၾကယ္ျခင္းအတြက္ ခရီးမွန္ျဖစ္၏၊ ဤလမ္းခရီးမဂ္မွ တစ္ပါးေသာခရီးသည္ မ႐ွိေတာ့ျပီ၊ ထို႔ေၾကာင့္ သင္တို႔သည္ ဤခရီးမွန္ကိုသာ သြားၾကကုန္ေလာ့၊ ဤခရီးမွန္သည္ မာရ္မင္းမျမင္ႏုိင္ေသာ လမ္းခရီးတည္း။
၂၇၅။ သင္တုိ႔သည္ ဤမဂ္ဟူေသာလမ္းမွန္ကို သြားၾကကုန္သည္႐ွိေသာ္ ဆင္းရဲအဆံုးကို ျပဳရကုန္လတၱံ႔၊ ငါသည္ ရာဂစေသာ ဆူးေျငာင့္ကင္းေသာလမ္းမွန္ကို ကိုယ္တိုင္သိ၍ သင္တို႔ အား မဂ္ဟူေသာလမ္းမွန္ကို ညႊန္ၾကားအပ္ၿပီ။
၂၇၆။ သင္တို႔သည္ ကိုယ္တိုင္ျပဳဖြယ္ကိစၥကို အားထုတ္ၾကကုန္ေလာ့၊ ဘုရား႐ွင္တို႔သည္ လမ္းမွန္ကို ၫႊန္ၾကား႐ုံမွ် ျဖစ္ကုန္၏၊ က်င့္ၾကကုန္၍ ကိေလသာကို ႐ႈိ႔ၿမႇဳိက္ၾကသူတို႔သည္သာ မာရ္မင္း အေႏွာင္အဖြဲ႔မွ လြတ္ေျမာက္ႏုိင္ကုန္၏။
273. Of all the paths, the Eightfold Path is the best. Of truths, the Four Noble truths are the best. Detachment (Passionless ness) is the best of principles; and of two-footed persons, Buddha, the Man of Vision who has eyes to see insight.
274. This is the Path; there is no other that leads to Purity of Vision. Go along this path; this is what Mara can't see.
275. If you go on this way you will make an end of suffering. I showed this way when I had understood the removal of darts and thorn (of lust, passions) as cravings.
276. You yourself must make an effort. Buddhas (The Awakened Ones) only show the path. For those meditative ones who enter this path are free from the bondage of Mara.
၂၇၇။ သေဗၺ သခၤါရာ အနိစၥာတိ၊ ယဒါ ပညာယ ပႆတိ။
အထ နိဗၺိႏၵတိ ဒုေကၡ၊ ဧသ မေဂၢါ ၀ိသုဒၶိယာ။
၂၇၇။ အၾကင္အခါ ႐ုပ္နာမ္ဓမၼ သခၤါရအားလံုးတို႔သည္ အျမဲမ႐ွိကုန္ဟု ၀ိပႆနာပညာျဖင့္ ႐ႈျမင္ႏုိင္၏၊ ထိုအခါ ႐ုပ္နာမ္ဓမၼသခၤါရဟူေသာ ဒုကၡ၌ ျငီးေငြ႔၏။ ဤၿငီးေငြ႔ျခင္းသည္ ကိေလသာ စင္ၾကယ္ရာနိဗၺာန္၏ အေၾကာင္းျဖစ္၏။
277. Through Vipassana wisdom (pyin nyar) one sees by insight that all Conditioned things, sankharas are transient. Then one becomes bored and disgusted with sankharas which are impermanent. This boredom is the cause of pursuing Nibbana.
၂၇၈။ သေဗၺ သခၤါရာ ဒုကၡာတိ၊ ယဒါ ပညာယ ပႆတိ။
အထ နိဗၺိႏၵတိ ဒုေကၡ၊ ဧသ မေဂၢါ ၀ိသုဒၶိယာ။
၂၇၈။ အၾကင္အခါ ႐ုပ္နာမ္ဓမၼ သခၤါရအားလံုးတို႔သည္ ဆင္းရဲကုန္၏ဟု ၀ိပႆနာပညာျဖင့္ ႐ႈျမင္ႏုိင္၏၊ ထိုအခါ ႐ုပ္နာမ္ဓမၼသခၤါရဟူေသာ ဒုကၡ၌ ျငီးေငြ႔၏။ ဤၿငီးေငြ႔ျခင္းသည္ ကိေလသာ စင္ၾကယ္ရာနိဗၺာန္၏ အေၾကာင္းျဖစ္၏။
278. Through Vipassana wisdom (pyin nyar) one sees by insight that all Conditioned things, sankharas are suffering. Then one becomes bored and disgusted with sankharas which are impermanent. This boredom is the cause of pursuing Nibbana.
၂၇၉။ သေဗၺ ဓမၼာ အနတၱာတိ၊ ယဒါ ပညာယ ပႆတိ။
အထ နိဗၺိႏၵတိ ဒုေကၡ၊ ဧသ မေဂၢါ ၀ိသုဒၶိယာ။
၂၇၉။ အၾကင္အခါ သဘာ၀တရားအားလံုးတို႔သည္ အတၱ မဟုတ္ကုန္ဟု ၀ိပႆနာပညာျဖင့္ ႐ႈျမင္ႏုိင္၏၊ ထိုအခါ ႐ုပ္နာမ္ဓမၼသခၤါရဟူေသာ ဒုကၡ၌ ျငီးေငြ႔၏။ ဤၿငီးေငြ႔ျခင္းသည္ ကိေလသာ စင္ၾကယ္ရာနိဗၺာန္၏ အေၾကာင္းျဖစ္၏။
279. Through Vipassana wisdom (pyin nyar) one sees by insight that all things, Dhamma are anatta which means 'no self'. Then one becomes bored and disgusted with sankharas which are impermanent. This boredom is the cause of pursuing Nibbana.
၂၈၀။ ဥ႒ာနကာလမွိ အႏု႒ဟာေနာ၊ ယု၀ါ ဗလီ အာလသိယံ ဥေပေတာ။
သံသႏၷသကၤပၸမေနာ ကုသီေတာ၊ ပညာယ မဂၢံ အလေသာ န ၀ိႏၵတိ။
၂၈၀။ ပ်ဳိမ်စ္ႏုထြား ခြန္အားႏွင့္ျပည့္စံုပါေသာ္လည္း ထႂကြသင့္ေသာအခါ၌ ထႂကြမႈလံု႔လမရွိဘဲ ပ်င္းရိထိုင္းမႈိင္းလ်က္ စိတ္အၾကံ၀ိတက္မ်ား၍ အလြန္ပ်င္းရိသူသည္ ပညာျဖင့္သာ ရယူႏိုင္ေသာ အရိယမဂ္ကို မရႏိုင္။
280. One does not arise and strive when it is time to rise and strive though young and strong but fills with laziness and lack of determination, that person does not reach enlightenment which can find only with right-mindedness (rational thinking).
၂၈၁။ ၀ါစာႏုရကၡီ မနသာ သုသံ၀ုေတာ၊ ကာေယန စ နာကုသလံ ကယိရာ။
ဧေတ တေယာ ကမၼပေထ ၀ိေသာဓေယ၊ အာရာဓေယ မဂၢမိသိပၸေ၀ဒိတံ။
၂၈၁။ ၀စီဒုစ႐ိုက္ကို ေကာင္းစြာေရွာင္ၾကဥ္ျခင္းအားျဖင့္ ႏႈတ္ကိုအစဥ္ ေစာင့္ေရွာက္ရာ၏၊ စိတ္ျဖင့္ မေနာဒုစ႐ိုက္ကို ေစာင့္စည္းရာ၏၊ ကိုယ္ျဖင့္လည္း အကုသိုလ္ကိုမျပဳရာ၊ ထိုကမၼပထတရား သံုးပါးတို႔ကို သုတ္သင္ၿပီးလွ်င္ ျမတ္စြာဘုရားေဟာၾကားအပ္ေသာ မဂ္ကိုၿပီးေစရာ၏။
281. Always careful in speech (wa zi) and well restrain in mind (ma nor), and one should not do any harm with the body (kar ya). Make sure to purify all these three actions and fulfill the Path (to wisdom) made known by Buddha.
၂၈၂။ ေယာဂါ ေ၀ ဇာယတီ ဘူရိ၊ အေယာဂါ ဘူရိသခၤေယာ။
ဧတံ ေဒြဓာပထံ ဉတြာ၊ ဘ၀ါယ ၀ိဘ၀ါယ စ။
တထာတၱာနံ နိေ၀ေသယ်၊ ယထာ ဘူရိ ပ၀ၯုတိ။
၂၈၂။ ကမၼ႒ာန္းအာ႐ံု၌ အားထုတ္မႈလံု႔လေၾကာင့္ ပညာျဖစ္ပြား၏၊ အားထုတ္မႈ လံု႔လမရွိျခင္း ေၾကာင့္ ပညာကုန္ခန္း၏၊ ပညာျဖစ္ပြားျခင္း ပညာဆုတ္ယုတ္ျခင္း၏ ဤခရီးလမ္းႏွစ္သြယ္ကို သိ၍ အၾကင္လမ္းျဖင့္ ပညာတိုးပြား၏၊ ထိုလမ္းျဖင့္ မိမိကိုယ္ကို သိမ္းသြင္းရာ၏။
282. Wisdom arises through meditative effort; wisdom disappears through lack of effort; knowing this two-fold path of growth and decline, one should arrange oneself so that wisdom increases.
၂၈၃။ ၀နံ ဆိႏၵထ မာ ႐ုကၡံ၊ ၀နေတာ ဇာယေတ ဘယံ။
ေဆတြာ ၀နဥၥ ၀နထဥၥ၊ နိဗၺနာ ေဟာထ ဘိကၡေ၀ါ။
၂၈၄။ ယာ၀ ဟိ ၀နေထာ န ဆိဇၨတိ၊ အဏုမေတၱာပိ နရႆ နာရိသု။
ပဋိဗဒၶမေနာ၀ တာ၀ ေသာ၊ ၀ေစၦာ ခီရပေကာ၀ မာတရိ။
၂၈၃။ ရဟန္းတို႔ တဏွာတည္းဟူေသာေတာကို ခုတ္ျဖတ္ ၾကကုန္ေလာ့၊ ျပကေတ့သစ္ပင္ကို မခုတ္ျဖတ္ကုန္လင့္၊ တဏွာဟူေသာေတာေၾကာင့္ ဇာတိစေသာေဘး ျဖစ္၏၊ တဏွာဟူေသာ ေတာႀကီးေတာငယ္ကို ခုတ္ျဖတ္၍ တဏွာဟူေသာေတာမွ ထြက္ေျမာက္ၾကကုန္ေလာ့။
၂၈၄။ ႏို႔မခြဲေသးေသာ ႏြားငယ္သည္ အမိႏြားမသို႔ ကပ္သကဲ့သို႔ ေယာက်္ားအား မိန္းမတို႔၌ အနည္းငယ္မွ်ေသာ ကိေလသာေတာ မျပတ္ေသးသမွ် ထိုေယာက်္ားသည္ ကပ္ၿငိေသာစိတ္ရွိသည္ ျဖစ္၍သာလွ်င္ သံသရာသို႔ ကပ္ေရာက္၏။
283. O Bhikkhus, cut down the forest of desires, not a mere tree only! For the danger is in the forest. Because of desires and craving, round of rebirths happen. So cut down the forest and its undergrowth, make yourself free from desires.
284. As long as a man's desire for women, however little it may be, is not cut through, so long is his mind attached and death and rebirth of sankhara is prolonged as he is like a sucking calf tied to a mother cow.
၂၈၅။ ဥစၧိႏၵ သိေနဟမတၱေနာ၊ ကုမုဒံ သာရဒိကံ၀ ပါဏိနာ။
သႏၲိမဂၢေမ၀ ျဗဴဟယ၊ နိဗၺာနံ သုဂေတန ေဒသိတံ။
၂၈၅။ တန္ေဆာင္မုန္းလရာသီ၌ လေရာင္ေၾကာင့္ပြင့္ေသာ ကုမုျဒာၾကာပန္းကို လက္ျဖင့္ျဖတ္သကဲ့သို႔ မိမိ၏ခ်စ္ျခင္းတဏွာကို ျဖတ္ေလာ့၊ ျမတ္စြာဘုရားသည္ နိဗၺာန္ကိုသာ ေဟာေတာ္မူအပ္၏၊ နိဗၺာန္သို႔ေရာက္ေၾကာင္း အ႒ဂႋကမဂ္ တရားကိုသာလွ်င္ ပြားမ်ားေလေလာ့။
285. Cut out the desire of love (ta hnar, ra ga) like you would an autumn lily by hand. Buddha showed the path of peace, Nibbana. Foster the Dhamma taught by Buddha to get to Nibbana.
၂၈၆။ ဣဓ ၀ႆံ ၀သိႆာမိ၊ ဣဓ ေဟမႏၲဂိမွိသု။
ဣတိ ဗာေလာ ၀ိစိေႏၲတိ၊ အႏၲရာယံ န ဗုဇၩတိ။
၂၈၆။ ဤအရပ္၌ မိုးအခါပတ္လံုးငါေနမည္၊ ဤအရပ္၌ ေဆာင္းအခါ ေႏြအခါတို႔ပတ္လံုး ငါေနမည္ဟု လူမိုက္သည္ အထူးထူးအေထြေထြ ၾကံစည္၏၊ ဘယ္အခါ ဘယ္အရပ္မွာ ငါေသမည္ဟု မိမိ၏ အသက္အႏၲရာယ္ကိုမူကား ထိုသူ မသိရွာေလ။
286. Here I will live during the rainy season, here in winter and summer (plans for the future) – so the foolish one thinks but he does not realize the danger of when and where he sees the death.
၂၈၇။ တံ ပုတၱပသုသမၼတၱံ၊ ဗ်ာသတၱမနသံ နရံ။
သုတၱံ ဂါမံ မေဟာေဃာ၀၊ မစၥဳ အာဒါယ ဂစၧတိ။
၂၈၇။ သားသမီး ကြၽဲႏြားဥစၥာတို႔ျဖင့္ ယစ္မူးေမ့ေလ်ာ့လ်က္ ကာမဂုဏ္တို႔၌ မရေသးသည္ကို ေတာင့္တရၿပီးသည္ကို တြယ္တာကပ္ၿငိသည့္ စိတ္ရွိေသာသူကို ႀကီးစြာေသာ ေရအလ်ဥ္သည္ အိပ္ေပ်ာ္ေနေသာရြာကို လႊမ္းမိုးတိုက္ယူ သြားသကဲ့သို႔ ေသမင္းသည္ သိမ္းယူသြား၏။
287. The person whose mind is in delight with possessions of the abundance of children, cattles and belongings; is carried away by death like a great flood carries off a sleeping village.
၂၈၈။ န သႏၲိ ပုတၱာ တာဏာယ၊ န ပိတာ နာပိ ဗႏၶ၀ါ။
အႏၲေကနာဓိပႏၷႆ၊ နတၳိ ဉာတီသု တာဏတာ။
၂၈၉။ ဧတမတၳ၀သံ ဉတြာ၊ ပ႑ိေတာ သီလသံ၀ုေတာ။
နိဗၺာနဂမနံ မဂၢံ၊ ခိပၸေမ၀ ၀ိေသာဓေယ။
၂၈၈။ ေသမင္းႏွိပ္စက္ခံရသူအား ေသမင္းမွ ေစာင့္ေရွာက္ရန္အတြက္ သားသမီးတို႔ မရွိကုန္၊ အမိအဖတို႔လည္း မရွိကုန္၊ အေဆြခင္ပြန္းတို႔လည္း မရွိကုန္၊ ေဆြမ်ဳိးတို႔တြင္ ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္မည့္ သူလည္းမရွိ။
၂၈၉။ ဤအေၾကာင္းထူးကိုသိ၍ ပညာရွိသည္ သီလကိုေစာင့္စည္းလ်က္ နိဗၺာန္ေရာက္ေၾကာင္း အ႒ဂႋကမဂ္ကို လ်င္စြာသာလွ်င္ သုတ္သင္ရာ၏။
288. Children can give no protection, nor parents, nor yet spouses, there is no refuge in relatives, for the person whom death has seized.
289. The wise person with virtue who realizes this fact, would make the Path quickly that leads to Nibbana.
Chapter 20
၂၇၃။ မဂၢါန႒ဂႋေကာ ေသေ႒ာ၊ သစၥာနံ စတုေရာ ပဒါ။
၀ိရာေဂါ ေသေ႒ာ ဓမၼာနံ၊ ဒြိပဒါနဥၥ စကၡဳမာ။
၂၇၄။ ဧေသ၀ မေဂၢါ နတၳေညာ၊ ဒႆနႆ ၀ိသုဒၶိယာ။
ဧတဥႇိ တုေမွ ပဋိပဇၨထ၊ မာရေႆတံ ပေမာဟနံ။
၂၇၅။ ဧတဥႇိ တုေမွ ပဋိပႏၷာ၊ ဒုကၡႆႏၲံ ကရိႆထ။
အကၡာေတာ ေ၀ါ မယာ မေဂၢါ၊ အညာယ သလႅကႏၲနံ။
၂၇၆။ တုေမွဟိ ကိစၥမာတပၸံ၊ အကၡာတာေရာ တထာဂတာ။
ပဋိပႏၷာ ပေမာကၡႏၲိ၊ စ်ာယိေနာ မာရဗႏၶနာ။
၂၇၃။ လမ္းခရီးအားလံုးတြင္ အဂၤါ႐ွစ္ပါး႐ွိေသာ လမ္းခရီးမဂ္သည္ အျမတ္ဆံုးျဖစ္၏၊ သစၥာအားလံုးတုိ႔တြင္ အရိယသစၥာေလးပါးသည္ အျမတ္ဆံုးျဖစ္၏၊ သေဘာတရားအားလံုးတို႔တြင္ ရာဂကင္းရာ နိဗၺာန္သည္ အျမတ္ဆံုးျဖစ္၏၊ အေျခႏွစ္ေခ်ာင္း႐ွိေသာ သတၱ၀ါအားလံုးတို႔တြင္ မ်က္စိငါးပါး႐ွိေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရားသည္ အျမတ္ဆံုးျဖစ္၏။
၂၇၄။ ဤအဂၤါ႐ွစ္ပါး႐ွိေသာ လမ္းခရီးမဂ္သည္သာလွ်င္ ဉာဏ္အျမင္ စင္ၾကယ္ျခင္းအတြက္ ခရီးမွန္ျဖစ္၏၊ ဤလမ္းခရီးမဂ္မွ တစ္ပါးေသာခရီးသည္ မ႐ွိေတာ့ျပီ၊ ထို႔ေၾကာင့္ သင္တို႔သည္ ဤခရီးမွန္ကိုသာ သြားၾကကုန္ေလာ့၊ ဤခရီးမွန္သည္ မာရ္မင္းမျမင္ႏုိင္ေသာ လမ္းခရီးတည္း။
၂၇၅။ သင္တုိ႔သည္ ဤမဂ္ဟူေသာလမ္းမွန္ကို သြားၾကကုန္သည္႐ွိေသာ္ ဆင္းရဲအဆံုးကို ျပဳရကုန္လတၱံ႔၊ ငါသည္ ရာဂစေသာ ဆူးေျငာင့္ကင္းေသာလမ္းမွန္ကို ကိုယ္တိုင္သိ၍ သင္တို႔ အား မဂ္ဟူေသာလမ္းမွန္ကို ညႊန္ၾကားအပ္ၿပီ။
၂၇၆။ သင္တို႔သည္ ကိုယ္တိုင္ျပဳဖြယ္ကိစၥကို အားထုတ္ၾကကုန္ေလာ့၊ ဘုရား႐ွင္တို႔သည္ လမ္းမွန္ကို ၫႊန္ၾကား႐ုံမွ် ျဖစ္ကုန္၏၊ က်င့္ၾကကုန္၍ ကိေလသာကို ႐ႈိ႔ၿမႇဳိက္ၾကသူတို႔သည္သာ မာရ္မင္း အေႏွာင္အဖြဲ႔မွ လြတ္ေျမာက္ႏုိင္ကုန္၏။
273. Of all the paths, the Eightfold Path is the best. Of truths, the Four Noble truths are the best. Detachment (Passionless ness) is the best of principles; and of two-footed persons, Buddha, the Man of Vision who has eyes to see insight.
274. This is the Path; there is no other that leads to Purity of Vision. Go along this path; this is what Mara can't see.
275. If you go on this way you will make an end of suffering. I showed this way when I had understood the removal of darts and thorn (of lust, passions) as cravings.
276. You yourself must make an effort. Buddhas (The Awakened Ones) only show the path. For those meditative ones who enter this path are free from the bondage of Mara.
၂၇၇။ သေဗၺ သခၤါရာ အနိစၥာတိ၊ ယဒါ ပညာယ ပႆတိ။
အထ နိဗၺိႏၵတိ ဒုေကၡ၊ ဧသ မေဂၢါ ၀ိသုဒၶိယာ။
၂၇၇။ အၾကင္အခါ ႐ုပ္နာမ္ဓမၼ သခၤါရအားလံုးတို႔သည္ အျမဲမ႐ွိကုန္ဟု ၀ိပႆနာပညာျဖင့္ ႐ႈျမင္ႏုိင္၏၊ ထိုအခါ ႐ုပ္နာမ္ဓမၼသခၤါရဟူေသာ ဒုကၡ၌ ျငီးေငြ႔၏။ ဤၿငီးေငြ႔ျခင္းသည္ ကိေလသာ စင္ၾကယ္ရာနိဗၺာန္၏ အေၾကာင္းျဖစ္၏။
277. Through Vipassana wisdom (pyin nyar) one sees by insight that all Conditioned things, sankharas are transient. Then one becomes bored and disgusted with sankharas which are impermanent. This boredom is the cause of pursuing Nibbana.
၂၇၈။ သေဗၺ သခၤါရာ ဒုကၡာတိ၊ ယဒါ ပညာယ ပႆတိ။
အထ နိဗၺိႏၵတိ ဒုေကၡ၊ ဧသ မေဂၢါ ၀ိသုဒၶိယာ။
၂၇၈။ အၾကင္အခါ ႐ုပ္နာမ္ဓမၼ သခၤါရအားလံုးတို႔သည္ ဆင္းရဲကုန္၏ဟု ၀ိပႆနာပညာျဖင့္ ႐ႈျမင္ႏုိင္၏၊ ထိုအခါ ႐ုပ္နာမ္ဓမၼသခၤါရဟူေသာ ဒုကၡ၌ ျငီးေငြ႔၏။ ဤၿငီးေငြ႔ျခင္းသည္ ကိေလသာ စင္ၾကယ္ရာနိဗၺာန္၏ အေၾကာင္းျဖစ္၏။
278. Through Vipassana wisdom (pyin nyar) one sees by insight that all Conditioned things, sankharas are suffering. Then one becomes bored and disgusted with sankharas which are impermanent. This boredom is the cause of pursuing Nibbana.
၂၇၉။ သေဗၺ ဓမၼာ အနတၱာတိ၊ ယဒါ ပညာယ ပႆတိ။
အထ နိဗၺိႏၵတိ ဒုေကၡ၊ ဧသ မေဂၢါ ၀ိသုဒၶိယာ။
၂၇၉။ အၾကင္အခါ သဘာ၀တရားအားလံုးတို႔သည္ အတၱ မဟုတ္ကုန္ဟု ၀ိပႆနာပညာျဖင့္ ႐ႈျမင္ႏုိင္၏၊ ထိုအခါ ႐ုပ္နာမ္ဓမၼသခၤါရဟူေသာ ဒုကၡ၌ ျငီးေငြ႔၏။ ဤၿငီးေငြ႔ျခင္းသည္ ကိေလသာ စင္ၾကယ္ရာနိဗၺာန္၏ အေၾကာင္းျဖစ္၏။
279. Through Vipassana wisdom (pyin nyar) one sees by insight that all things, Dhamma are anatta which means 'no self'. Then one becomes bored and disgusted with sankharas which are impermanent. This boredom is the cause of pursuing Nibbana.
၂၈၀။ ဥ႒ာနကာလမွိ အႏု႒ဟာေနာ၊ ယု၀ါ ဗလီ အာလသိယံ ဥေပေတာ။
သံသႏၷသကၤပၸမေနာ ကုသီေတာ၊ ပညာယ မဂၢံ အလေသာ န ၀ိႏၵတိ။
၂၈၀။ ပ်ဳိမ်စ္ႏုထြား ခြန္အားႏွင့္ျပည့္စံုပါေသာ္လည္း ထႂကြသင့္ေသာအခါ၌ ထႂကြမႈလံု႔လမရွိဘဲ ပ်င္းရိထိုင္းမႈိင္းလ်က္ စိတ္အၾကံ၀ိတက္မ်ား၍ အလြန္ပ်င္းရိသူသည္ ပညာျဖင့္သာ ရယူႏိုင္ေသာ အရိယမဂ္ကို မရႏိုင္။
280. One does not arise and strive when it is time to rise and strive though young and strong but fills with laziness and lack of determination, that person does not reach enlightenment which can find only with right-mindedness (rational thinking).
၂၈၁။ ၀ါစာႏုရကၡီ မနသာ သုသံ၀ုေတာ၊ ကာေယန စ နာကုသလံ ကယိရာ။
ဧေတ တေယာ ကမၼပေထ ၀ိေသာဓေယ၊ အာရာဓေယ မဂၢမိသိပၸေ၀ဒိတံ။
၂၈၁။ ၀စီဒုစ႐ိုက္ကို ေကာင္းစြာေရွာင္ၾကဥ္ျခင္းအားျဖင့္ ႏႈတ္ကိုအစဥ္ ေစာင့္ေရွာက္ရာ၏၊ စိတ္ျဖင့္ မေနာဒုစ႐ိုက္ကို ေစာင့္စည္းရာ၏၊ ကိုယ္ျဖင့္လည္း အကုသိုလ္ကိုမျပဳရာ၊ ထိုကမၼပထတရား သံုးပါးတို႔ကို သုတ္သင္ၿပီးလွ်င္ ျမတ္စြာဘုရားေဟာၾကားအပ္ေသာ မဂ္ကိုၿပီးေစရာ၏။
281. Always careful in speech (wa zi) and well restrain in mind (ma nor), and one should not do any harm with the body (kar ya). Make sure to purify all these three actions and fulfill the Path (to wisdom) made known by Buddha.
၂၈၂။ ေယာဂါ ေ၀ ဇာယတီ ဘူရိ၊ အေယာဂါ ဘူရိသခၤေယာ။
ဧတံ ေဒြဓာပထံ ဉတြာ၊ ဘ၀ါယ ၀ိဘ၀ါယ စ။
တထာတၱာနံ နိေ၀ေသယ်၊ ယထာ ဘူရိ ပ၀ၯုတိ။
၂၈၂။ ကမၼ႒ာန္းအာ႐ံု၌ အားထုတ္မႈလံု႔လေၾကာင့္ ပညာျဖစ္ပြား၏၊ အားထုတ္မႈ လံု႔လမရွိျခင္း ေၾကာင့္ ပညာကုန္ခန္း၏၊ ပညာျဖစ္ပြားျခင္း ပညာဆုတ္ယုတ္ျခင္း၏ ဤခရီးလမ္းႏွစ္သြယ္ကို သိ၍ အၾကင္လမ္းျဖင့္ ပညာတိုးပြား၏၊ ထိုလမ္းျဖင့္ မိမိကိုယ္ကို သိမ္းသြင္းရာ၏။
282. Wisdom arises through meditative effort; wisdom disappears through lack of effort; knowing this two-fold path of growth and decline, one should arrange oneself so that wisdom increases.
၂၈၃။ ၀နံ ဆိႏၵထ မာ ႐ုကၡံ၊ ၀နေတာ ဇာယေတ ဘယံ။
ေဆတြာ ၀နဥၥ ၀နထဥၥ၊ နိဗၺနာ ေဟာထ ဘိကၡေ၀ါ။
၂၈၄။ ယာ၀ ဟိ ၀နေထာ န ဆိဇၨတိ၊ အဏုမေတၱာပိ နရႆ နာရိသု။
ပဋိဗဒၶမေနာ၀ တာ၀ ေသာ၊ ၀ေစၦာ ခီရပေကာ၀ မာတရိ။
၂၈၃။ ရဟန္းတို႔ တဏွာတည္းဟူေသာေတာကို ခုတ္ျဖတ္ ၾကကုန္ေလာ့၊ ျပကေတ့သစ္ပင္ကို မခုတ္ျဖတ္ကုန္လင့္၊ တဏွာဟူေသာေတာေၾကာင့္ ဇာတိစေသာေဘး ျဖစ္၏၊ တဏွာဟူေသာ ေတာႀကီးေတာငယ္ကို ခုတ္ျဖတ္၍ တဏွာဟူေသာေတာမွ ထြက္ေျမာက္ၾကကုန္ေလာ့။
၂၈၄။ ႏို႔မခြဲေသးေသာ ႏြားငယ္သည္ အမိႏြားမသို႔ ကပ္သကဲ့သို႔ ေယာက်္ားအား မိန္းမတို႔၌ အနည္းငယ္မွ်ေသာ ကိေလသာေတာ မျပတ္ေသးသမွ် ထိုေယာက်္ားသည္ ကပ္ၿငိေသာစိတ္ရွိသည္ ျဖစ္၍သာလွ်င္ သံသရာသို႔ ကပ္ေရာက္၏။
283. O Bhikkhus, cut down the forest of desires, not a mere tree only! For the danger is in the forest. Because of desires and craving, round of rebirths happen. So cut down the forest and its undergrowth, make yourself free from desires.
284. As long as a man's desire for women, however little it may be, is not cut through, so long is his mind attached and death and rebirth of sankhara is prolonged as he is like a sucking calf tied to a mother cow.
၂၈၅။ ဥစၧိႏၵ သိေနဟမတၱေနာ၊ ကုမုဒံ သာရဒိကံ၀ ပါဏိနာ။
သႏၲိမဂၢေမ၀ ျဗဴဟယ၊ နိဗၺာနံ သုဂေတန ေဒသိတံ။
၂၈၅။ တန္ေဆာင္မုန္းလရာသီ၌ လေရာင္ေၾကာင့္ပြင့္ေသာ ကုမုျဒာၾကာပန္းကို လက္ျဖင့္ျဖတ္သကဲ့သို႔ မိမိ၏ခ်စ္ျခင္းတဏွာကို ျဖတ္ေလာ့၊ ျမတ္စြာဘုရားသည္ နိဗၺာန္ကိုသာ ေဟာေတာ္မူအပ္၏၊ နိဗၺာန္သို႔ေရာက္ေၾကာင္း အ႒ဂႋကမဂ္ တရားကိုသာလွ်င္ ပြားမ်ားေလေလာ့။
285. Cut out the desire of love (ta hnar, ra ga) like you would an autumn lily by hand. Buddha showed the path of peace, Nibbana. Foster the Dhamma taught by Buddha to get to Nibbana.
၂၈၆။ ဣဓ ၀ႆံ ၀သိႆာမိ၊ ဣဓ ေဟမႏၲဂိမွိသု။
ဣတိ ဗာေလာ ၀ိစိေႏၲတိ၊ အႏၲရာယံ န ဗုဇၩတိ။
၂၈၆။ ဤအရပ္၌ မိုးအခါပတ္လံုးငါေနမည္၊ ဤအရပ္၌ ေဆာင္းအခါ ေႏြအခါတို႔ပတ္လံုး ငါေနမည္ဟု လူမိုက္သည္ အထူးထူးအေထြေထြ ၾကံစည္၏၊ ဘယ္အခါ ဘယ္အရပ္မွာ ငါေသမည္ဟု မိမိ၏ အသက္အႏၲရာယ္ကိုမူကား ထိုသူ မသိရွာေလ။
286. Here I will live during the rainy season, here in winter and summer (plans for the future) – so the foolish one thinks but he does not realize the danger of when and where he sees the death.
၂၈၇။ တံ ပုတၱပသုသမၼတၱံ၊ ဗ်ာသတၱမနသံ နရံ။
သုတၱံ ဂါမံ မေဟာေဃာ၀၊ မစၥဳ အာဒါယ ဂစၧတိ။
၂၈၇။ သားသမီး ကြၽဲႏြားဥစၥာတို႔ျဖင့္ ယစ္မူးေမ့ေလ်ာ့လ်က္ ကာမဂုဏ္တို႔၌ မရေသးသည္ကို ေတာင့္တရၿပီးသည္ကို တြယ္တာကပ္ၿငိသည့္ စိတ္ရွိေသာသူကို ႀကီးစြာေသာ ေရအလ်ဥ္သည္ အိပ္ေပ်ာ္ေနေသာရြာကို လႊမ္းမိုးတိုက္ယူ သြားသကဲ့သို႔ ေသမင္းသည္ သိမ္းယူသြား၏။
287. The person whose mind is in delight with possessions of the abundance of children, cattles and belongings; is carried away by death like a great flood carries off a sleeping village.
၂၈၈။ န သႏၲိ ပုတၱာ တာဏာယ၊ န ပိတာ နာပိ ဗႏၶ၀ါ။
အႏၲေကနာဓိပႏၷႆ၊ နတၳိ ဉာတီသု တာဏတာ။
၂၈၉။ ဧတမတၳ၀သံ ဉတြာ၊ ပ႑ိေတာ သီလသံ၀ုေတာ။
နိဗၺာနဂမနံ မဂၢံ၊ ခိပၸေမ၀ ၀ိေသာဓေယ။
၂၈၈။ ေသမင္းႏွိပ္စက္ခံရသူအား ေသမင္းမွ ေစာင့္ေရွာက္ရန္အတြက္ သားသမီးတို႔ မရွိကုန္၊ အမိအဖတို႔လည္း မရွိကုန္၊ အေဆြခင္ပြန္းတို႔လည္း မရွိကုန္၊ ေဆြမ်ဳိးတို႔တြင္ ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္မည့္ သူလည္းမရွိ။
၂၈၉။ ဤအေၾကာင္းထူးကိုသိ၍ ပညာရွိသည္ သီလကိုေစာင့္စည္းလ်က္ နိဗၺာန္ေရာက္ေၾကာင္း အ႒ဂႋကမဂ္ကို လ်င္စြာသာလွ်င္ သုတ္သင္ရာ၏။
288. Children can give no protection, nor parents, nor yet spouses, there is no refuge in relatives, for the person whom death has seized.
289. The wise person with virtue who realizes this fact, would make the Path quickly that leads to Nibbana.
၁၉။ ဓမၼ႒၀ဂၢ Chapter 19
Chapter 19
၂၅၆။ န ေတန ေဟာတိ ဓမၼေ႒ာ၊ ေယနတၳံ သာဟသာ နေယ။
ေယာ စ အတၳံ အနတၳဥၥ၊ ဥေဘာ နိေစၧယ် ပ႑ိေတာ။
၂၅၇။ အသာဟေသန ဓေမၼန၊ သေမန နယတီ ပေရ။
ဓမၼႆ ဂုေတၱာ ေမဓာ၀ီ၊ ဓမၼေ႒ာတိ ပ၀ုစၥတိ။
၂၅၆။ ဆံုးျဖတ္အပ္ေသာ အမႈသေဘာကို ႏုိင္ထက္စီးနင္း ဆံုးျဖတ္ျခင္းေၾကာင့္ တရား၌တည္သူ တရားသူႀကီးမဟုတ္၊ ပညာ႐ွိသည္ ဟုတ္မွန္ေသာအေၾကာင္း မဟုတ္မမွန္ေသာအေၾကာင္း ႏွစ္ပါး စံုကို စံုစမ္းေမးျမန္း၍ ဆံုးျဖတ္ရာ၏။
၂၅၇။ မခြၽတ္မယြင္း တရားႏွင့္အညီ သူတစ္ပါးတို႔ကို ႏိုင္ျခင္း႐ႈံးျခင္းသို႔ ေရာက္ေစေသာ ပညာ႐ွိကို တရားေစာင့္ေသာ တရား၌တည္သူ တရားသူႀကီးဟု ဆိုအပ္၏။
256. One who forcefully decides and settles matters in his own way is not righteous; a wise person considers what is right and what is wrong.
257. One who judges others justly and righteously with Dhamma, is called "One firm in Dhamma".
၂၅၈။ န ေတန ပ႑ိေတာ ေဟာတိ၊ ယာ၀တာ ဗဟု ဘာသတိ။
ေခမီ အေ၀ရီ အဘေယာ၊ ပ႑ိေတာတိ ပ၀ုစၥတိ။
၂၅၈။ စကားမ်ားစြာ ေျပာကာမွ်ျဖင့္ ပညာ႐ွိမျဖစ္၊ ေဘးမ႐ွိရန္မလာ ေၾကာက္႐ြ႔ံမႈကင္းကြာသူကို ပညာ႐ွိဟူ၍ ဆိုအပ္၏။
258. One is not a wise one merely because one speaks much. The one who is peaceful, loving and fearless is called a "wise one".
၂၅၉။ န တာ၀တာ ဓမၼဓေရာ၊ ယာ၀တာ ဗဟု ဘာသတိ။
ေယာ စ အပၸမၸိ သုတြာန၊ ဓမၼံ ကာေယန ပႆတိ။
သ ေ၀ ဓမၼဓေရာ ေဟာတိ၊ ေယာ ဓမၼံ နပၸမဇၨတိ။
၂၅၉။ စကားမ်ားစြာေျပာကာမွ်ျဖင့္ တရားကိုေဆာင္သူမမည္၊ အၾကင္သူသည္ အနည္းငယ္ေသာ တရားစကားကို ၾကားရ႐ုံမွ်ျဖင့္လည္း သစၥာေလးပါးတရားကို မဂ္ဉာဏ္ျဖင့္ျမင္၏၊ ထို သစၥာေလးပါးတရား၌ မေမ့မေလ်ာ့သူသည္သာ စင္စစ္ တရားေဆာင္သူမည္၏။
259. One is not a Dhamma-bearer merely because one speaks much. He who hears a little of Dhamma, sees Dhamma about the Four Noble Truths by oneself mentally, and does not neglect them, is indeed, a Dhamma-bearer.
၂၆၀။ န ေတန ေထေရာ ေသာ ေဟာတိ၊ ေယနႆ ပလိတံ သိေရာ။
ပရိပေကၠာ ၀ေယာ တႆ၊ ေမာဃဇိေဏၰာတိ ၀ုစၥတိ။
၂၆၁။ ယမွိ သစၥဥၥ ဓေမၼာစ၊ အဟႎသာ သံယေမာ ဒေမာ။
သ ေ၀ ၀ႏၲမေလာ ဓီေရာ၊ ေထေရာ ဣတိ ပ၀ုစၥတိ။
၂၆၀။ ထိုရဟန္း၏ ဦးေခါင္းသည္ေဖြးေဖြးျဖဴ၏၊ ထိုဦးေခါင္း ေဖြးေဖြးျဖဴကာမွ်ျဖင့္ ထိုရဟန္းသည္ မေထရ္မမည္၊ ထိုရဟန္း၏ အ႐ြယ္ရင့္အိုမႈကို အက်ဳိးမဲ့ ရင့္အိုမႈဟုဆိုအပ္၏။
၂၆၁။ အၾကင္ပုဂၢဳိလ္၌ သစၥာလည္း႐ွိ၏၊ တရားလည္း႐ွိ၏၊ ညႇဥ္းဆဲမႈမ႐ွိ၊ သီလေစာင့္ျခင္း ႐ွိ၏၊ ဣေႁႏၵကိုလည္းဆံုးမ၏၊ ကိေလသာ ပ်ဳိ႔အန္ၿပီးေသာ ထိုပညာ႐ွိပုဂၢဳိလ္ကိုသာ မေထရ္ဟု ဆိုအပ္၏။
260. A monk can't be a venerable elder Bhikkhu because his hair has gone grey; though ripe with old age, he is indeed "old in vain".
261. But a monk can be a venerable Elder Bhikkhu if he is in truth and Dhamma, nonviolence, restraint, self-control, who has already ejected mental defilements and is wise.
၂၆၂။ န ၀ါကၠရဏမေတၱန၊ ၀ဏၰေပါကၡရတာယ ၀ါ။
သာဓု႐ူေပါ နေရာ ေဟာတိ၊ ဣႆုကီ မစၧရီ သေဌာ။
၂၆၃။ ယႆ ေစတံ သမုစၧိႏၷံ၊ မူလဃစၥံ သမူဟတံ။
သ ၀ႏၲေဒါေသာ ေမဓာ၀ီ၊ သာဓု႐ူေပါတိ ၀ုစၥတိ။
၂၆၂။ ျငဴစူတတ္ေသာ ၀န္တိုေသာ စဥ္းလဲတတ္ေသာပုဂၢဳိလ္သည္ ေကာင္းေသာစကားကို ေျပာတတ္ကာမွ်ျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ ႐ုပ္အဆင္း လွပကာမွ်ျဖင့္ လည္းေကာင္း ေကာင္းေသာသေဘာ႐ွိသည္ မမည္။
၂၆၃။ အၾကင္သူသည္ ျငဴစူျခင္း ၀န္တိုျခင္း စဥ္းလဲျခင္းဟူေသာ ထိုသေဘာကို အႂကြင္းမဲ့ျဖတ္၏၊ အျမစ္ျပတ္ ပယ္ႏႈတ္ၿပီးျဖစ္၏၊ ကိေလသာအျပစ္ကို ေထြးအန္ၿပီးေသာ ထိုပညာ႐ွိကို ေကာင္းေသာသေဘာ႐ွိသူဟု ဆိုအပ္၏။
262. A jealous, greedy and deceitful person cannot be a man of good-natured - merely by fine words and beauty of appearance.
263. But this person in whom these three sins are uprooted and who already ejected mental defilements, he is in truth a man of good-natured.
၂၆၄။ န မု႑ေကန သမေဏာ၊ အဗၺေတာ အလိကံ ဘဏံ။
ဣစၧာေလာဘသမာပေႏၷာ၊ သမေဏာ ကႎ ဘ၀ိႆတိ။
၂၆၅။ ေယာ စ သေမတိ ပါပါနိ၊ အဏံုထူလာနိ သဗၺေသာ။
သမိတတၱာ ဟိ ပါပါနံ၊ သမေဏာတိ ပ၀ုစၥတိ။
၂၆၄။ ဦးျပည္းေခါင္း တံုးကာမွ်ျဖင့္ ရဟန္းမည္သည္မျဖစ္၊ သီလအက်င့္ ဓုတင္အက်င့္လည္း မ႐ွိေသာ ခြၽတ္ယြင္း ေသာစကားကိုလည္း ေျပာတတ္ေသာ လိုခ်င္မက္ေမာမႈႏွင့္ ျပည့္စံုေသာသူသည္ အဘယ္မွာ ရဟန္းဟုတ္ႏုိင္ ပါအံ့နည္း။
၂၆၅။ အၾကင္ပုဂၢဳိလ္သည္ အေသးအႀကီးျဖစ္ေသာ မေကာင္းမႈတို႔ကို အခ်င္းခပ္သိမ္း ၿငိမ္းေစ၏၊ ထိုပုဂၢဳိလ္ကို မေကာင္းမႈအလံုးစံုကို ျငိမ္းေစတတ္ေသာေၾကာင့္ ရဟန္းဟူ၍ ဆိုအပ္၏။
264. Not by a shaven head (a skinhead), does a man become a Samana, a monk. How can a man be a Samana if he forgets his religious vows, if he speaks what is not true, if he still has desire and greed?
265. But one who puts away all evils, whether great or small, he is in truth a Samana because of having put away all evils.
၂၆၆။ န ေတန ဘိကၡဳ ေသာ ေဟာတိ၊ ယာ၀တာ ဘိကၡေတ ပေရ။
၀ိႆံ ဓမၼံ သမာဒါယ၊ ဘိကၡဳ ေဟာတိ န တာ၀တာ။
၂၆၇။ ေယာဓ ပုညဥၥ ပါပဥၥ၊ ဗာေဟတြာ ျဗာဟၼစရိယ၀ါ။
သခၤါယ ေလာေက စရတိ၊ သ ေ၀ ဘိကၡဴတိ ၀ုစၥတိ။
၂၆၆။ သူတစ္ပါးတို႔ထံ ေတာင္းစားကာမွ်ျဖင့္ ရဟန္းမည္သည္မျဖစ္၊ တရားႏွင့္မညီညြတ္ေသာ အက်င့္ကိုယူ၍ က်င့္ကာမွ်ျဖင့္ ရဟန္းမည္သည္မျဖစ္။
၂၆၇။ ဤသာသနာေတာ္၌ အၾကင္သူသည္ ျမတ္ေသာအက်င့္႐ွိသည္ျဖစ္၍ ေကာင္းမႈ မေကာင္းမႈကို ပယ္ႏုတ္လ်က္ ခႏၶာငါးပါးဟူေသာ ေလာကကို ဉာဏ္ျဖင့္ဆင္ျခင္၍ က်င့္၏၊ ထိုသူကို ရဟန္းဟု ဆိုအပ္၏။
266. One may not simply be a samana because he asks for alms from others; and one may not thereby a samana just for having taken up wrong practices.
267. One who, in this circle of Buddha's Order ( in Buddha's Theravada Thar tha nar), has meritorious deeds sets aside both the wholesome and unwholesome (merit and demerit) with insight and sees the world as five aggregates with his knowledge. He, indeed, is called "Bhikkhu".
၂၆၈။ န ေမာေနန မုနီ ေဟာတိ၊ မူဠွ႐ူေပါ အ၀ိဒၵသု။
ေယာ စ တုလံ၀ ပဂၢယွ၊ ၀ရမာဒါယ ပ႑ိေတာ။
၂၆၉။ ပါပါနိ ပရိ၀ေဇၨတိ၊ သ မုနီ ေတန ေသာ မုနိ။
ေယာ မုနာတိ ဥေဘာ ေလာေက၊ မုနိ ေတန ပ၀ုစၥတိ။
၂၆၈-၂၆၉။ အသိပညာမ႐ွိပါဘဲ ေတြေ၀ေသာ သေဘာ႐ွိေသာသူသည္ ဆိတ္ဆိတ္ေနကာမွ်ျဖင့္ မုနိမမည္၊ အၾကင္ပညာ႐ွိသည္ ခ်ိန္ခြင္ကိုကိုင္၍ ခ်ိန္စက္သကဲ့သို႔ ေကာင္းမႈတည္းဟူေသာ အျမတ္တရားကိုယူ၍ မေကာင္းမႈ အကုသိုလ္တရားတို႔ကို ၾကဥ္ေ႐ွာင္၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ ထိုပညာ ႐ွိသည္ မုနိမည္၏၊ အၾကင္သူသည္ အဇၥ်တၱဗဟိဒၶ ခႏၶာႏွစ္ပါးတို႔ကိုသိ၏၊ ထိုသူသည္လည္း မုနိ မည္၏၊ ထိုအေၾကာင္းႏွစ္ပါးေၾကာင့္ မုနိဟု ဆိုအပ္၏။
268-269. One does not become a "Mu ni", a sage by silence alone if one be dull and ignorant. But a wise one who, holding a pair of scales, takes to what is the best and rejects what is bad. For that reason he is a ''Mu ni". He who understands inner and outer worlds of the body is therefore called a Sage (Mu ni).
၂၇၀။ န ေတန အရိေယာ ေဟာတိ၊ ေယန ပါဏာနိ ဟႎသတိ။
အဟႎသာ သဗၺပါဏာနံ၊ အရိေယာတိ ပ၀ုစၥတိ။
၂၇၀။ အၾကင့္ေၾကာင့္ သတၱ၀ါတို႔ကို ညႇဥ္းဆဲ၏။ ထို ညႇဥ္းဆဲျခင္းေၾကာင့္ အရိယာမျဖစ္၊ သတၱ၀ါတို႔ကို မညႇဥ္းဆဲ ျခင္းေၾကာင့္ အရိယာဟူ၍ ဆိုအပ္၏။
270. Because a man injures other living creatures, he is not a Noble one (Ariya). By harmlessness ( with loving kindness) towards all living beings, he is called a Noble one.
၂၇၁။ န သီလဗၺတမေတၱန၊ ဗာဟုသေစၥန ၀ါ ပန။
အထ ၀ါ သမာဓိလာေဘန၊ ၀ိ၀ိတၱသယေနန ၀ါ။
၂၇၂။ ဖုသာမိ ေနကၡမၼသုခံ၊ အပုထုဇၨနေသ၀ိတံ။
ဘိကၡဳ ၀ိႆာသမာပါဒိ၊ အပၸေတၱာ အာသ၀ကၡယံ။
၂၇၁-၂၇၂။ သီလအက်င့္ ႐ွိကာမွ်ျဖင့္လည္းေကာင္း အၾကားအျမင္ မ်ားကာမွ်ျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ တည္ၾကည္မႈ သမာဓိ ရကာမွ်ျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ ဆိတ္ျငိမ္ရာ၌ ေနကာမွ်ျဖင့္ လည္းေကာင္း ရဟန္းသည္ အာသေ၀ါကုန္ခန္းေသာ ရဟႏၲာ အျဖစ္သို႔ မေရာက္ေသးသမွ် ပုထုဇဥ္တို႔ မမွီ၀ဲအပ္ေသာ အနာဂါမိဖိုလ္ခ်မ္းသာကို ရေပ၏ဟူ၍ သက္သာရာ ရပ္နားျခင္းသို႔ မေရာက္ပါေစလင့္။
271-272. Not by precepts and moral rites, nor by much learning, nor by attainment of concentration, nor by a bed of solitude, do not think by yourself as you reach the joy of freedom (enjoyed the bliss of Renunciation – Anagami-phala) which is unknown to ordinary people. O Bhikkhu, be not contented on the way, if not having attained extinction of desires (Arthawal tayas).
Chapter 19
၂၅၆။ န ေတန ေဟာတိ ဓမၼေ႒ာ၊ ေယနတၳံ သာဟသာ နေယ။
ေယာ စ အတၳံ အနတၳဥၥ၊ ဥေဘာ နိေစၧယ် ပ႑ိေတာ။
၂၅၇။ အသာဟေသန ဓေမၼန၊ သေမန နယတီ ပေရ။
ဓမၼႆ ဂုေတၱာ ေမဓာ၀ီ၊ ဓမၼေ႒ာတိ ပ၀ုစၥတိ။
၂၅၆။ ဆံုးျဖတ္အပ္ေသာ အမႈသေဘာကို ႏုိင္ထက္စီးနင္း ဆံုးျဖတ္ျခင္းေၾကာင့္ တရား၌တည္သူ တရားသူႀကီးမဟုတ္၊ ပညာ႐ွိသည္ ဟုတ္မွန္ေသာအေၾကာင္း မဟုတ္မမွန္ေသာအေၾကာင္း ႏွစ္ပါး စံုကို စံုစမ္းေမးျမန္း၍ ဆံုးျဖတ္ရာ၏။
၂၅၇။ မခြၽတ္မယြင္း တရားႏွင့္အညီ သူတစ္ပါးတို႔ကို ႏိုင္ျခင္း႐ႈံးျခင္းသို႔ ေရာက္ေစေသာ ပညာ႐ွိကို တရားေစာင့္ေသာ တရား၌တည္သူ တရားသူႀကီးဟု ဆိုအပ္၏။
256. One who forcefully decides and settles matters in his own way is not righteous; a wise person considers what is right and what is wrong.
257. One who judges others justly and righteously with Dhamma, is called "One firm in Dhamma".
၂၅၈။ န ေတန ပ႑ိေတာ ေဟာတိ၊ ယာ၀တာ ဗဟု ဘာသတိ။
ေခမီ အေ၀ရီ အဘေယာ၊ ပ႑ိေတာတိ ပ၀ုစၥတိ။
၂၅၈။ စကားမ်ားစြာ ေျပာကာမွ်ျဖင့္ ပညာ႐ွိမျဖစ္၊ ေဘးမ႐ွိရန္မလာ ေၾကာက္႐ြ႔ံမႈကင္းကြာသူကို ပညာ႐ွိဟူ၍ ဆိုအပ္၏။
258. One is not a wise one merely because one speaks much. The one who is peaceful, loving and fearless is called a "wise one".
၂၅၉။ န တာ၀တာ ဓမၼဓေရာ၊ ယာ၀တာ ဗဟု ဘာသတိ။
ေယာ စ အပၸမၸိ သုတြာန၊ ဓမၼံ ကာေယန ပႆတိ။
သ ေ၀ ဓမၼဓေရာ ေဟာတိ၊ ေယာ ဓမၼံ နပၸမဇၨတိ။
၂၅၉။ စကားမ်ားစြာေျပာကာမွ်ျဖင့္ တရားကိုေဆာင္သူမမည္၊ အၾကင္သူသည္ အနည္းငယ္ေသာ တရားစကားကို ၾကားရ႐ုံမွ်ျဖင့္လည္း သစၥာေလးပါးတရားကို မဂ္ဉာဏ္ျဖင့္ျမင္၏၊ ထို သစၥာေလးပါးတရား၌ မေမ့မေလ်ာ့သူသည္သာ စင္စစ္ တရားေဆာင္သူမည္၏။
259. One is not a Dhamma-bearer merely because one speaks much. He who hears a little of Dhamma, sees Dhamma about the Four Noble Truths by oneself mentally, and does not neglect them, is indeed, a Dhamma-bearer.
၂၆၀။ န ေတန ေထေရာ ေသာ ေဟာတိ၊ ေယနႆ ပလိတံ သိေရာ။
ပရိပေကၠာ ၀ေယာ တႆ၊ ေမာဃဇိေဏၰာတိ ၀ုစၥတိ။
၂၆၁။ ယမွိ သစၥဥၥ ဓေမၼာစ၊ အဟႎသာ သံယေမာ ဒေမာ။
သ ေ၀ ၀ႏၲမေလာ ဓီေရာ၊ ေထေရာ ဣတိ ပ၀ုစၥတိ။
၂၆၀။ ထိုရဟန္း၏ ဦးေခါင္းသည္ေဖြးေဖြးျဖဴ၏၊ ထိုဦးေခါင္း ေဖြးေဖြးျဖဴကာမွ်ျဖင့္ ထိုရဟန္းသည္ မေထရ္မမည္၊ ထိုရဟန္း၏ အ႐ြယ္ရင့္အိုမႈကို အက်ဳိးမဲ့ ရင့္အိုမႈဟုဆိုအပ္၏။
၂၆၁။ အၾကင္ပုဂၢဳိလ္၌ သစၥာလည္း႐ွိ၏၊ တရားလည္း႐ွိ၏၊ ညႇဥ္းဆဲမႈမ႐ွိ၊ သီလေစာင့္ျခင္း ႐ွိ၏၊ ဣေႁႏၵကိုလည္းဆံုးမ၏၊ ကိေလသာ ပ်ဳိ႔အန္ၿပီးေသာ ထိုပညာ႐ွိပုဂၢဳိလ္ကိုသာ မေထရ္ဟု ဆိုအပ္၏။
260. A monk can't be a venerable elder Bhikkhu because his hair has gone grey; though ripe with old age, he is indeed "old in vain".
261. But a monk can be a venerable Elder Bhikkhu if he is in truth and Dhamma, nonviolence, restraint, self-control, who has already ejected mental defilements and is wise.
၂၆၂။ န ၀ါကၠရဏမေတၱန၊ ၀ဏၰေပါကၡရတာယ ၀ါ။
သာဓု႐ူေပါ နေရာ ေဟာတိ၊ ဣႆုကီ မစၧရီ သေဌာ။
၂၆၃။ ယႆ ေစတံ သမုစၧိႏၷံ၊ မူလဃစၥံ သမူဟတံ။
သ ၀ႏၲေဒါေသာ ေမဓာ၀ီ၊ သာဓု႐ူေပါတိ ၀ုစၥတိ။
၂၆၂။ ျငဴစူတတ္ေသာ ၀န္တိုေသာ စဥ္းလဲတတ္ေသာပုဂၢဳိလ္သည္ ေကာင္းေသာစကားကို ေျပာတတ္ကာမွ်ျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ ႐ုပ္အဆင္း လွပကာမွ်ျဖင့္ လည္းေကာင္း ေကာင္းေသာသေဘာ႐ွိသည္ မမည္။
၂၆၃။ အၾကင္သူသည္ ျငဴစူျခင္း ၀န္တိုျခင္း စဥ္းလဲျခင္းဟူေသာ ထိုသေဘာကို အႂကြင္းမဲ့ျဖတ္၏၊ အျမစ္ျပတ္ ပယ္ႏႈတ္ၿပီးျဖစ္၏၊ ကိေလသာအျပစ္ကို ေထြးအန္ၿပီးေသာ ထိုပညာ႐ွိကို ေကာင္းေသာသေဘာ႐ွိသူဟု ဆိုအပ္၏။
262. A jealous, greedy and deceitful person cannot be a man of good-natured - merely by fine words and beauty of appearance.
263. But this person in whom these three sins are uprooted and who already ejected mental defilements, he is in truth a man of good-natured.
၂၆၄။ န မု႑ေကန သမေဏာ၊ အဗၺေတာ အလိကံ ဘဏံ။
ဣစၧာေလာဘသမာပေႏၷာ၊ သမေဏာ ကႎ ဘ၀ိႆတိ။
၂၆၅။ ေယာ စ သေမတိ ပါပါနိ၊ အဏံုထူလာနိ သဗၺေသာ။
သမိတတၱာ ဟိ ပါပါနံ၊ သမေဏာတိ ပ၀ုစၥတိ။
၂၆၄။ ဦးျပည္းေခါင္း တံုးကာမွ်ျဖင့္ ရဟန္းမည္သည္မျဖစ္၊ သီလအက်င့္ ဓုတင္အက်င့္လည္း မ႐ွိေသာ ခြၽတ္ယြင္း ေသာစကားကိုလည္း ေျပာတတ္ေသာ လိုခ်င္မက္ေမာမႈႏွင့္ ျပည့္စံုေသာသူသည္ အဘယ္မွာ ရဟန္းဟုတ္ႏုိင္ ပါအံ့နည္း။
၂၆၅။ အၾကင္ပုဂၢဳိလ္သည္ အေသးအႀကီးျဖစ္ေသာ မေကာင္းမႈတို႔ကို အခ်င္းခပ္သိမ္း ၿငိမ္းေစ၏၊ ထိုပုဂၢဳိလ္ကို မေကာင္းမႈအလံုးစံုကို ျငိမ္းေစတတ္ေသာေၾကာင့္ ရဟန္းဟူ၍ ဆိုအပ္၏။
264. Not by a shaven head (a skinhead), does a man become a Samana, a monk. How can a man be a Samana if he forgets his religious vows, if he speaks what is not true, if he still has desire and greed?
265. But one who puts away all evils, whether great or small, he is in truth a Samana because of having put away all evils.
၂၆၆။ န ေတန ဘိကၡဳ ေသာ ေဟာတိ၊ ယာ၀တာ ဘိကၡေတ ပေရ။
၀ိႆံ ဓမၼံ သမာဒါယ၊ ဘိကၡဳ ေဟာတိ န တာ၀တာ။
၂၆၇။ ေယာဓ ပုညဥၥ ပါပဥၥ၊ ဗာေဟတြာ ျဗာဟၼစရိယ၀ါ။
သခၤါယ ေလာေက စရတိ၊ သ ေ၀ ဘိကၡဴတိ ၀ုစၥတိ။
၂၆၆။ သူတစ္ပါးတို႔ထံ ေတာင္းစားကာမွ်ျဖင့္ ရဟန္းမည္သည္မျဖစ္၊ တရားႏွင့္မညီညြတ္ေသာ အက်င့္ကိုယူ၍ က်င့္ကာမွ်ျဖင့္ ရဟန္းမည္သည္မျဖစ္။
၂၆၇။ ဤသာသနာေတာ္၌ အၾကင္သူသည္ ျမတ္ေသာအက်င့္႐ွိသည္ျဖစ္၍ ေကာင္းမႈ မေကာင္းမႈကို ပယ္ႏုတ္လ်က္ ခႏၶာငါးပါးဟူေသာ ေလာကကို ဉာဏ္ျဖင့္ဆင္ျခင္၍ က်င့္၏၊ ထိုသူကို ရဟန္းဟု ဆိုအပ္၏။
266. One may not simply be a samana because he asks for alms from others; and one may not thereby a samana just for having taken up wrong practices.
267. One who, in this circle of Buddha's Order ( in Buddha's Theravada Thar tha nar), has meritorious deeds sets aside both the wholesome and unwholesome (merit and demerit) with insight and sees the world as five aggregates with his knowledge. He, indeed, is called "Bhikkhu".
၂၆၈။ န ေမာေနန မုနီ ေဟာတိ၊ မူဠွ႐ူေပါ အ၀ိဒၵသု။
ေယာ စ တုလံ၀ ပဂၢယွ၊ ၀ရမာဒါယ ပ႑ိေတာ။
၂၆၉။ ပါပါနိ ပရိ၀ေဇၨတိ၊ သ မုနီ ေတန ေသာ မုနိ။
ေယာ မုနာတိ ဥေဘာ ေလာေက၊ မုနိ ေတန ပ၀ုစၥတိ။
၂၆၈-၂၆၉။ အသိပညာမ႐ွိပါဘဲ ေတြေ၀ေသာ သေဘာ႐ွိေသာသူသည္ ဆိတ္ဆိတ္ေနကာမွ်ျဖင့္ မုနိမမည္၊ အၾကင္ပညာ႐ွိသည္ ခ်ိန္ခြင္ကိုကိုင္၍ ခ်ိန္စက္သကဲ့သို႔ ေကာင္းမႈတည္းဟူေသာ အျမတ္တရားကိုယူ၍ မေကာင္းမႈ အကုသိုလ္တရားတို႔ကို ၾကဥ္ေ႐ွာင္၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ ထိုပညာ ႐ွိသည္ မုနိမည္၏၊ အၾကင္သူသည္ အဇၥ်တၱဗဟိဒၶ ခႏၶာႏွစ္ပါးတို႔ကိုသိ၏၊ ထိုသူသည္လည္း မုနိ မည္၏၊ ထိုအေၾကာင္းႏွစ္ပါးေၾကာင့္ မုနိဟု ဆိုအပ္၏။
268-269. One does not become a "Mu ni", a sage by silence alone if one be dull and ignorant. But a wise one who, holding a pair of scales, takes to what is the best and rejects what is bad. For that reason he is a ''Mu ni". He who understands inner and outer worlds of the body is therefore called a Sage (Mu ni).
၂၇၀။ န ေတန အရိေယာ ေဟာတိ၊ ေယန ပါဏာနိ ဟႎသတိ။
အဟႎသာ သဗၺပါဏာနံ၊ အရိေယာတိ ပ၀ုစၥတိ။
၂၇၀။ အၾကင့္ေၾကာင့္ သတၱ၀ါတို႔ကို ညႇဥ္းဆဲ၏။ ထို ညႇဥ္းဆဲျခင္းေၾကာင့္ အရိယာမျဖစ္၊ သတၱ၀ါတို႔ကို မညႇဥ္းဆဲ ျခင္းေၾကာင့္ အရိယာဟူ၍ ဆိုအပ္၏။
270. Because a man injures other living creatures, he is not a Noble one (Ariya). By harmlessness ( with loving kindness) towards all living beings, he is called a Noble one.
၂၇၁။ န သီလဗၺတမေတၱန၊ ဗာဟုသေစၥန ၀ါ ပန။
အထ ၀ါ သမာဓိလာေဘန၊ ၀ိ၀ိတၱသယေနန ၀ါ။
၂၇၂။ ဖုသာမိ ေနကၡမၼသုခံ၊ အပုထုဇၨနေသ၀ိတံ။
ဘိကၡဳ ၀ိႆာသမာပါဒိ၊ အပၸေတၱာ အာသ၀ကၡယံ။
၂၇၁-၂၇၂။ သီလအက်င့္ ႐ွိကာမွ်ျဖင့္လည္းေကာင္း အၾကားအျမင္ မ်ားကာမွ်ျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ တည္ၾကည္မႈ သမာဓိ ရကာမွ်ျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ ဆိတ္ျငိမ္ရာ၌ ေနကာမွ်ျဖင့္ လည္းေကာင္း ရဟန္းသည္ အာသေ၀ါကုန္ခန္းေသာ ရဟႏၲာ အျဖစ္သို႔ မေရာက္ေသးသမွ် ပုထုဇဥ္တို႔ မမွီ၀ဲအပ္ေသာ အနာဂါမိဖိုလ္ခ်မ္းသာကို ရေပ၏ဟူ၍ သက္သာရာ ရပ္နားျခင္းသို႔ မေရာက္ပါေစလင့္။
271-272. Not by precepts and moral rites, nor by much learning, nor by attainment of concentration, nor by a bed of solitude, do not think by yourself as you reach the joy of freedom (enjoyed the bliss of Renunciation – Anagami-phala) which is unknown to ordinary people. O Bhikkhu, be not contented on the way, if not having attained extinction of desires (Arthawal tayas).
၁၈။ မလ၀ဂၢ Chapter 18
Chapter 18
၂၃၅။ ပ႑ဳပလာေသာ၀ ဒါနိသိ၊ ယမပုရိသာပိ စ ေတ ဥပ႒ိတာ။
ဥေယ်ာဂမုေခ စ တိ႒သိ၊ ပါေထယ်မၸိ စ ေတ န ၀ိဇၨတိ။
၂၃၆။ ေသာ ကေရာဟိ ဒီပမတၱေနာ၊ ခိပၸံ ၀ါယမ ပ႑ိေတာ ဘ၀။
နိဒၶႏၲမေလာ အနဂၤေဏာ၊ ဒိဗၺံ အရိယဘူမႎ ဥေပဟိသိ။
၂၃၇။ ဥပနီတ၀ေယာ စ ဒါနိသိ၊ သမၸယာေတာသိ ယမႆ သႏၲိကံ။
၀ါေသာ ေတ နတၳိ အႏၲရာ၊ ပါေထယ်မၸိ စ ေတ န ၀ိဇၨတိ။
၂၃၈။ ေသာ ကေရာဟိ ဒီပမတၱေနာ၊ ခိပၸံ ၀ါယမ ပ႑ိေတာ ဘ၀။
နိဒၶႏၲမေလာ အနဂၤေဏာ၊ န ပုနံ ဇာတိဇရံ ဥေပဟိသိ။
၂၃၅။ ဥပါသကာ သင္သည္ ယခုအခါေဖ်ာ့ေတာ့ေသာ ဖက္႐ြက္ေရာ္ကဲ့သို႔ျဖစ္ခဲ့ျပီ၊ ေသမင္းတမန္တို႔သည္လည္း သင္၏ အနီး၌ တည္ကုန္ျပီ၊ ဆုတ္ယုတ္ပ်က္စီးျခင္း၏အစ ဘ၀အဆံုး၌လည္း တည္ခဲ့ျပီ၊ သင့္အား ဘ၀တစ္ပါးသို႔သြားရန္ ေကာင္းမႈရိကၡာလည္း မ႐ွိ။
၂၃၆။ ထိုသင္သည္ မိမိ၏ မွီရာကြၽန္းႏွင့္တူေသာ ေကာင္းမႈကိုျပဳေလာ့၊ လ်င္စြာ အားထုတ္၍ ပညာ႐ွိသူျဖစ္ေလေလာ့၊ အညစ္အေၾကးကိုပယ္ထုတ္၍ ကိေလသာမ႐ွိခဲ့မူ အရိယာတို႔ေနရာ သုဒၶါ၀ါသဘံုသို႔ ကပ္ေရာက္ရလတၱံ႔။
၂၃၇။ ဥပါသကာ သင္သည္ယခုအခါအ႐ြယ္လြန္ေခ်ၿပီ၊ ေသမင္း၏ အထံသို႔ သြားခ်ိန္ေရာက္ခဲ့ၿပီ၊ သင့္အား ခရီးအၾကား၌ ရပ္နားေနရန္ အခြင့္မ႐ွိ၊ သင့္အား ဘ၀တစ္ပါးသို႔သြားရန္ ေကာင္းမႈရိကၡာလည္း မ႐ွိ။
၂၃၈။ ဥပါသကာ သင္သည္မိမိ၏ မွီရာကြၽန္းႏွင့္တူေသာ ေကာင္းမႈကိုျပဳေလာ၊့ လ်င္စြာအားထုတ္၍ ပညာ႐ွိသူ ျဖစ္ေလ ေလာ့၊ အညစ္အေၾကးကိုပယ္ထုတ္၍ ကိေလသာမ႐ွိခဲ့မူ တစ္ဖန္ ပဋိသေႏၶေနျခင္း အိုျခင္းသို႔ မေရာက္ရေတာ့ လတၱံ႔။
235. It is like a withered yellow leaf that you look like now; the messengers of Death have come near to you. You stand at the door of departure for far away journey, but you have no provisions to carry along with you for that journey (in next life).
236. Do virtuous deeds to make an island or refuge for yourself, act quickly to become a wise one. With all impurities blown off and free from mental defilements, you will reach the heavenly land of nobles.
237. And you are now well advanced in age. You are going to meet the death soon. There is no resting place on the way, and you have done no good deeds for that journey (in next life).
238. Do virtuous deeds to make an island for yourself, act quickly to become a wise one. With all impurities blown off and free from mental defilements, you will not again enter into the circle of birth and old age anymore.
၂၃၉။ အႏုပုေဗၺန ေမဓာ၀ီ၊ ေထာကံ ေထာကံ ခေဏ ခေဏ။
ကမၼာေရာ ရဇတေႆ၀၊ နိဒၶေမ မလမတၱေနာ။
၂၃၉။ ပန္းတိမ္ဆရာသည္ ေ႐ႊ၏အညစ္အေၾကးကို တျဖည္းျဖည္းထုတ္သကဲ့သို႔ ပညာ႐ွိသည္ အစဥ္သျဖင့္ မိမိ၏ အညစ္အေၾကးကို အနည္းငယ္အနည္းငယ္ အခြင့္ရတိုင္း ရာဂစေသာ အညစ္အေၾကးကို ထုတ္ပယ္ရာ၏။
239. Let the wise one blow away passions and impurities of the self, little by little by chance, again and again, moment to moment, like a goldsmith removes impurities from gold.
၂၄၀။ အယသာ၀ မလံ သမု႒ိတံ၊ တတု႒ာယ တေမ၀ ခါဒတိ။
ဧ၀ံ အတိေဓာနစာရိနံ၊ သာနိ ကမၼာနိ နယႏၲိ ဒုဂၢတႎ။
၂၄၀။ သံေခ်းသည္ သံမွပင္ျဖစ္လာ၍ သံေခ်းတက္ျပီးလွ်င္ ထိုသံကိုပင္ ျပန္၍စားသကဲ့သို႔၊ ဤအတူ မေကာင္းမႈ၌ လြန္က်ဴး၍က်င့္ေသာသူကို မိမိက်င့္ၾကံမႈတို႔သည္ ဒုဂၢတိဘ၀သို႔ ေဆာင္ကုန္၏။
240. Like rust eats away the iron from which it is sprung, so do one's misdeeds lead that person to the evil path.
၂၄၁။ အသဇၩာယမလာ မႏၲာ၊ အႏု႒ာနမလာ ဃရာ။
မလံ ၀ဏၰႆ ေကာသဇၨံ၊ ပမာေဒါ ရကၡေတာ မလံ။
၂၄၁။ စာေပက်မ္းဂန္ အတတ္ပညာတို႔သည္ မ႐ြတ္ဖတ္ မသရဇၥၽာယ္ျခင္းလွ်င္ ပ်က္စီးေၾကာင္း အညစ္အေၾကး႐ွိကုန္၏၊ အိမ္တို႔သည္ ေၾကာင့္ၾကတစိုက္ မျပဳျပင္ျခင္းလွ်င္ ပ်က္စီးေၾကာင္း အညစ္အေၾကး႐ွိကုန္၏၊ ပ်င္းရိျခင္းသည္ အဆင္းလွပျခင္း၏ ပ်က္စီးေၾကာင္း အညစ္အေၾကး မည္၏၊ ေမ့ေလ်ာ့ျခင္းသည္ ေစာင့္ေ႐ွာက္သူ၏ ပ်က္စီးေၾကာင္း အညစ္အေၾကး မည္၏။
241. No recitation leads to the rust of Literary work of scriptures, no maintenance leads to destruction of a house, laziness leads the taint of beauty, forgetfulness leads to impurity of the guardian.
၂၄၂။ မလိတၳိယာ ဒုစၥရိတံ၊ မေစၦရံ ဒဒေတာ မလံ။
မလာ ေ၀ ပါပကာ ဓမၼာ၊ အသၼႎ ေလာေက ပရမွိ စ။
၂၄၃။ တေတာ မလာ မလတရံ၊ အ၀ိဇၨာ ပရမံ မလံ။
ဧတံ မလံ ပဟႏ႖ာန၊ နိမၼလာ ေဟာထ ဘိကၡေ၀ါ။
၂၄၂။ လင္ကိုလြန္က်ဴး၍က်င့္ျခင္းသည္ မိန္းမ၏ပ်က္စီးေၾကာင္း အညစ္အေၾကး မည္၏၊ ႏွေျမာ၀န္တိုျခင္းသည္ ေပးလွဴသူ၏ ပ်က္စီးေၾကာင္း အညစ္အေၾကး မည္၏၊ ယုတ္ည့ံေသာ အကုသိုလ္တရားတို႔သည္ ဤဘ၀၌လည္းေကာင္း၊ တမလြန္ဘ၀၌လည္းေကာင္း ဧကန္ပ်က္စီးေၾကာင္း အညစ္အေၾကးမည္ကုန္၏
၂၄၃။ ထိုအညစ္အေၾကးတို႔ထက္ အလြန္ကဲဆံုး အညစ္အေၾကးကား အမွန္ကိုမသိမႈ အ၀ိဇၨာပင္တည္း၊ ရဟန္းတို႔ ဤအလြန္ကဲဆံုး အ၀ိဇၨာ အညစ္အေၾကးကို သုတ္သင္၍ အညစ္အေၾကး ကင္းေစကုန္ေလာ့။
242. Misconduct is the impurity of a woman; stinginess is the impurity of a donor. Evil things are indeed impurities in this world and the beyond.
243. But the greatest of all impurities is ignorance (Awaitzar), O Bhikkhus! Throw this away and become pure from sin.
၂၄၄။ သုဇီ၀ံ အဟိရိေကန၊ ကာကသူေရန ဓံသိနာ။
ပကၡႏၵိနာ ပဂေဗၻန၊ သံကိလိေ႒န ဇီ၀ိတံ။
၂၄၅။ ဟိရီမတာ စ ဒုဇၨီ၀ံ၊ နိစၥံ သုစိဂေ၀သိနာ။
အလီေနနာပၸဂေဗၻန၊ သုဒၶါဇီေ၀န ပႆတာ။
၂၄၄။ အ႐ွက္မ႐ွိသူသည္ ရဲတင္းေသာက်ီးႏွင့္တူသျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ သူတစ္ပါးဂုဏ္ကို ဖ်က္စီးသျဖင့္လည္းေကာင္း၊ သူတစ္ပါးျပဳသည္ကို မိမိျပဳသေယာင္ေဆာင္သျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ ၾကမ္းၾကဳတ္သျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ညစ္ညဴးေသာ အက်င့္ျဖင့္လည္းေကာင္း၊ အသက္ေမြးမႈ ျပဳေသာေၾကာင့္ အသက္ေမြးလြယ္ကူ၏။
၂၄၅။ အ႐ွက္႐ွိသူသည္္ အျမဲစင္ၾကယ္မႈကို ႐ွာသျဖင့္လည္းေကာင္း၊ မတြန္႔တိုသျဖင့္လည္းေကာင္း၊ မၾကမ္း ၾကဳတ္သျဖင့္လည္းေကာင္း၊ စင္ၾကယ္ေသာ အသက္ေမြးမႈျဖင့္လည္းေကာင္း၊ သင့္မသင့္ကို ေျမာ္ျမင္သျဖင့္ လည္းေကာင္း အသက္ေမြးမႈျပဳေသာေၾကာင့္ အသက္ေမြးမႈ ခဲယဥ္း၏။
244. Life is easy for those who shamelessly are bold as a crow, for the impudent, for the mischief-maker, for the arrogant and insulting, for the impure.
245. Life is hard to live for the modest always seeking purity, free from clinging, and not impudent, is detached (not stingy), pure in the mode of life.
၂၄၆။ ေယာ ပါဏမတိပါေတတိ၊ မုသာ၀ါဒဥၥ ဘာသတိ။
ေလာေက အဒိႏၷမာဒိယတိ၊ ပရဒါရဥၥ ဂစၧတိ။
၂၄၇။ သုရာေမရယပါနဥၥ၊ ေယာ နေရာ အႏုယုဥၨတိ။
ဣေဓ၀ ေမေသာ ေလာကသၼႎ၊ မူလံ ခဏတိ အတၱေနာ။
၂၄၈။ ဧ၀ံ ေဘာ ပုရိသ ဇာနာဟိ၊ ပါပဓမၼာ အသညတာ။
မာ တံ ေလာေဘာ အဓေမၼာ စ၊ စိရံ ဒုကၡာယ ရႏၶယံု။
၂၄၆-၂၄၇။ ေလာက၌ အၾကင္သူသည္ သူ႔အသက္ကို သတ္၏၊ မဟုတ္မမွန္ေသာ စကားကိုလည္း ေျပာဆို၏၊ ပိုင္႐ွင္မေပးေသာ သူ႔ဥစၥာကို ခိုးယူ၏၊ သူတစ္ပါး သားမယားကိုလည္း သြားလာ၏၊ ေသရည္ေသရက္ကိုလည္း ေသာက္စား၏၊ ထိုသူသည္ ဤဘ၀၌ပင္လွ်င္ မိမိ၏ မူလရင္း အေျခအျမစ္ကို တူးၿဖိဳဖ်က္ဆီးသည္ မည္၏။
၂၄၈။ အိုေယာက်္ား ကိုယ္စသည္ကိုေစာင့္စည္းမႈ ကင္းေ၀းသူတို႔သည္ ယုတ္ညံ့ေသာသေဘာ ႐ွိကုန္၏ဟု သိေလ ေလာ့၊ ေလာဘသည္ လည္းေကာင္း ေဒါသသည္ လည္းေကာင္း သင့္ကို ၾကာျမင့္စြာ ဆင္းရဲေစရန္ မျပဳလုပ္ပါေစလင့္။
246-247. Whoever in this world destroys life, speaks untruth, takes what is not given, and goes to another's wife, and gets drunk with intoxicants, digs up his own root right here in this world (leads to his own destruction).
248. O man! Know this; that the lack of self-control means wrongdoing. Do not let greed and wrongdoing oppress you into prolonged suffering.
၂၄၉။ ဒဒါတိ ေ၀ ယထာသဒၶံ၊ ယထာပသာဒနံ ဇေနာ။
တတၳ ေယာ စ မကၤု ဘ၀တိ၊ ပေရသံ ပါနေဘာဇေန။
န ေသာ ဒိ၀ါ ၀ါ ရတၱႎ ၀ါ၊ သမာဓိမဓိဂစၧတိ။
၂၅၀။ ယႆ ေစတံ သမုစၧိႏၷံ၊ မူလဃစၥံ သမူဟတံ။
သ ေ၀ ဒိ၀ါ ၀ါ ရတၱႎ ၀ါ၊ သမာဓိမဓိဂစၧတိ။
၂၄၉။ လူအေပါင္းသည္ တစ္စံုတစ္ေယာက္အား ယံုၾကည္သည့္အေလ်ာက္ ၾကည္ညိဳသည့္အေလ်ာက္ ေပးကမ္း လွဴဒါန္း၏၊ စားဖြယ္ေသာက္ဖြယ္စသည္ကို သူတစ္ပါးတို႔ ေပးလွဴရာ၌ မ်က္ႏွာမသာသူသည္ ေန႔အခါ၌ လည္းေကာင္း၊ ညဥ့္အခါ၌ လည္းေကာင္း စိတ္၏ တည္ၾကည္မႈကိုမရ။
၂၅၀။ အၾကင္သူသည္ ဤမ်က္ႏွာမသာမႈသေဘာကို အၾကြင္းမဲ့ျဖတ္၏။ အျမစ္ျပတ္ ပယ္ႏုတ္ျပီးျဖစ္၏၊ ထိုသူသည္ ေန႔အခါ၌လည္းေကာင္း၊ ညဥ့္အခါ၌လည္းေကာင္း စိတ္၏တည္ၾကည္မႈကို ဧကန္ရ၏။
249. People make donations according to their faith: if one's thoughts are disturbed by what has given out to others, that person may not attain concentration by day and by night.
250. But when this is cut off and uprooted, then that person can attain concentration by day and by night.
၂၅၁။ နတၳိ ရာဂသေမာ အဂၢိ၊ နတၳိ ေဒါသသေမာ ဂေဟာ။
နတၳိ ေမာဟသမံ ဇာလံ၊ နတၳိ တဏွာသမာ နဒီ။
၂၅၁။ ရာဂႏွင့္တူေသာ မီးသည္မ႐ွိ၊ ေဒါသႏွင့္တူေသာ ဖမ္းယူတတ္ေသာ သတၱ၀ါသည္မ႐ွိ၊ ေမာဟႏွင့္တူေသာ ပိုက္ကြန္သည္မ႐ွိ၊ တဏွာႏွင့္တူေသာ ျမစ္သည္မ႐ွိ။
251. There is no fire like passion, no captor like anger, there is no net like illusion and there is no river like craving.
၂၅၂။ သုဒႆံ ၀ဇၨမေညသံ၊ အတၱေနာ ပန ဒုဒၵသံ။
ပေရသံ ဟိ ေသာ ၀ဇၨာနိ၊ ၾသပုနာတိ ယထာ ဘုသံ။
အတၱေနာ ပန ဆာေဒတိ၊ ကလႎ၀ ကိတ၀ါ သေဌာ။
၂၅၂။ သူတစ္ပါးတို႔၏အျပစ္ကို ျမင္လြယ္၏၊ မိမိ၏အျပစ္ကိုကား ျမင္ႏုိင္ခဲ၏၊ ထိုသူသည္ ဖြဲကိုလႊင့္သကဲ့သို႔ သူ တစ္ပါးတို႔၏ အျပစ္ကိုလႊင့္၏ စဥ္းလဲေကာက္က်စ္ေသာ ငွက္မုဆိုးသည္ ကိုယ္ကို သစ္႐ြက္စသည္ျဖင့္ ဖံုးလြမ္း သကဲ့သို႔ မိမိ၏ အျပစ္ကိုမူကား ဖံုးလႊမ္း၏။
252. It is easy to see the fault of others, but one's own is hard to see. One shows the faults of others like chaff winnowed in the wind, but one conceals one's own faults as a cunning bird hunter who hides under the leaves.
၂၅၃။ ပရ၀ဇၨာႏုပႆိႆ၊ နိစၥံ ဥဇၩာနသညိေနာ။
အာသ၀ါ တႆ ၀ၯုႏၲိ၊ အာရာ ေသာ အာသ၀ကၡယာ။
၂၅၃။ သူတစ္ပါး၏ အျပစ္ကို အစဥ္႐ႈလွ်က္ အျမဲမျပတ္ ကဲ့ရဲ့တတ္သူအား အာသေ၀ါတရားတို႔သည္ တိုးပြားကုန္၏၊ ထုိသူသည္ အာသေ၀ါကုန္ျခင္းမွ ေ၀းကြာ၏။
253. One who sees the faults of others is always ready to blame. This makes him increase of compulsions (Arthawal taya). Such one is far from extinction of compulsion.
၂၅၄။ အာကာေသ၀ ပဒံ နတၳိ၊ သမေဏာ နတၳိ ဗာဟိေရ။
ပပဥၥာဘိရတာ ပဇာ၊ နိပၸပဥၥာ တထာဂတာ။
၂၅၅။ အာကာေသ၀ပဒံ နတၳိ၊ သမေဏာ နတၳိ ဗာဟိေရ။
သခၤါရာ သႆတာ နတၳိ၊ နတၳိ ဗုဒၶါနမိဥၨိတံ။
၂၅၄။ ေကာင္းကင္၌ ေျခရာမ႐ွိ၊ သာသနာ့ျပင္ပ၌ မဂ္ရ ဖိုလ္ရ ရဟန္းမ႐ွိ၊ သတၱ၀ါတို႔သည္ သံသရာခ်ဲ႕ထြင္တတ္ေသာ တဏွာ မာန ဒိ႒ိ တရား၌ ေမြ႔ေလ်ာ္ကုန္၏၊ ဘုရား႐ွင္တို႔သည္ သံသရာ ခ်ဲ႕ထြင္တတ္ေသာတရားမွ ကင္းကုန္၏။
၂၅၅။ ေကာင္းကင္၌ ေျခရာမ႐ွိ၊ သာသနာ့ျပင္ပ၌ မဂ္ရဖိုလ္ရ ရဟန္းမ႐ွိ၊ ျမဲကုန္ေသာသခၤါရ တရားတို႔သည္ မ႐ွိကုန္။ ဘုရား႐ွင္တို႔အား တုန္လႈပ္ျခင္းမ႐ွိ။
254. There is no footstep in the sky; no true monk is found outside the Buddhist Order (in Buddha's Theravada Thar tha nar), the world delights in pleasures, Buddhas have overcome from such pleasures.
255. There is no footstep in the sky; no true monk is found outside the Buddhist Order (in Buddha's Theravada Thar tha nar), no Sankhara is eternal; Buddhas have no agitation.
Chapter 18
၂၃၅။ ပ႑ဳပလာေသာ၀ ဒါနိသိ၊ ယမပုရိသာပိ စ ေတ ဥပ႒ိတာ။
ဥေယ်ာဂမုေခ စ တိ႒သိ၊ ပါေထယ်မၸိ စ ေတ န ၀ိဇၨတိ။
၂၃၆။ ေသာ ကေရာဟိ ဒီပမတၱေနာ၊ ခိပၸံ ၀ါယမ ပ႑ိေတာ ဘ၀။
နိဒၶႏၲမေလာ အနဂၤေဏာ၊ ဒိဗၺံ အရိယဘူမႎ ဥေပဟိသိ။
၂၃၇။ ဥပနီတ၀ေယာ စ ဒါနိသိ၊ သမၸယာေတာသိ ယမႆ သႏၲိကံ။
၀ါေသာ ေတ နတၳိ အႏၲရာ၊ ပါေထယ်မၸိ စ ေတ န ၀ိဇၨတိ။
၂၃၈။ ေသာ ကေရာဟိ ဒီပမတၱေနာ၊ ခိပၸံ ၀ါယမ ပ႑ိေတာ ဘ၀။
နိဒၶႏၲမေလာ အနဂၤေဏာ၊ န ပုနံ ဇာတိဇရံ ဥေပဟိသိ။
၂၃၅။ ဥပါသကာ သင္သည္ ယခုအခါေဖ်ာ့ေတာ့ေသာ ဖက္႐ြက္ေရာ္ကဲ့သို႔ျဖစ္ခဲ့ျပီ၊ ေသမင္းတမန္တို႔သည္လည္း သင္၏ အနီး၌ တည္ကုန္ျပီ၊ ဆုတ္ယုတ္ပ်က္စီးျခင္း၏အစ ဘ၀အဆံုး၌လည္း တည္ခဲ့ျပီ၊ သင့္အား ဘ၀တစ္ပါးသို႔သြားရန္ ေကာင္းမႈရိကၡာလည္း မ႐ွိ။
၂၃၆။ ထိုသင္သည္ မိမိ၏ မွီရာကြၽန္းႏွင့္တူေသာ ေကာင္းမႈကိုျပဳေလာ့၊ လ်င္စြာ အားထုတ္၍ ပညာ႐ွိသူျဖစ္ေလေလာ့၊ အညစ္အေၾကးကိုပယ္ထုတ္၍ ကိေလသာမ႐ွိခဲ့မူ အရိယာတို႔ေနရာ သုဒၶါ၀ါသဘံုသို႔ ကပ္ေရာက္ရလတၱံ႔။
၂၃၇။ ဥပါသကာ သင္သည္ယခုအခါအ႐ြယ္လြန္ေခ်ၿပီ၊ ေသမင္း၏ အထံသို႔ သြားခ်ိန္ေရာက္ခဲ့ၿပီ၊ သင့္အား ခရီးအၾကား၌ ရပ္နားေနရန္ အခြင့္မ႐ွိ၊ သင့္အား ဘ၀တစ္ပါးသို႔သြားရန္ ေကာင္းမႈရိကၡာလည္း မ႐ွိ။
၂၃၈။ ဥပါသကာ သင္သည္မိမိ၏ မွီရာကြၽန္းႏွင့္တူေသာ ေကာင္းမႈကိုျပဳေလာ၊့ လ်င္စြာအားထုတ္၍ ပညာ႐ွိသူ ျဖစ္ေလ ေလာ့၊ အညစ္အေၾကးကိုပယ္ထုတ္၍ ကိေလသာမ႐ွိခဲ့မူ တစ္ဖန္ ပဋိသေႏၶေနျခင္း အိုျခင္းသို႔ မေရာက္ရေတာ့ လတၱံ႔။
235. It is like a withered yellow leaf that you look like now; the messengers of Death have come near to you. You stand at the door of departure for far away journey, but you have no provisions to carry along with you for that journey (in next life).
236. Do virtuous deeds to make an island or refuge for yourself, act quickly to become a wise one. With all impurities blown off and free from mental defilements, you will reach the heavenly land of nobles.
237. And you are now well advanced in age. You are going to meet the death soon. There is no resting place on the way, and you have done no good deeds for that journey (in next life).
238. Do virtuous deeds to make an island for yourself, act quickly to become a wise one. With all impurities blown off and free from mental defilements, you will not again enter into the circle of birth and old age anymore.
၂၃၉။ အႏုပုေဗၺန ေမဓာ၀ီ၊ ေထာကံ ေထာကံ ခေဏ ခေဏ။
ကမၼာေရာ ရဇတေႆ၀၊ နိဒၶေမ မလမတၱေနာ။
၂၃၉။ ပန္းတိမ္ဆရာသည္ ေ႐ႊ၏အညစ္အေၾကးကို တျဖည္းျဖည္းထုတ္သကဲ့သို႔ ပညာ႐ွိသည္ အစဥ္သျဖင့္ မိမိ၏ အညစ္အေၾကးကို အနည္းငယ္အနည္းငယ္ အခြင့္ရတိုင္း ရာဂစေသာ အညစ္အေၾကးကို ထုတ္ပယ္ရာ၏။
239. Let the wise one blow away passions and impurities of the self, little by little by chance, again and again, moment to moment, like a goldsmith removes impurities from gold.
၂၄၀။ အယသာ၀ မလံ သမု႒ိတံ၊ တတု႒ာယ တေမ၀ ခါဒတိ။
ဧ၀ံ အတိေဓာနစာရိနံ၊ သာနိ ကမၼာနိ နယႏၲိ ဒုဂၢတႎ။
၂၄၀။ သံေခ်းသည္ သံမွပင္ျဖစ္လာ၍ သံေခ်းတက္ျပီးလွ်င္ ထိုသံကိုပင္ ျပန္၍စားသကဲ့သို႔၊ ဤအတူ မေကာင္းမႈ၌ လြန္က်ဴး၍က်င့္ေသာသူကို မိမိက်င့္ၾကံမႈတို႔သည္ ဒုဂၢတိဘ၀သို႔ ေဆာင္ကုန္၏။
240. Like rust eats away the iron from which it is sprung, so do one's misdeeds lead that person to the evil path.
၂၄၁။ အသဇၩာယမလာ မႏၲာ၊ အႏု႒ာနမလာ ဃရာ။
မလံ ၀ဏၰႆ ေကာသဇၨံ၊ ပမာေဒါ ရကၡေတာ မလံ။
၂၄၁။ စာေပက်မ္းဂန္ အတတ္ပညာတို႔သည္ မ႐ြတ္ဖတ္ မသရဇၥၽာယ္ျခင္းလွ်င္ ပ်က္စီးေၾကာင္း အညစ္အေၾကး႐ွိကုန္၏၊ အိမ္တို႔သည္ ေၾကာင့္ၾကတစိုက္ မျပဳျပင္ျခင္းလွ်င္ ပ်က္စီးေၾကာင္း အညစ္အေၾကး႐ွိကုန္၏၊ ပ်င္းရိျခင္းသည္ အဆင္းလွပျခင္း၏ ပ်က္စီးေၾကာင္း အညစ္အေၾကး မည္၏၊ ေမ့ေလ်ာ့ျခင္းသည္ ေစာင့္ေ႐ွာက္သူ၏ ပ်က္စီးေၾကာင္း အညစ္အေၾကး မည္၏။
241. No recitation leads to the rust of Literary work of scriptures, no maintenance leads to destruction of a house, laziness leads the taint of beauty, forgetfulness leads to impurity of the guardian.
၂၄၂။ မလိတၳိယာ ဒုစၥရိတံ၊ မေစၦရံ ဒဒေတာ မလံ။
မလာ ေ၀ ပါပကာ ဓမၼာ၊ အသၼႎ ေလာေက ပရမွိ စ။
၂၄၃။ တေတာ မလာ မလတရံ၊ အ၀ိဇၨာ ပရမံ မလံ။
ဧတံ မလံ ပဟႏ႖ာန၊ နိမၼလာ ေဟာထ ဘိကၡေ၀ါ။
၂၄၂။ လင္ကိုလြန္က်ဴး၍က်င့္ျခင္းသည္ မိန္းမ၏ပ်က္စီးေၾကာင္း အညစ္အေၾကး မည္၏၊ ႏွေျမာ၀န္တိုျခင္းသည္ ေပးလွဴသူ၏ ပ်က္စီးေၾကာင္း အညစ္အေၾကး မည္၏၊ ယုတ္ည့ံေသာ အကုသိုလ္တရားတို႔သည္ ဤဘ၀၌လည္းေကာင္း၊ တမလြန္ဘ၀၌လည္းေကာင္း ဧကန္ပ်က္စီးေၾကာင္း အညစ္အေၾကးမည္ကုန္၏
၂၄၃။ ထိုအညစ္အေၾကးတို႔ထက္ အလြန္ကဲဆံုး အညစ္အေၾကးကား အမွန္ကိုမသိမႈ အ၀ိဇၨာပင္တည္း၊ ရဟန္းတို႔ ဤအလြန္ကဲဆံုး အ၀ိဇၨာ အညစ္အေၾကးကို သုတ္သင္၍ အညစ္အေၾကး ကင္းေစကုန္ေလာ့။
242. Misconduct is the impurity of a woman; stinginess is the impurity of a donor. Evil things are indeed impurities in this world and the beyond.
243. But the greatest of all impurities is ignorance (Awaitzar), O Bhikkhus! Throw this away and become pure from sin.
၂၄၄။ သုဇီ၀ံ အဟိရိေကန၊ ကာကသူေရန ဓံသိနာ။
ပကၡႏၵိနာ ပဂေဗၻန၊ သံကိလိေ႒န ဇီ၀ိတံ။
၂၄၅။ ဟိရီမတာ စ ဒုဇၨီ၀ံ၊ နိစၥံ သုစိဂေ၀သိနာ။
အလီေနနာပၸဂေဗၻန၊ သုဒၶါဇီေ၀န ပႆတာ။
၂၄၄။ အ႐ွက္မ႐ွိသူသည္ ရဲတင္းေသာက်ီးႏွင့္တူသျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ သူတစ္ပါးဂုဏ္ကို ဖ်က္စီးသျဖင့္လည္းေကာင္း၊ သူတစ္ပါးျပဳသည္ကို မိမိျပဳသေယာင္ေဆာင္သျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ ၾကမ္းၾကဳတ္သျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ညစ္ညဴးေသာ အက်င့္ျဖင့္လည္းေကာင္း၊ အသက္ေမြးမႈ ျပဳေသာေၾကာင့္ အသက္ေမြးလြယ္ကူ၏။
၂၄၅။ အ႐ွက္႐ွိသူသည္္ အျမဲစင္ၾကယ္မႈကို ႐ွာသျဖင့္လည္းေကာင္း၊ မတြန္႔တိုသျဖင့္လည္းေကာင္း၊ မၾကမ္း ၾကဳတ္သျဖင့္လည္းေကာင္း၊ စင္ၾကယ္ေသာ အသက္ေမြးမႈျဖင့္လည္းေကာင္း၊ သင့္မသင့္ကို ေျမာ္ျမင္သျဖင့္ လည္းေကာင္း အသက္ေမြးမႈျပဳေသာေၾကာင့္ အသက္ေမြးမႈ ခဲယဥ္း၏။
244. Life is easy for those who shamelessly are bold as a crow, for the impudent, for the mischief-maker, for the arrogant and insulting, for the impure.
245. Life is hard to live for the modest always seeking purity, free from clinging, and not impudent, is detached (not stingy), pure in the mode of life.
၂၄၆။ ေယာ ပါဏမတိပါေတတိ၊ မုသာ၀ါဒဥၥ ဘာသတိ။
ေလာေက အဒိႏၷမာဒိယတိ၊ ပရဒါရဥၥ ဂစၧတိ။
၂၄၇။ သုရာေမရယပါနဥၥ၊ ေယာ နေရာ အႏုယုဥၨတိ။
ဣေဓ၀ ေမေသာ ေလာကသၼႎ၊ မူလံ ခဏတိ အတၱေနာ။
၂၄၈။ ဧ၀ံ ေဘာ ပုရိသ ဇာနာဟိ၊ ပါပဓမၼာ အသညတာ။
မာ တံ ေလာေဘာ အဓေမၼာ စ၊ စိရံ ဒုကၡာယ ရႏၶယံု။
၂၄၆-၂၄၇။ ေလာက၌ အၾကင္သူသည္ သူ႔အသက္ကို သတ္၏၊ မဟုတ္မမွန္ေသာ စကားကိုလည္း ေျပာဆို၏၊ ပိုင္႐ွင္မေပးေသာ သူ႔ဥစၥာကို ခိုးယူ၏၊ သူတစ္ပါး သားမယားကိုလည္း သြားလာ၏၊ ေသရည္ေသရက္ကိုလည္း ေသာက္စား၏၊ ထိုသူသည္ ဤဘ၀၌ပင္လွ်င္ မိမိ၏ မူလရင္း အေျခအျမစ္ကို တူးၿဖိဳဖ်က္ဆီးသည္ မည္၏။
၂၄၈။ အိုေယာက်္ား ကိုယ္စသည္ကိုေစာင့္စည္းမႈ ကင္းေ၀းသူတို႔သည္ ယုတ္ညံ့ေသာသေဘာ ႐ွိကုန္၏ဟု သိေလ ေလာ့၊ ေလာဘသည္ လည္းေကာင္း ေဒါသသည္ လည္းေကာင္း သင့္ကို ၾကာျမင့္စြာ ဆင္းရဲေစရန္ မျပဳလုပ္ပါေစလင့္။
246-247. Whoever in this world destroys life, speaks untruth, takes what is not given, and goes to another's wife, and gets drunk with intoxicants, digs up his own root right here in this world (leads to his own destruction).
248. O man! Know this; that the lack of self-control means wrongdoing. Do not let greed and wrongdoing oppress you into prolonged suffering.
၂၄၉။ ဒဒါတိ ေ၀ ယထာသဒၶံ၊ ယထာပသာဒနံ ဇေနာ။
တတၳ ေယာ စ မကၤု ဘ၀တိ၊ ပေရသံ ပါနေဘာဇေန။
န ေသာ ဒိ၀ါ ၀ါ ရတၱႎ ၀ါ၊ သမာဓိမဓိဂစၧတိ။
၂၅၀။ ယႆ ေစတံ သမုစၧိႏၷံ၊ မူလဃစၥံ သမူဟတံ။
သ ေ၀ ဒိ၀ါ ၀ါ ရတၱႎ ၀ါ၊ သမာဓိမဓိဂစၧတိ။
၂၄၉။ လူအေပါင္းသည္ တစ္စံုတစ္ေယာက္အား ယံုၾကည္သည့္အေလ်ာက္ ၾကည္ညိဳသည့္အေလ်ာက္ ေပးကမ္း လွဴဒါန္း၏၊ စားဖြယ္ေသာက္ဖြယ္စသည္ကို သူတစ္ပါးတို႔ ေပးလွဴရာ၌ မ်က္ႏွာမသာသူသည္ ေန႔အခါ၌ လည္းေကာင္း၊ ညဥ့္အခါ၌ လည္းေကာင္း စိတ္၏ တည္ၾကည္မႈကိုမရ။
၂၅၀။ အၾကင္သူသည္ ဤမ်က္ႏွာမသာမႈသေဘာကို အၾကြင္းမဲ့ျဖတ္၏။ အျမစ္ျပတ္ ပယ္ႏုတ္ျပီးျဖစ္၏၊ ထိုသူသည္ ေန႔အခါ၌လည္းေကာင္း၊ ညဥ့္အခါ၌လည္းေကာင္း စိတ္၏တည္ၾကည္မႈကို ဧကန္ရ၏။
249. People make donations according to their faith: if one's thoughts are disturbed by what has given out to others, that person may not attain concentration by day and by night.
250. But when this is cut off and uprooted, then that person can attain concentration by day and by night.
၂၅၁။ နတၳိ ရာဂသေမာ အဂၢိ၊ နတၳိ ေဒါသသေမာ ဂေဟာ။
နတၳိ ေမာဟသမံ ဇာလံ၊ နတၳိ တဏွာသမာ နဒီ။
၂၅၁။ ရာဂႏွင့္တူေသာ မီးသည္မ႐ွိ၊ ေဒါသႏွင့္တူေသာ ဖမ္းယူတတ္ေသာ သတၱ၀ါသည္မ႐ွိ၊ ေမာဟႏွင့္တူေသာ ပိုက္ကြန္သည္မ႐ွိ၊ တဏွာႏွင့္တူေသာ ျမစ္သည္မ႐ွိ။
251. There is no fire like passion, no captor like anger, there is no net like illusion and there is no river like craving.
၂၅၂။ သုဒႆံ ၀ဇၨမေညသံ၊ အတၱေနာ ပန ဒုဒၵသံ။
ပေရသံ ဟိ ေသာ ၀ဇၨာနိ၊ ၾသပုနာတိ ယထာ ဘုသံ။
အတၱေနာ ပန ဆာေဒတိ၊ ကလႎ၀ ကိတ၀ါ သေဌာ။
၂၅၂။ သူတစ္ပါးတို႔၏အျပစ္ကို ျမင္လြယ္၏၊ မိမိ၏အျပစ္ကိုကား ျမင္ႏုိင္ခဲ၏၊ ထိုသူသည္ ဖြဲကိုလႊင့္သကဲ့သို႔ သူ တစ္ပါးတို႔၏ အျပစ္ကိုလႊင့္၏ စဥ္းလဲေကာက္က်စ္ေသာ ငွက္မုဆိုးသည္ ကိုယ္ကို သစ္႐ြက္စသည္ျဖင့္ ဖံုးလြမ္း သကဲ့သို႔ မိမိ၏ အျပစ္ကိုမူကား ဖံုးလႊမ္း၏။
252. It is easy to see the fault of others, but one's own is hard to see. One shows the faults of others like chaff winnowed in the wind, but one conceals one's own faults as a cunning bird hunter who hides under the leaves.
၂၅၃။ ပရ၀ဇၨာႏုပႆိႆ၊ နိစၥံ ဥဇၩာနသညိေနာ။
အာသ၀ါ တႆ ၀ၯုႏၲိ၊ အာရာ ေသာ အာသ၀ကၡယာ။
၂၅၃။ သူတစ္ပါး၏ အျပစ္ကို အစဥ္႐ႈလွ်က္ အျမဲမျပတ္ ကဲ့ရဲ့တတ္သူအား အာသေ၀ါတရားတို႔သည္ တိုးပြားကုန္၏၊ ထုိသူသည္ အာသေ၀ါကုန္ျခင္းမွ ေ၀းကြာ၏။
253. One who sees the faults of others is always ready to blame. This makes him increase of compulsions (Arthawal taya). Such one is far from extinction of compulsion.
၂၅၄။ အာကာေသ၀ ပဒံ နတၳိ၊ သမေဏာ နတၳိ ဗာဟိေရ။
ပပဥၥာဘိရတာ ပဇာ၊ နိပၸပဥၥာ တထာဂတာ။
၂၅၅။ အာကာေသ၀ပဒံ နတၳိ၊ သမေဏာ နတၳိ ဗာဟိေရ။
သခၤါရာ သႆတာ နတၳိ၊ နတၳိ ဗုဒၶါနမိဥၨိတံ။
၂၅၄။ ေကာင္းကင္၌ ေျခရာမ႐ွိ၊ သာသနာ့ျပင္ပ၌ မဂ္ရ ဖိုလ္ရ ရဟန္းမ႐ွိ၊ သတၱ၀ါတို႔သည္ သံသရာခ်ဲ႕ထြင္တတ္ေသာ တဏွာ မာန ဒိ႒ိ တရား၌ ေမြ႔ေလ်ာ္ကုန္၏၊ ဘုရား႐ွင္တို႔သည္ သံသရာ ခ်ဲ႕ထြင္တတ္ေသာတရားမွ ကင္းကုန္၏။
၂၅၅။ ေကာင္းကင္၌ ေျခရာမ႐ွိ၊ သာသနာ့ျပင္ပ၌ မဂ္ရဖိုလ္ရ ရဟန္းမ႐ွိ၊ ျမဲကုန္ေသာသခၤါရ တရားတို႔သည္ မ႐ွိကုန္။ ဘုရား႐ွင္တို႔အား တုန္လႈပ္ျခင္းမ႐ွိ။
254. There is no footstep in the sky; no true monk is found outside the Buddhist Order (in Buddha's Theravada Thar tha nar), the world delights in pleasures, Buddhas have overcome from such pleasures.
255. There is no footstep in the sky; no true monk is found outside the Buddhist Order (in Buddha's Theravada Thar tha nar), no Sankhara is eternal; Buddhas have no agitation.
Wednesday, February 22, 2017
၁၇။ ေကာဓ၀ဂၢ Chapter 17
Chapter 17
၂၂၁။ ေကာဓံ ဇေဟ ၀ိပၸဇေဟယ် မာနံ၊ သံေယာဇနံ သဗၺမတိကၠေမယ်။
တံ နာမ႐ူပသၼိမသဇၨမာနံ၊ အကိဥၥနံ နာႏုပတႏၲိ ဒုကၡာ။
၂၂၁။ အမ်က္ေဒါသကို စြန္႔ရာ၏၊ မာနကို ပယ္ရာ၏၊ သံေယာဇဥ္မွန္သမွ်ကို ေက်ာ္လြန္ရာ၏၊ နာမ္႐ုပ္၌ မၿငိတြယ္ မေၾကာင့္ၾကသူထံသို႔ ဆင္းရဲဒုကၡတို႔သည္ မက်ေရာက္ကုန္။
221. Put away anger, abandon pride and overcome bondage. Whoever clings not to the constituents of existence (Nama-rupa, mind and matter) and to nothing whatsoever, sufferings never befall him.
၂၂၂။ ေယာ ေ၀ ဥပၸတိတံ ေကာဓံ၊ ရထံ ဘႏၲံ၀ ၀ါရေယ။
တမဟံ သာရထႎ ျဗဴမိ၊ ရသၼိဂၢါေဟာ ဣတေရာ ဇေနာ။
၂၂၂။ လိမၼာေသာရထားထိန္းသည္ လ်င္ျမန္စြာေျပးသြားေသာရထားကို လမ္းမလြဲေအာင္ ေစာင့္ေ႐ွာက္ႏုိင္သကဲ့သို႔ ျဖစ္ေပၚလာေသာ အမ်က္ေဒါသကို စင္စစ္ တားျမစ္ႏုိင္သူကို လိမၼာေသာ ရထားထိန္းဟူ၍ ငါဆို၏၊ ဤမွတစ္ပါး ျပကေတ့ရထားထိန္းသည္ ရထားၾကိဳးကိုင္သာမည္၏။
222. One who controls rising anger as a chariot controls his carriage at full speed not going off the track, that one I call a true charioteer, others merely rein-holders.
၂၂၃။ အေကၠာေဓန ဇိေန ေကာဓံ၊ အသာဓံု သာဓုနာ ဇိေန။
ဇိေန ကဒရိယံ ဒါေနန၊ သေစၥနာလိက၀ါဒိနံ။
၂၂၃။ အမ်က္ထြက္ေသာသူကို ေမတၱာတရားျဖင့္ေအာင္ရာ၏၊ မေကာင္းေသာ သေဘာ႐ွိသူကို ေကာင္းေသာသေဘာျဖင့္ ေအာင္ရာ၏၊ ႏွေျမာ၀န္တိုေသာသူကို ေပးကမ္းျခင္းျဖင့္ ေအာင္ရာ၏၊ မဟုတ္မမွန္ ေျပာသူကို အဟုတ္အမွန္ ေျပာဆိုျခင္းျဖင့္ ေအာင္ရာ၏။
223. One would conquer anger by loving-kindness, one would conquer evil by good, one would conquer the mean by generosity, and one would conquer the man who speaks lies by truth.
၂၂၄။ သစၥံ ဘေဏ န ကုေဇၩယ်၊ ဒဇၨာ အပၸမၸိ ယာစိေတာ။
ဧေတဟိ တီဟိ ဌာေနဟိ၊ ဂေစၧ ေဒ၀ါန သႏၲိေက။
၂၂၄။ မွန္ေသာစကားကို ေျပာဆိုရာ၏၊ အမ်က္မထြက္ရာ၊ ေတာင္းလာသည္႐ွိေသာ္ အနည္းငယ္မွ်ကိုေသာ္လည္း ေပးလွဴရာ၏၊ ဤအေၾကာင္းသံုးပါးတို႔ျဖင့္ နတ္ျပည္သို႔ေရာက္ရ၏။
224. Let one tell the truth, let one not be angry, when asked, let one give, even be it a little. By these three factors, one would attain the world of gods (Deva).
၂၂၅။ အဟႎသကာ ေယ မုနေယာ၊ နိစၥံ ကာေယန သံ၀ုတာ။
ေတ ယႏၲိ အစၥဳတံ ဌာနံ၊ ယတၳ ဂႏ႖ာ န ေသာစေရ။
၂၂၅။ သူတစ္ပါးတို႔ကို မညႇဥ္းဆဲတတ္၊ ကာယဒြါရစသည္တို႔ျဖင့္ အျမဲေစာင့္စည္းတတ္ကုန္ေသာ ရဟႏၲာပုဂၢဳိလ္တို႔သည္ စိုးရိမ္ျခင္းကင္းရာ ေသျခင္းကင္းရာျဖစ္ေသာ နိဗၺာန္အရပ္သို႔ ေရာက္ၾကရကုန္၏။
225. The Arahants who do no harm to others, who are always in control of the body, go to the immortal Nibbana, where once gone they sorrow no more.
၂၂၆။ သဒါ ဇာဂရမာနာနံ၊ အေဟာရတၱာႏုသိကၡိနံ။
နိဗၺာနံ အဓိမုတၱာနံ၊ အတၳံ ဂစၧႏၲိ အာသ၀ါ။
၂၂၆။ အခါခပ္သိမ္း ႏုိးၾကားထႂကြကုန္သည္ျဖစ္၍ ေန႔ညဥ့္ပတ္လံုး သိကၡာသံုးပါးကို က်င့္ၾကကုန္လ်က္ နိဗၺာန္သို႔ စိတ္ညြတ္ၾကသူတို႔အား အာသေ၀ါတရားတို႔ ခ်ဳပ္ျငိမ္းကြယ္ေပ်ာက္ၾကကုန္၏။
226. Those who are ever alert and watchful, who practice three discourses day and night with the intent upon Nibbana, their evil passions will come to an end.
၂၂၇။ ေပါရာဏေမတံ အတုလ၊ ေနတံ အဇၨတနာမိ၀။
နိႏၵႏၲိ တုဏွိမာသီနံ၊ နိႏၵႏၲိ ဗဟုဘာဏိနံ။
မိတဘာဏိမၸိ နိႏၵႏၲိ၊ နတၳိ ေလာေက အနိႏၵိေတာ။
၂၂၈။ န စာဟု န စ ဘ၀ိႆတိ၊ န ေစတရဟိ ၀ိဇၨတိ။
ဧကႏၲံ နိႏၵိေတာ ေပါေသာ၊ ဧကႏၲံ ၀ါ ပသံသိေတာ။
၂၂၉။ ယံ ေစ ၀ိညဴ ပသံသႏၲိ၊ အႏု၀ိစၥ သုေ၀ သုေ၀။
အစၧိဒၵ၀ုတၱႎ ေမဓာ၀ႎ၊ ပညာသီလသမာဟိတံ။
၂၃၀။ နိကၡံ ဇေမၺာနဒေႆ၀၊ ေကာ တံ နိႏၵိတုမရဟတိ။
ေဒ၀ါပိ နံ ပသံသႏၲိ၊ ျဗဟၼဳနာပိ ပသံသိေတာ။
၂၂၇။ အိုအတုလ ဤကဲ့ရဲ့ျခင္းသည္ ေ႐ွး႐ုိးစဥ္လာေပတည္း၊ ဤကဲ့ရဲ့ျခင္းသည္ ယခုမွျဖစ္သည္မဟုတ္၊ ဆိတ္ဆိတ္ေနသူကိုလည္း ကဲ့ရဲ့ကုန္၏၊ မ်ားစြာေျပာေဟာေသာသူကိုလည္း ကဲ့ရဲ့ကုန္၏၊ ႏႈိင္းခ်ိန္၍ ေျပာေသာ သူကိုလည္း ကဲ့ရဲ့ကုန္၏၊ ေလာက၌ အကဲ့ရဲ့လြတ္ေသာသူမည္သည္ မ႐ွိေပ။
၂၂၈။ လံုး၀အကဲ့ရဲ့ခံရသူ လံုး၀အခ်ီးမြမ္းခံရသူမည္သည္ ေ႐ွးကလည္းမ႐ွိခဲ့စဖူး၊ ေနာင္အခါလည္း ႐ွိလိမ့္မည္မဟုတ္၊ ယခုအခါ၌လည္းမ႐ွိ။
၂၂၉-၂၃၀။ မက်ဳိးမျပတ္ေသာ အက်င့္႐ွိေသာ ေဖာက္ခဲြႏုိင္ေသာပညာ႐ွိေသာ ပညာဂုဏ္ သီလဂုဏ္ သမာဓိ ဂုဏ္႐ွိေသာသူကို ပညာ႐ွိသူတို႔သည္ ဟုတ္မွန္စြာသိ၍ ေန႔တိုင္းေန႔တိုင္း ခ်ီးမြမ္းခဲ့ပါမူ ဇမၺဴရာဇ္ေ႐ႊစင္နိကၡႏွင့္ တူသူကို အဘယ္သူသည္ ကဲ့ရဲ့ႏိုင္ပါအံ့နည္း၊ ထိုသူကို နတ္တို႔သည္လည္း ခ်ီးမြမ္းကုန္၏၊ ျဗဟၼာမင္းသည္လည္း ခ်ီးမြမ္း၏။
227. It is an old saying, O Atula – not a new one, people find fault who stays silently, they find fault with one speaking much, and even with one who speaks moderately do they find fault. There is no one in this world who can escape not faulted.
228. There never was, there never will be, nor is there now, a man who is always blamed, or a man who is always praised.
229-230. But who would dare to blame the man whom the wise praise day after day, whose life is pure and full of light, in whom there is virtue and wisdom, who is pure as a pure coin of gold? Even the gods praise the man, even Brahma praises him.
၂၃၁။ ကာယပၸေကာပံ ရေကၡယ်၊ ကာေယန သံ၀ုေတာ သိယာ။
ကာယဒုစၥရိတံ ဟိတြာ၊ ကာေယန သုစရိတံ စေရ။
၂၃၂။ ၀စီပေကာပံ ရေကၡယ်၊ ၀ါစာယ သံ၀ုေတာ သိယာ။
၀စီဒုစၥရိတံ ဟိတြာ၊ ၀ါစာယ သုစရိတံ စေရ။
၂၃၃။ မေနာပေကာပံ ရေကၡယ်၊ မနသာ သံ၀ုေတာ သိယာ။
မေနာဒုစၥရိတံ ဟိတြာ၊ မနသာ သုစရိတံ စေရ။
၂၃၄။ ကာေယန သံ၀ုတာ ဓီရာ၊ အေထာ ၀ါစာယ သံ၀ုတာ။
မနသာ သံ၀ုတာ ဓီရာ၊ ေတ ေ၀ သုပရိသံ၀ုတာ။
၂၃၁။ ကိုယ္အမူအရာ ပ်က္စီးမႈ ကာယဒုစ႐ုိက္သံုးပါးကို ေစာင့္ေ႐ွာက္ရာ၏ ကာယဒြါရျဖင့္ ဒုစ႐ုိက္၀င္ေရာက္လာမႈကို တားျမစ္ပိတ္ပင္ရာ၏၊ ကာယဒုစ႐ုိက္ကိုပယ္စြန္႔၍ ကာယသုစ႐ုိက္ကို က်င့္ရာ၏။
၂၃၂။ ႏႈတ္အမူအရာပ်က္စီးမႈ ၀စီဒုစ႐ုိက္ေလးပါးကို ေစာင့္ေ႐ွာက္ရာ၏၊ ၀စီဒြါရျဖင့္ ဒုစ႐ုိက္ ၀င္ေရာက္လာမႈကို တားျမစ္ပိတ္ပင္ရာ၏၊ ၀စီဒုစ႐ုိက္ကိုပယ္စြန္႔၍ ၀စီသုစ႐ုိက္ကိုက်င့္ရာ၏။
၂၃၃။ စိတ္အမူအရာပ်က္စီးမႈ မေနာဒုစ႐ုိက္သံုးပါးကို ေစာင့္ေ႐ွာက္ရာ၏၊ မေနာဒြါရျဖင့္ ဒုစ႐ုိက္ ၀င္ေရာက္လာမႈကို တားျမစ္ပိတ္ပင္ရာ၏၊ မေနာဒုစ႐ုိက္ကို ပယ္စြန္႔၍ မေနာသုစ႐ုိက္ကို က်င့္ရာ၏။
၂၃၄။ ပညာ႐ွိသည္ ကိုယ္ျဖင့္၀င္ေရာက္လာေသာ ဒုစ႐ုိက္၊ ႏႈတ္ျဖင့္၀င္ေရာက္လာေသာ ဒုစ႐ုိက္၊ စိတ္ျဖင့္၀င္ ေရာက္လာေသာ ဒုစ႐ုိက္တို႔ကို တားျမစ္ပိတ္ပင္ႏုိင္ကုန္၏၊ ထိုပညာ႐ွိတို႔သည္သာ တားျမစ္ပိတ္ပင္သူတို႔ မည္ကုန္၏။
231. Guard against misdeeds caused by body, one should be restrained in body. Give up evil conduct of the body, but one should be of good bodily conduct.
232. Guard against misdeeds caused by words, one should be restrained in speech. Give up evil conduct in speech, but one should be of good conduct in speech.
233. Guard against misdeeds caused by mind, one should be restrained in thoughts. Give up evil conduct of mind, but one should be of good conduct in mind.
234. Those that are wise, whose body, words and mind are in self-control. They are indeed well-controlled.
Chapter 17
၂၂၁။ ေကာဓံ ဇေဟ ၀ိပၸဇေဟယ် မာနံ၊ သံေယာဇနံ သဗၺမတိကၠေမယ်။
တံ နာမ႐ူပသၼိမသဇၨမာနံ၊ အကိဥၥနံ နာႏုပတႏၲိ ဒုကၡာ။
၂၂၁။ အမ်က္ေဒါသကို စြန္႔ရာ၏၊ မာနကို ပယ္ရာ၏၊ သံေယာဇဥ္မွန္သမွ်ကို ေက်ာ္လြန္ရာ၏၊ နာမ္႐ုပ္၌ မၿငိတြယ္ မေၾကာင့္ၾကသူထံသို႔ ဆင္းရဲဒုကၡတို႔သည္ မက်ေရာက္ကုန္။
221. Put away anger, abandon pride and overcome bondage. Whoever clings not to the constituents of existence (Nama-rupa, mind and matter) and to nothing whatsoever, sufferings never befall him.
၂၂၂။ ေယာ ေ၀ ဥပၸတိတံ ေကာဓံ၊ ရထံ ဘႏၲံ၀ ၀ါရေယ။
တမဟံ သာရထႎ ျဗဴမိ၊ ရသၼိဂၢါေဟာ ဣတေရာ ဇေနာ။
၂၂၂။ လိမၼာေသာရထားထိန္းသည္ လ်င္ျမန္စြာေျပးသြားေသာရထားကို လမ္းမလြဲေအာင္ ေစာင့္ေ႐ွာက္ႏုိင္သကဲ့သို႔ ျဖစ္ေပၚလာေသာ အမ်က္ေဒါသကို စင္စစ္ တားျမစ္ႏုိင္သူကို လိမၼာေသာ ရထားထိန္းဟူ၍ ငါဆို၏၊ ဤမွတစ္ပါး ျပကေတ့ရထားထိန္းသည္ ရထားၾကိဳးကိုင္သာမည္၏။
222. One who controls rising anger as a chariot controls his carriage at full speed not going off the track, that one I call a true charioteer, others merely rein-holders.
၂၂၃။ အေကၠာေဓန ဇိေန ေကာဓံ၊ အသာဓံု သာဓုနာ ဇိေန။
ဇိေန ကဒရိယံ ဒါေနန၊ သေစၥနာလိက၀ါဒိနံ။
၂၂၃။ အမ်က္ထြက္ေသာသူကို ေမတၱာတရားျဖင့္ေအာင္ရာ၏၊ မေကာင္းေသာ သေဘာ႐ွိသူကို ေကာင္းေသာသေဘာျဖင့္ ေအာင္ရာ၏၊ ႏွေျမာ၀န္တိုေသာသူကို ေပးကမ္းျခင္းျဖင့္ ေအာင္ရာ၏၊ မဟုတ္မမွန္ ေျပာသူကို အဟုတ္အမွန္ ေျပာဆိုျခင္းျဖင့္ ေအာင္ရာ၏။
223. One would conquer anger by loving-kindness, one would conquer evil by good, one would conquer the mean by generosity, and one would conquer the man who speaks lies by truth.
၂၂၄။ သစၥံ ဘေဏ န ကုေဇၩယ်၊ ဒဇၨာ အပၸမၸိ ယာစိေတာ။
ဧေတဟိ တီဟိ ဌာေနဟိ၊ ဂေစၧ ေဒ၀ါန သႏၲိေက။
၂၂၄။ မွန္ေသာစကားကို ေျပာဆိုရာ၏၊ အမ်က္မထြက္ရာ၊ ေတာင္းလာသည္႐ွိေသာ္ အနည္းငယ္မွ်ကိုေသာ္လည္း ေပးလွဴရာ၏၊ ဤအေၾကာင္းသံုးပါးတို႔ျဖင့္ နတ္ျပည္သို႔ေရာက္ရ၏။
224. Let one tell the truth, let one not be angry, when asked, let one give, even be it a little. By these three factors, one would attain the world of gods (Deva).
၂၂၅။ အဟႎသကာ ေယ မုနေယာ၊ နိစၥံ ကာေယန သံ၀ုတာ။
ေတ ယႏၲိ အစၥဳတံ ဌာနံ၊ ယတၳ ဂႏ႖ာ န ေသာစေရ။
၂၂၅။ သူတစ္ပါးတို႔ကို မညႇဥ္းဆဲတတ္၊ ကာယဒြါရစသည္တို႔ျဖင့္ အျမဲေစာင့္စည္းတတ္ကုန္ေသာ ရဟႏၲာပုဂၢဳိလ္တို႔သည္ စိုးရိမ္ျခင္းကင္းရာ ေသျခင္းကင္းရာျဖစ္ေသာ နိဗၺာန္အရပ္သို႔ ေရာက္ၾကရကုန္၏။
225. The Arahants who do no harm to others, who are always in control of the body, go to the immortal Nibbana, where once gone they sorrow no more.
၂၂၆။ သဒါ ဇာဂရမာနာနံ၊ အေဟာရတၱာႏုသိကၡိနံ။
နိဗၺာနံ အဓိမုတၱာနံ၊ အတၳံ ဂစၧႏၲိ အာသ၀ါ။
၂၂၆။ အခါခပ္သိမ္း ႏုိးၾကားထႂကြကုန္သည္ျဖစ္၍ ေန႔ညဥ့္ပတ္လံုး သိကၡာသံုးပါးကို က်င့္ၾကကုန္လ်က္ နိဗၺာန္သို႔ စိတ္ညြတ္ၾကသူတို႔အား အာသေ၀ါတရားတို႔ ခ်ဳပ္ျငိမ္းကြယ္ေပ်ာက္ၾကကုန္၏။
226. Those who are ever alert and watchful, who practice three discourses day and night with the intent upon Nibbana, their evil passions will come to an end.
၂၂၇။ ေပါရာဏေမတံ အတုလ၊ ေနတံ အဇၨတနာမိ၀။
နိႏၵႏၲိ တုဏွိမာသီနံ၊ နိႏၵႏၲိ ဗဟုဘာဏိနံ။
မိတဘာဏိမၸိ နိႏၵႏၲိ၊ နတၳိ ေလာေက အနိႏၵိေတာ။
၂၂၈။ န စာဟု န စ ဘ၀ိႆတိ၊ န ေစတရဟိ ၀ိဇၨတိ။
ဧကႏၲံ နိႏၵိေတာ ေပါေသာ၊ ဧကႏၲံ ၀ါ ပသံသိေတာ။
၂၂၉။ ယံ ေစ ၀ိညဴ ပသံသႏၲိ၊ အႏု၀ိစၥ သုေ၀ သုေ၀။
အစၧိဒၵ၀ုတၱႎ ေမဓာ၀ႎ၊ ပညာသီလသမာဟိတံ။
၂၃၀။ နိကၡံ ဇေမၺာနဒေႆ၀၊ ေကာ တံ နိႏၵိတုမရဟတိ။
ေဒ၀ါပိ နံ ပသံသႏၲိ၊ ျဗဟၼဳနာပိ ပသံသိေတာ။
၂၂၇။ အိုအတုလ ဤကဲ့ရဲ့ျခင္းသည္ ေ႐ွး႐ုိးစဥ္လာေပတည္း၊ ဤကဲ့ရဲ့ျခင္းသည္ ယခုမွျဖစ္သည္မဟုတ္၊ ဆိတ္ဆိတ္ေနသူကိုလည္း ကဲ့ရဲ့ကုန္၏၊ မ်ားစြာေျပာေဟာေသာသူကိုလည္း ကဲ့ရဲ့ကုန္၏၊ ႏႈိင္းခ်ိန္၍ ေျပာေသာ သူကိုလည္း ကဲ့ရဲ့ကုန္၏၊ ေလာက၌ အကဲ့ရဲ့လြတ္ေသာသူမည္သည္ မ႐ွိေပ။
၂၂၈။ လံုး၀အကဲ့ရဲ့ခံရသူ လံုး၀အခ်ီးမြမ္းခံရသူမည္သည္ ေ႐ွးကလည္းမ႐ွိခဲ့စဖူး၊ ေနာင္အခါလည္း ႐ွိလိမ့္မည္မဟုတ္၊ ယခုအခါ၌လည္းမ႐ွိ။
၂၂၉-၂၃၀။ မက်ဳိးမျပတ္ေသာ အက်င့္႐ွိေသာ ေဖာက္ခဲြႏုိင္ေသာပညာ႐ွိေသာ ပညာဂုဏ္ သီလဂုဏ္ သမာဓိ ဂုဏ္႐ွိေသာသူကို ပညာ႐ွိသူတို႔သည္ ဟုတ္မွန္စြာသိ၍ ေန႔တိုင္းေန႔တိုင္း ခ်ီးမြမ္းခဲ့ပါမူ ဇမၺဴရာဇ္ေ႐ႊစင္နိကၡႏွင့္ တူသူကို အဘယ္သူသည္ ကဲ့ရဲ့ႏိုင္ပါအံ့နည္း၊ ထိုသူကို နတ္တို႔သည္လည္း ခ်ီးမြမ္းကုန္၏၊ ျဗဟၼာမင္းသည္လည္း ခ်ီးမြမ္း၏။
227. It is an old saying, O Atula – not a new one, people find fault who stays silently, they find fault with one speaking much, and even with one who speaks moderately do they find fault. There is no one in this world who can escape not faulted.
228. There never was, there never will be, nor is there now, a man who is always blamed, or a man who is always praised.
229-230. But who would dare to blame the man whom the wise praise day after day, whose life is pure and full of light, in whom there is virtue and wisdom, who is pure as a pure coin of gold? Even the gods praise the man, even Brahma praises him.
၂၃၁။ ကာယပၸေကာပံ ရေကၡယ်၊ ကာေယန သံ၀ုေတာ သိယာ။
ကာယဒုစၥရိတံ ဟိတြာ၊ ကာေယန သုစရိတံ စေရ။
၂၃၂။ ၀စီပေကာပံ ရေကၡယ်၊ ၀ါစာယ သံ၀ုေတာ သိယာ။
၀စီဒုစၥရိတံ ဟိတြာ၊ ၀ါစာယ သုစရိတံ စေရ။
၂၃၃။ မေနာပေကာပံ ရေကၡယ်၊ မနသာ သံ၀ုေတာ သိယာ။
မေနာဒုစၥရိတံ ဟိတြာ၊ မနသာ သုစရိတံ စေရ။
၂၃၄။ ကာေယန သံ၀ုတာ ဓီရာ၊ အေထာ ၀ါစာယ သံ၀ုတာ။
မနသာ သံ၀ုတာ ဓီရာ၊ ေတ ေ၀ သုပရိသံ၀ုတာ။
၂၃၁။ ကိုယ္အမူအရာ ပ်က္စီးမႈ ကာယဒုစ႐ုိက္သံုးပါးကို ေစာင့္ေ႐ွာက္ရာ၏ ကာယဒြါရျဖင့္ ဒုစ႐ုိက္၀င္ေရာက္လာမႈကို တားျမစ္ပိတ္ပင္ရာ၏၊ ကာယဒုစ႐ုိက္ကိုပယ္စြန္႔၍ ကာယသုစ႐ုိက္ကို က်င့္ရာ၏။
၂၃၂။ ႏႈတ္အမူအရာပ်က္စီးမႈ ၀စီဒုစ႐ုိက္ေလးပါးကို ေစာင့္ေ႐ွာက္ရာ၏၊ ၀စီဒြါရျဖင့္ ဒုစ႐ုိက္ ၀င္ေရာက္လာမႈကို တားျမစ္ပိတ္ပင္ရာ၏၊ ၀စီဒုစ႐ုိက္ကိုပယ္စြန္႔၍ ၀စီသုစ႐ုိက္ကိုက်င့္ရာ၏။
၂၃၃။ စိတ္အမူအရာပ်က္စီးမႈ မေနာဒုစ႐ုိက္သံုးပါးကို ေစာင့္ေ႐ွာက္ရာ၏၊ မေနာဒြါရျဖင့္ ဒုစ႐ုိက္ ၀င္ေရာက္လာမႈကို တားျမစ္ပိတ္ပင္ရာ၏၊ မေနာဒုစ႐ုိက္ကို ပယ္စြန္႔၍ မေနာသုစ႐ုိက္ကို က်င့္ရာ၏။
၂၃၄။ ပညာ႐ွိသည္ ကိုယ္ျဖင့္၀င္ေရာက္လာေသာ ဒုစ႐ုိက္၊ ႏႈတ္ျဖင့္၀င္ေရာက္လာေသာ ဒုစ႐ုိက္၊ စိတ္ျဖင့္၀င္ ေရာက္လာေသာ ဒုစ႐ုိက္တို႔ကို တားျမစ္ပိတ္ပင္ႏုိင္ကုန္၏၊ ထိုပညာ႐ွိတို႔သည္သာ တားျမစ္ပိတ္ပင္သူတို႔ မည္ကုန္၏။
231. Guard against misdeeds caused by body, one should be restrained in body. Give up evil conduct of the body, but one should be of good bodily conduct.
232. Guard against misdeeds caused by words, one should be restrained in speech. Give up evil conduct in speech, but one should be of good conduct in speech.
233. Guard against misdeeds caused by mind, one should be restrained in thoughts. Give up evil conduct of mind, but one should be of good conduct in mind.
234. Those that are wise, whose body, words and mind are in self-control. They are indeed well-controlled.
၁၆။ ပိယ၀ဂၢ Chapter 16
Chapter 16
၂၀၉။ အေယာေဂ ယုဥၨမတၱာနံ၊ ေယာဂသၼိဥၥ အေယာဇယံ။
အတၳံ ဟိတြာ ပိယဂၢါဟီ၊ ပိေဟတတၱာႏုေယာဂိနံ။
၂၁၀။ မာ ပိေယဟိ သမာဂဉိ ၧ၊အပၸိေယဟိ ကုဒါစနံ။
ပိယာနံ အဒႆနံ ဒုကၡံ၊ အပၸိယာနဥၥ ဒႆနံ။
၂၁၁။ တသၼာ ပိယံ န ကယိရာထ၊ ပိယာပါေယာ ဟိ ပါပေကာ။
ဂႏၴာ ေတသံ န ၀ိဇၨႏၲိ၊ ေယသံ နတၳိ ပိယာပၸိယံ။
၂၀၉။ မိမိကိုယ္ကို အားမထုတ္သင့္ရာ၌ အားထုတ္လ်က္ အားထုတ္သင့္ရာ၌ အားမထုတ္ဘဲ အက်ဳိးစီးပြားကို စြန္႔လႊတ္၍ ခ်စ္ဖြယ္အာ႐ုံ ကာမဂုဏ္ကို စြဲလမ္းသူသည္ ကိုယ္တိုင္အားထုတ္ သူတို႔၏ အက်ဳိးစီးပြားကို ငါရမူကား ေကာင္းေလစြဟု လိုလားေတာင့္တ၏။
၂၁၀။ ခ်စ္ေသာသူတို႔ႏွင့္လည္း မေပါင္းေဖာ္လင့္၊ မုန္းေသာသူတို႔ႏွင့္လည္း တစ္ခါတစ္ရံမွ် မေပါင္းေဖာ္ပါလင့္၊ ခ်စ္ေသာသူတို႔ကိုလည္း မျမင္ရျခင္းသည္ ဆင္းရဲ၏၊ မုန္းေသာသူတို႔ကို ျမင္ရျခင္းသည္လည္း ဆင္းရဲ၏။
၂၁၁။ ထို႔ေၾကာင့္ လူကိုျဖစ္ေစ ပစၥည္းဥစၥာကိုျဖစ္ေစ ခ်စ္ခင္စဲြလမ္းျခင္းကို မျပဳရာ၊ ခ်စ္ခင္ စြဲလမ္းဖြယ္ရာတို႔ႏွင့္ ေကြကြင္းရျခင္းသည္ မေကာင္းသည္သာတည္း၊ ခ်စ္ျခင္းမုန္းျခင္း မ႐ွိေသာ သူတို႔အား အေႏွာင္အဖဲြ႔ ဂႏၴတို႔ မ႐ွိၾကကုန္။
209. One who does what should not be done and fails to make efforts on virtuous deeds, who forgets the true aim of life and sinks into sensual desires – will one day envy the person who makes efforts in high contemplation.
210. Do not be in together with loved ones, also not get acquainted with unpleasant; not to see loved ones is pain, so also it is pain to see unpleasant.
211. Therefore do not make endearment, for separation from the dear is painful. Those who hold nothing dear and hate nothing has no fetters.
၂၁၂။ ပိယေတာ ဇာယတီ ေသာေကာ၊ ပိယေတာ ဇာယတီ ဘယံ။
ပိယေတာ ၀ိပၸမုတၱႆ၊ နတၳိ ေသာေကာ ကုေတာ ဘယံ။
၂၁၂။ ခ်စ္ခင္မႈေၾကာင့္ စိုးရိမ္မႈျဖစ္ရ၏၊ ခ်စ္ခင္မႈေၾကာင့္ ေၾကာက္႐ြံ႔မႈ ျဖစ္ရ၏၊ ခ်စ္ခင္မႈမွ ကင္းလြတ္ေသာသူအား အဘယ္မွာ စိုးရိမ္မႈ ေၾကာက္႐ြံ႔မႈ ႐ွိေတာ့အ့ံနည္း။
212. From pleasure comes sorrow, from pleasure comes fear; one who is free from endearment, there is no fear and sorrow.
၂၁၃။ ေပမေတာ ဇာယတီ ေသာေကာ၊ ေပမေတာ ဇာယတီ ဘယံ။
ေပမေတာ ၀ိပၸမုတၱႆ၊ နတၳိ ေသာေကာ ကုေတာ ဘယံ။
၂၁၃။ ျမတ္ႏုိးမႈေၾကာင့္ စိုးရိမ္မႈျဖစ္ရ၏၊ ျမတ္ႏုိးမႈေၾကာင့္ ေၾကာက္႐ြံ႔မႈ ျဖစ္ရ၏၊ ျမတ္ႏုိးမႈမွ ကင္းလြတ္ေသာသူအား အဘယ္မွာ စိုးရိမ္မႈ ေၾကာက္႐ြံ႔မႈ ႐ွိေတာ့အ့ံနည္း။
213. From affection comes sorrow, from affection comes fear; one who is free from affection, there is no fear and sorrow.
၂၁၄။ ရတိယာ ဇာယတီ ေသာေကာ၊ ရတိယာ ဇာယတီ ဘယံ။
ရတိယာ ၀ိပၸမုတၱႆ၊ နတၳိ ေသာေကာ ကုေတာ ဘယံ။
၂၁၄။ ေမြ႔ေလ်ာ္မႈေၾကာင့္ စိုးရိမ္မႈျဖစ္ရ၏၊ ေမြ႔ေလ်ာ္မႈေၾကာင့္ ေၾကာက္႐ြံ႔မႈျဖစ္ရ၏၊ ေမြ႔ေလ်ာ္မႈမွ ကင္းလြတ္ ေသာသူအား အဘယ္မွာ စိုးရိမ္မႈ ေၾကာက္႐ြံ႔မႈ ႐ွိေတာ့အ့ံနည္း။
214. From enjoyment comes sorrow, from enjoyment comes fear; one who is free from enjoyment, there is no fear and sorrow.
၂၁၅။ ကာမေတာ ဇာယတီ ေသာေကာ၊ ကာမေတာ ဇာယတီ ဘယံ။
ကာမေတာ ၀ိပၸမုတၱႆ၊ နတၳိ ေသာေကာ ကုေတာ ဘယံ။
၂၁၅။ ကာမေၾကာင့္ စိုးရိမ္မႈျဖစ္ရ၏၊ ကာမေၾကာင့္ ေၾကာက္႐ြံ႔မႈျဖစ္ရ၏၊ ကာမမွ ကင္းလြတ္ေသာသူအား အဘယ္မွာ စိုးရိမ္မႈ ေၾကာက္႐ြံ႔မႈ ႐ွိေတာ့အ့ံနည္း။
215. From sensual desire comes sorrow, from sensual desire comes fear; one who is free from sensual desire, there is no fear and sorrow.
၂၁၆။ တဏွာယ ဇာယတီ ေသာေကာ၊ တဏွာယ ဇာယတီ ဘယံ။
တဏွာယ ၀ိပၸမုတၱႆ၊ နတၳိ ေသာေကာ ကုေတာ ဘယံ။
၂၁၆။ တဏွာေၾကာင့္ စိုးရိမ္မႈျဖစ္ရ၏၊ တဏွာေၾကာင့္ ေၾကာက္႐ြံ႔မႈျဖစ္ရ၏၊ တဏွာမွ ကင္းလြတ္ေသာသူအား အဘယ္မွာ စိုးရိမ္မႈ ေၾကာက္႐ြံ႔မႈ ႐ွိေတာ့အ့ံနည္း။
216. From craving comes sorrow, from craving comes fear; one is free from craving, there is no fear and sorrow.
၂၁၇။ သီလဒႆနသမၸႏၷံ၊ ဓမၼ႒ံ သစၥေ၀ဒိနံ။
အတၱေနာ ကမၼ ကုဗၺာနံ၊ တံ ဇေနာ ကု႐ုေတ ပိယံ။
၂၁၇။ သီလႏွင့္လည္းျပည့္စံု ဉာဏ္အျမင္ႏွင့္လည္းျပည့္စံု၍ တရား၌တည္ကာ အမွန္တရားကိုလည္း သိတတ္ေသာ မိမိျပဳဖြယ္ အမႈကိစၥကိုလည္းျပဳတတ္သူကို လူအေပါင္းသည္ ခ်စ္ျမတ္ႏုိး၏။
217. The one who has virtue and vision, who follows Dhamma, who realizes truth, and fulfills the work to be done – the world loves that person.
၂၁၈။ ဆႏၵဇာေတာ အနကၡာေတ၊ မနသာ စ ဖုေဋာ သိယာ။
ကာေမသု စ အပၸဋိဗဒၶစိေတၱာ၊ ဥဒၶံေသာေတာတိ ၀ုစၥတိ။
၂၁၈။ နိဗၺာန္ကို အားၾကီးစြာ လိုလားသည္ျဖစ္၍ စိတ္ျဖင့္ေတြ႔ထိကာ ကာမဘံုတို႔၌ကပ္ျငိစိတ္ မ႐ွိသူကို အထက္ အကနိ႒ာဘံုသို႔ အစဥ္အတိုင္း သြားမည့္သူဟု ဆိုအပ္၏။
218. One who is eagerly longing for the infinite Nibbana, and who is free from sensuous attachments, is the kind of person who goes upstream, for against the current of passions and worldly life he is bound for the joy of infinite.
၂၁၉။ စိရပၸ၀ါသႎ ပုရိသံ၊ ဒူရေတာ ေသာတၳိမာဂတံ။
ဉာတိမိတၱာ သုဟဇၨာ စ၊ အဘိနႏၵႏၲိ အာဂတံ။
၂၂၀။ တေထ၀ ကတပုညမၸိ၊ အသၼာ ေလာကာ ပရံ ဂတံ။
ပုညာနိ ပဋိဂဏွႏၲိ၊ ပိယံ ဉာတီ၀ အာဂတံ။
၂၁၉။ ၾကာျမင့္စြာကြဲကြာ၍ ရပ္ေ၀းမွ ခ်မ္းသာစြာ ျပန္ေရာက္လာသူကိုျမင္၍ ေဆြမ်ဳိးမိတ္ေဆြ ခ်စ္ကြၽမ္း၀င္သူတို႔သည္ ျပန္လာၿပီဟု ႏွစ္သက္၀မ္းေျမာက္ကုန္၏။
၂၂၀။ ထုိနည္းတူစြာလွ်င္ ဤပစၥဳပၸန္ဘ၀မွ တမလြန္ဘ၀သို႔သြားေသာ ျပဳျပီးေသာေကာင္းမႈ ႐ွိသူကိုလည္း ေဆြမ်ဳိုးတို႔သည္ ျပန္ေရာက္လာေသာခ်စ္သူကို ၾကိဳဆိုၾကသကဲ့သို႔ ေကာင္းမႈတို႔သည္ ၾကိဳဆိုၾကကုန္၏။
219. Like a person who has long been far away is welcomed by relatives and friends happily on his arrival.
220. In the same way the good deeds he has done in this life will receive him in his next life as relatives receive a dear one on his return.
Chapter 16
၂၀၉။ အေယာေဂ ယုဥၨမတၱာနံ၊ ေယာဂသၼိဥၥ အေယာဇယံ။
အတၳံ ဟိတြာ ပိယဂၢါဟီ၊ ပိေဟတတၱာႏုေယာဂိနံ။
၂၁၀။ မာ ပိေယဟိ သမာဂဉိ ၧ၊အပၸိေယဟိ ကုဒါစနံ။
ပိယာနံ အဒႆနံ ဒုကၡံ၊ အပၸိယာနဥၥ ဒႆနံ။
၂၁၁။ တသၼာ ပိယံ န ကယိရာထ၊ ပိယာပါေယာ ဟိ ပါပေကာ။
ဂႏၴာ ေတသံ န ၀ိဇၨႏၲိ၊ ေယသံ နတၳိ ပိယာပၸိယံ။
၂၀၉။ မိမိကိုယ္ကို အားမထုတ္သင့္ရာ၌ အားထုတ္လ်က္ အားထုတ္သင့္ရာ၌ အားမထုတ္ဘဲ အက်ဳိးစီးပြားကို စြန္႔လႊတ္၍ ခ်စ္ဖြယ္အာ႐ုံ ကာမဂုဏ္ကို စြဲလမ္းသူသည္ ကိုယ္တိုင္အားထုတ္ သူတို႔၏ အက်ဳိးစီးပြားကို ငါရမူကား ေကာင္းေလစြဟု လိုလားေတာင့္တ၏။
၂၁၀။ ခ်စ္ေသာသူတို႔ႏွင့္လည္း မေပါင္းေဖာ္လင့္၊ မုန္းေသာသူတို႔ႏွင့္လည္း တစ္ခါတစ္ရံမွ် မေပါင္းေဖာ္ပါလင့္၊ ခ်စ္ေသာသူတို႔ကိုလည္း မျမင္ရျခင္းသည္ ဆင္းရဲ၏၊ မုန္းေသာသူတို႔ကို ျမင္ရျခင္းသည္လည္း ဆင္းရဲ၏။
၂၁၁။ ထို႔ေၾကာင့္ လူကိုျဖစ္ေစ ပစၥည္းဥစၥာကိုျဖစ္ေစ ခ်စ္ခင္စဲြလမ္းျခင္းကို မျပဳရာ၊ ခ်စ္ခင္ စြဲလမ္းဖြယ္ရာတို႔ႏွင့္ ေကြကြင္းရျခင္းသည္ မေကာင္းသည္သာတည္း၊ ခ်စ္ျခင္းမုန္းျခင္း မ႐ွိေသာ သူတို႔အား အေႏွာင္အဖဲြ႔ ဂႏၴတို႔ မ႐ွိၾကကုန္။
209. One who does what should not be done and fails to make efforts on virtuous deeds, who forgets the true aim of life and sinks into sensual desires – will one day envy the person who makes efforts in high contemplation.
210. Do not be in together with loved ones, also not get acquainted with unpleasant; not to see loved ones is pain, so also it is pain to see unpleasant.
211. Therefore do not make endearment, for separation from the dear is painful. Those who hold nothing dear and hate nothing has no fetters.
၂၁၂။ ပိယေတာ ဇာယတီ ေသာေကာ၊ ပိယေတာ ဇာယတီ ဘယံ။
ပိယေတာ ၀ိပၸမုတၱႆ၊ နတၳိ ေသာေကာ ကုေတာ ဘယံ။
၂၁၂။ ခ်စ္ခင္မႈေၾကာင့္ စိုးရိမ္မႈျဖစ္ရ၏၊ ခ်စ္ခင္မႈေၾကာင့္ ေၾကာက္႐ြံ႔မႈ ျဖစ္ရ၏၊ ခ်စ္ခင္မႈမွ ကင္းလြတ္ေသာသူအား အဘယ္မွာ စိုးရိမ္မႈ ေၾကာက္႐ြံ႔မႈ ႐ွိေတာ့အ့ံနည္း။
212. From pleasure comes sorrow, from pleasure comes fear; one who is free from endearment, there is no fear and sorrow.
၂၁၃။ ေပမေတာ ဇာယတီ ေသာေကာ၊ ေပမေတာ ဇာယတီ ဘယံ။
ေပမေတာ ၀ိပၸမုတၱႆ၊ နတၳိ ေသာေကာ ကုေတာ ဘယံ။
၂၁၃။ ျမတ္ႏုိးမႈေၾကာင့္ စိုးရိမ္မႈျဖစ္ရ၏၊ ျမတ္ႏုိးမႈေၾကာင့္ ေၾကာက္႐ြံ႔မႈ ျဖစ္ရ၏၊ ျမတ္ႏုိးမႈမွ ကင္းလြတ္ေသာသူအား အဘယ္မွာ စိုးရိမ္မႈ ေၾကာက္႐ြံ႔မႈ ႐ွိေတာ့အ့ံနည္း။
213. From affection comes sorrow, from affection comes fear; one who is free from affection, there is no fear and sorrow.
၂၁၄။ ရတိယာ ဇာယတီ ေသာေကာ၊ ရတိယာ ဇာယတီ ဘယံ။
ရတိယာ ၀ိပၸမုတၱႆ၊ နတၳိ ေသာေကာ ကုေတာ ဘယံ။
၂၁၄။ ေမြ႔ေလ်ာ္မႈေၾကာင့္ စိုးရိမ္မႈျဖစ္ရ၏၊ ေမြ႔ေလ်ာ္မႈေၾကာင့္ ေၾကာက္႐ြံ႔မႈျဖစ္ရ၏၊ ေမြ႔ေလ်ာ္မႈမွ ကင္းလြတ္ ေသာသူအား အဘယ္မွာ စိုးရိမ္မႈ ေၾကာက္႐ြံ႔မႈ ႐ွိေတာ့အ့ံနည္း။
214. From enjoyment comes sorrow, from enjoyment comes fear; one who is free from enjoyment, there is no fear and sorrow.
၂၁၅။ ကာမေတာ ဇာယတီ ေသာေကာ၊ ကာမေတာ ဇာယတီ ဘယံ။
ကာမေတာ ၀ိပၸမုတၱႆ၊ နတၳိ ေသာေကာ ကုေတာ ဘယံ။
၂၁၅။ ကာမေၾကာင့္ စိုးရိမ္မႈျဖစ္ရ၏၊ ကာမေၾကာင့္ ေၾကာက္႐ြံ႔မႈျဖစ္ရ၏၊ ကာမမွ ကင္းလြတ္ေသာသူအား အဘယ္မွာ စိုးရိမ္မႈ ေၾကာက္႐ြံ႔မႈ ႐ွိေတာ့အ့ံနည္း။
215. From sensual desire comes sorrow, from sensual desire comes fear; one who is free from sensual desire, there is no fear and sorrow.
၂၁၆။ တဏွာယ ဇာယတီ ေသာေကာ၊ တဏွာယ ဇာယတီ ဘယံ။
တဏွာယ ၀ိပၸမုတၱႆ၊ နတၳိ ေသာေကာ ကုေတာ ဘယံ။
၂၁၆။ တဏွာေၾကာင့္ စိုးရိမ္မႈျဖစ္ရ၏၊ တဏွာေၾကာင့္ ေၾကာက္႐ြံ႔မႈျဖစ္ရ၏၊ တဏွာမွ ကင္းလြတ္ေသာသူအား အဘယ္မွာ စိုးရိမ္မႈ ေၾကာက္႐ြံ႔မႈ ႐ွိေတာ့အ့ံနည္း။
216. From craving comes sorrow, from craving comes fear; one is free from craving, there is no fear and sorrow.
၂၁၇။ သီလဒႆနသမၸႏၷံ၊ ဓမၼ႒ံ သစၥေ၀ဒိနံ။
အတၱေနာ ကမၼ ကုဗၺာနံ၊ တံ ဇေနာ ကု႐ုေတ ပိယံ။
၂၁၇။ သီလႏွင့္လည္းျပည့္စံု ဉာဏ္အျမင္ႏွင့္လည္းျပည့္စံု၍ တရား၌တည္ကာ အမွန္တရားကိုလည္း သိတတ္ေသာ မိမိျပဳဖြယ္ အမႈကိစၥကိုလည္းျပဳတတ္သူကို လူအေပါင္းသည္ ခ်စ္ျမတ္ႏုိး၏။
217. The one who has virtue and vision, who follows Dhamma, who realizes truth, and fulfills the work to be done – the world loves that person.
၂၁၈။ ဆႏၵဇာေတာ အနကၡာေတ၊ မနသာ စ ဖုေဋာ သိယာ။
ကာေမသု စ အပၸဋိဗဒၶစိေတၱာ၊ ဥဒၶံေသာေတာတိ ၀ုစၥတိ။
၂၁၈။ နိဗၺာန္ကို အားၾကီးစြာ လိုလားသည္ျဖစ္၍ စိတ္ျဖင့္ေတြ႔ထိကာ ကာမဘံုတို႔၌ကပ္ျငိစိတ္ မ႐ွိသူကို အထက္ အကနိ႒ာဘံုသို႔ အစဥ္အတိုင္း သြားမည့္သူဟု ဆိုအပ္၏။
218. One who is eagerly longing for the infinite Nibbana, and who is free from sensuous attachments, is the kind of person who goes upstream, for against the current of passions and worldly life he is bound for the joy of infinite.
၂၁၉။ စိရပၸ၀ါသႎ ပုရိသံ၊ ဒူရေတာ ေသာတၳိမာဂတံ။
ဉာတိမိတၱာ သုဟဇၨာ စ၊ အဘိနႏၵႏၲိ အာဂတံ။
၂၂၀။ တေထ၀ ကတပုညမၸိ၊ အသၼာ ေလာကာ ပရံ ဂတံ။
ပုညာနိ ပဋိဂဏွႏၲိ၊ ပိယံ ဉာတီ၀ အာဂတံ။
၂၁၉။ ၾကာျမင့္စြာကြဲကြာ၍ ရပ္ေ၀းမွ ခ်မ္းသာစြာ ျပန္ေရာက္လာသူကိုျမင္၍ ေဆြမ်ဳိးမိတ္ေဆြ ခ်စ္ကြၽမ္း၀င္သူတို႔သည္ ျပန္လာၿပီဟု ႏွစ္သက္၀မ္းေျမာက္ကုန္၏။
၂၂၀။ ထုိနည္းတူစြာလွ်င္ ဤပစၥဳပၸန္ဘ၀မွ တမလြန္ဘ၀သို႔သြားေသာ ျပဳျပီးေသာေကာင္းမႈ ႐ွိသူကိုလည္း ေဆြမ်ဳိုးတို႔သည္ ျပန္ေရာက္လာေသာခ်စ္သူကို ၾကိဳဆိုၾကသကဲ့သို႔ ေကာင္းမႈတို႔သည္ ၾကိဳဆိုၾကကုန္၏။
219. Like a person who has long been far away is welcomed by relatives and friends happily on his arrival.
220. In the same way the good deeds he has done in this life will receive him in his next life as relatives receive a dear one on his return.
၁၅။ သုခ၀ဂၢ Chapter 15
Chapter 15
၁၉၇။ သုသုခံ ၀တ ဇီ၀ါမ၊ ေ၀ရိေနသု အေ၀ရိေနာ။
ေ၀ရိေနသု မႏုေႆသု၊ ၀ိဟရာမ အေ၀ရိေနာ။
၁၉၈။ သုသုခံ ၀တ ဇီ၀ါမ၊ အာတုေရသု အနာတုရာ။
အာတုေရသု မႏုေႆသု၊ ၀ိဟရာမ အနာတုရာ။
၁၉၉။ သုသုခံ ၀တ ဇီ၀ါမ၊ ဥႆုေကသု အႏုႆုကာ။
ဥႆုေကသု မႏုေႆသု၊ ၀ိဟရာမ အႏုႆုကာ။
၁၉၇။ ရန္ျပဳတတ္သူတို႔အလယ္၌ ရန္မျပဳၾကကုန္ဘဲ အလြန္ခ်မ္းသာစြာ ငါတို႔ အသက္ေမြးႏုိင္ၾကကုန္၏၊ ရန္ျပဳေသာသူတို႔အလယ္၌ ရန္မ႐ွိကုန္ဘဲ ငါတို႔ေနႏုိင္ၾကကုန္၏။
၁၉၈။ ကိေလသာအႏွိပ္စက္ခံရေသာ သူတို႔အလယ္၌ ကိေလသာအႏွိပ္စက္ မခံရကုန္ဘဲ အလြန္ခ်မ္းသာစြာ ငါတို႔ အသက္ေမြးႏုိင္ၾကကုန္၏၊ ကိေလသာ အႏွိပ္အစက္ခံရေသာ သူတို႔အလယ္၌ ကိေလသာအႏွိပ္အစက္မခံရကုန္ဘဲ ငါတို႔ေနႏုိင္ၾကကုန္၏။
၁၉၉။ ကာမဂုဏ္ကို ေၾကာင့္ၾကစိုက္ကုန္ေသာ သူတို႔အလယ္၌ ကာမဂုဏ္ကို ေၾကာင့္ၾကမစိုက္ၾကကုန္ဘဲ အလြန္ခ်မ္းသာစြာ ငါတို႔အသက္ေမြးႏုိင္ၾကကုန္၏၊ ကာမဂုဏ္ကို ေၾကာင့္ၾကစိုက္ကုန္ေသာ လူတို႔အလယ္၌ ကာမ ဂုဏ္ကို ေၾကာင့္ၾကမစိုက္ၾကကုန္ဘဲ ငါတို႔ေနႏုိင္ၾကကုန္၏။
197. Let us live in joy, in love among those who hate us. Among men who hate us, let us live free from hatred.
198. Let us live in joy, in love among those who are suffering. Among men who suffer from craving, let us live with wisdom.
199. Let us live in joy, in peace among those who struggle with greed. Among men who struggle, let us live in peace.
၂၀၀။ သုသုခံ ၀တ ဇီ၀ါမ၊ ေယသံ ေနာ နတၳိ ကိဥၥနံ။
ပီတိဘကၡာ ဘ၀ိႆာမ၊ ေဒ၀ါ အာဘႆရာ ယထာ။
၂၀၀။ စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကဖြယ္ရာ တစ္စံုတစ္ခုမွ်မ႐ွိဘဲ အလြန္ခ်မ္းသာစြာ ငါတို႔ အသက္ေမြးႏုိင္ၾကကုန္၏၊ အာဘႆရာျဗဟၼာတို႔ကဲ့သို႔ ႏွစ္သက္၀မ္းေျမာက္မႈ ပီတိတည္းဟူေသာအစာကို အားထား၍ ေနၾကကုန္အံ့။
200. We live most happily; there is nothing at all our own. We shall be like Arbathaya Brahmas (Radiant Devas) feeding on joy.
၂၀၁။ ဇယံ ေ၀ရံ ပသ၀တိ၊ ဒုကၡံ ေသတိ ပရာဇိေတာ။
ဥပသေႏၲာ သုခံ ေသတိ၊ ဟိတြာ ဇယပရာဇယံ။
၂၀၁။ အႏုိင္ရသူသည္ ရန္ကိုပြါးေစ၏၊ ႐ႈံးေသာသူသည္ ဆင္းရဲစြာေနရ၏၊ ကိေလသာျငိမ္းျပီးေသာသူသည္ အႏိုင္ အ႐ႈံးကိုစြန္႔၍ ခ်မ္းသာစြာေနရ၏။
201. Winning brings hatred, defeated lives in miserable condition. The one who has given up both victory and defeat stays in comfort.
၂၀၂။ နတၳိ ရာဂသေမာ အဂၢိ၊ နတၳိ ေဒါသသေမာ ကလိ။
နတၳိ ခႏၶသမာ ဒုကၡာ၊ နတၳိ သႏၲိပရံ သုခံ။
၂၀၂။ ရာဂႏွင့္တူေသာ မီးမ႐ွိ၊ ေဒါသႏွင့္တူေသာ အျပစ္မ႐ွိ၊ ခႏၶာႏွင့္တူေသာ ဆင္းရဲဒုကၡမ႐ွိ၊ နိဗၺာန္ႏွင့္တူေသာ ခ်မ္းသာမ႐ွိ။
202. There is no fire like passion, there is no crime like anger, there is no suffering like the aggregate (of mind and body), and there is no peace higher than Nibbana.
၂၀၃။ ဇိဃစၧာပရမာ ေရာဂါ၊ သခၤါရပရမာ ဒုခါ။
ဧတံ ဉတြာ ယထာဘူတံ၊ နိဗၺာနံ ပရမံ သုခံ။
၂၀၃။ ဆာေလာင္မြတ္သိပ္ျခင္းသည္ အလြန္ကဲဆံုး အနာေရာဂါမည္၏၊ ခႏၶာငါးပါး သခၤါရတရားတို႔သည္ အလြန္ကဲဆံုး ဆင္းရဲမည္ကုန္၏၊ နိဗၺာန္သည္ အလြန္ကဲဆံုး ခ်မ္းသာတည္း၊ ပညာ႐ွိသည္ ဤသို႔ ဟုတ္တိုင္းမွန္စြာသိ၍ နိဗၺာန္ခ်မ္းသာကို မ်က္ေမွာက္ျပဳ၏။
203. Hunger is the most severe illness; five aggregates of the Sankharas are the greatest miseries. If one knows this truly, Nibbana is the greatest joy.
၂၀၄။ အာေရာဂ်ပရမာ လာဘာ၊ သႏၲဳ႒ိပရမံ ဓနံ။
၀ိႆာသပရမာ ဉာတိ၊ နိဗၺာနံ ပရမံ သုခံ။
၂၀၄။ အနာေရာဂါကင္းျခင္းသည္ အလြန္ကဲဆံုး လာဘ္တည္း၊ ေရာင့္ရဲမႈသည္ အလြန္ကဲဆံုးဥစၥာတည္း၊ ခ်စ္ကြၽမ္း၀င္ သူသည္ အလြန္ကဲဆံုးေဆြမ်ဳိးတည္း၊ နိဗၺာန္သည္ အလြန္ကဲဆံုးခ်မ္းသာတည္း။
204. Health is the greatest blessing. Contentment is the highest wealth. The trustworthy friend is the best kinsman. Nibbana is the greatest bliss.
၂၀၅။ ပ၀ိေ၀ကရသံ ပိတြာ၊ ရသံ ဥပသမႆ စ။
နိဒၵေရာ ေဟာတိ နိပၸါေပါ၊ ဓမၼပီတိရသံ ပိ၀ံ။
၂၀၅။ တရားဟူေသာ ႏွစ္သိမ့္မႈ ပီတိအရသာကို ေသာက္ရသူသည္ ဆိတ္ျငိမ္ရာ၌ရေသာ တရားအရသာကို လည္းေကာင္း၊ ကိေလသာအပူၿငိမ္းရာ နိဗၺာန္၏ အရသာကိုလည္းေကာင္း ေသာက္ရေသာေၾကာင့္ ပူပန္မႈကင္း၏၊ မေကာင္းမႈမွလည္းကင္း၏။
205. Having tasted the flavor of Dhamma in seclusion and the flavor of peace in tranquility, one is without distress, free from the bad, drinking the flavor of the joys of Nibbana.
၂၀၆။ သာဟု ဒႆနမရိယာနံ၊ သႏၷိ၀ါေသာ သဒါ သုေခါ။
အဒႆေနန ဗာလာနံ၊ နိစၥေမ၀ သုခီ သိယာ။
၂၀၇။ ဗာလသဂၤတစာရီ ဟိ၊ ဒီဃမဒၶါန ေသာစတိ။
ဒုေကၡာ ဗာေလဟိ သံ၀ါေသာ၊ အမိေတၱေန၀ သဗၺဒါ။
ဓီေရာ စ သုခသံ၀ါေသာ၊ ဉာတီနံ၀ သမာဂေမာ။
၂၀၈။ တသၼာ ဟိ- ဓီရဥၥ ပညဥၥ ဗဟုႆုတဥၥ၊ ေဓာရယွသီလံ ၀တ၀ႏၲမရိယံ။
တံ တာဒိသံ သပၸဳရိသံ သုေမဓံ၊ ဘေဇထ နကၡတၱပထံ၀ စႏၵိမာ။
၂၀၆။ သူေတာ္ေကာင္းတို႔ကို ေတြ႔ျမင္ရျခင္းသည္ေကာင္း၏၊ သူေတာ္ေကာင္းတို႔ႏွင့္ ေပါင္းေဖာ္ရျခင္းသည္ အခါခပ္သိမ္း ခ်မ္းသာ၏၊ လူမိုက္တို႔ကို မေတြ႔မျမင္ရျခင္းသည္ အျမဲပင္ ခ်မ္းသာ၏။
၂၀၇။ သူမိုက္ႏွင့္ေပါင္းေဖာ္၍ လွည့္လည္ေသာသူသည္ ကာလၾကာျမင့္စြာ စိုးရိမ္ရ၏၊ လူမိုက္တို႔ႏွင့္ အတူေနရျခင္းသည္ ရန္သူႏွင့္ အတူေနရသကဲ့သို႔ အခါခပ္သိမ္း ဆင္းရဲရ၏၊ ပညာ႐ွိႏွင့္ အတူတကြေနရျခင္းသည္ ေဆြမ်ဳိးတို႔ႏွင့္ အတူတကြ ေနထိုင္ရသကဲ့သို႔ ခ်မ္းသာ၏။
၂၀၈။ ထို႔ေၾကာင့္သာလွ်င္ တည္ၾကည္လည္းတည္ၾကည္ေသာ ပညာလည္း႐ွိေသာ အၾကားအျမင္လည္းမ်ားေသာ မဂ္ဖိုလ္ဟူေသာ၀န္ကိုလည္း ေဆာင္ေလ့႐ွိေသာ သီလ ဓုတင္ ျဖဴစင္ေသာ အက်င့္လည္း႐ွိေသာ ျမတ္ေသာ ထိုသို႔ သေဘာ႐ွိေသာ ပညာ႐ွိသူေတာ္ေကာင္းကို လမင္းသည္ နကၡတ္တို႔သြားရာလမ္းခရီးကို ခ်ဥ္းကပ္သကဲ့သို႔ မွီ၀ဲ ဆည္းကပ္ရာ၏။
206. It is good to see the noble and association with them will make one happy. One who never sees silly persons will be at ease forever.
207. One accompanying with silly persons has a long journey of troubled state of mind, because being with a fool is as painful as to be with an enemy; but the joy of being with the wise is like the joy staying together with relatives.
208. Therefore one should follow the wise that is constant, intelligent, awake to the inner light, the learned, the much enduring, the dutiful, the noble; with such a one as this, one would associate like the moon follows the path of stars.
Chapter 15
၁၉၇။ သုသုခံ ၀တ ဇီ၀ါမ၊ ေ၀ရိေနသု အေ၀ရိေနာ။
ေ၀ရိေနသု မႏုေႆသု၊ ၀ိဟရာမ အေ၀ရိေနာ။
၁၉၈။ သုသုခံ ၀တ ဇီ၀ါမ၊ အာတုေရသု အနာတုရာ။
အာတုေရသု မႏုေႆသု၊ ၀ိဟရာမ အနာတုရာ။
၁၉၉။ သုသုခံ ၀တ ဇီ၀ါမ၊ ဥႆုေကသု အႏုႆုကာ။
ဥႆုေကသု မႏုေႆသု၊ ၀ိဟရာမ အႏုႆုကာ။
၁၉၇။ ရန္ျပဳတတ္သူတို႔အလယ္၌ ရန္မျပဳၾကကုန္ဘဲ အလြန္ခ်မ္းသာစြာ ငါတို႔ အသက္ေမြးႏုိင္ၾကကုန္၏၊ ရန္ျပဳေသာသူတို႔အလယ္၌ ရန္မ႐ွိကုန္ဘဲ ငါတို႔ေနႏုိင္ၾကကုန္၏။
၁၉၈။ ကိေလသာအႏွိပ္စက္ခံရေသာ သူတို႔အလယ္၌ ကိေလသာအႏွိပ္စက္ မခံရကုန္ဘဲ အလြန္ခ်မ္းသာစြာ ငါတို႔ အသက္ေမြးႏုိင္ၾကကုန္၏၊ ကိေလသာ အႏွိပ္အစက္ခံရေသာ သူတို႔အလယ္၌ ကိေလသာအႏွိပ္အစက္မခံရကုန္ဘဲ ငါတို႔ေနႏုိင္ၾကကုန္၏။
၁၉၉။ ကာမဂုဏ္ကို ေၾကာင့္ၾကစိုက္ကုန္ေသာ သူတို႔အလယ္၌ ကာမဂုဏ္ကို ေၾကာင့္ၾကမစိုက္ၾကကုန္ဘဲ အလြန္ခ်မ္းသာစြာ ငါတို႔အသက္ေမြးႏုိင္ၾကကုန္၏၊ ကာမဂုဏ္ကို ေၾကာင့္ၾကစိုက္ကုန္ေသာ လူတို႔အလယ္၌ ကာမ ဂုဏ္ကို ေၾကာင့္ၾကမစိုက္ၾကကုန္ဘဲ ငါတို႔ေနႏုိင္ၾကကုန္၏။
197. Let us live in joy, in love among those who hate us. Among men who hate us, let us live free from hatred.
198. Let us live in joy, in love among those who are suffering. Among men who suffer from craving, let us live with wisdom.
199. Let us live in joy, in peace among those who struggle with greed. Among men who struggle, let us live in peace.
၂၀၀။ သုသုခံ ၀တ ဇီ၀ါမ၊ ေယသံ ေနာ နတၳိ ကိဥၥနံ။
ပီတိဘကၡာ ဘ၀ိႆာမ၊ ေဒ၀ါ အာဘႆရာ ယထာ။
၂၀၀။ စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကဖြယ္ရာ တစ္စံုတစ္ခုမွ်မ႐ွိဘဲ အလြန္ခ်မ္းသာစြာ ငါတို႔ အသက္ေမြးႏုိင္ၾကကုန္၏၊ အာဘႆရာျဗဟၼာတို႔ကဲ့သို႔ ႏွစ္သက္၀မ္းေျမာက္မႈ ပီတိတည္းဟူေသာအစာကို အားထား၍ ေနၾကကုန္အံ့။
200. We live most happily; there is nothing at all our own. We shall be like Arbathaya Brahmas (Radiant Devas) feeding on joy.
၂၀၁။ ဇယံ ေ၀ရံ ပသ၀တိ၊ ဒုကၡံ ေသတိ ပရာဇိေတာ။
ဥပသေႏၲာ သုခံ ေသတိ၊ ဟိတြာ ဇယပရာဇယံ။
၂၀၁။ အႏုိင္ရသူသည္ ရန္ကိုပြါးေစ၏၊ ႐ႈံးေသာသူသည္ ဆင္းရဲစြာေနရ၏၊ ကိေလသာျငိမ္းျပီးေသာသူသည္ အႏိုင္ အ႐ႈံးကိုစြန္႔၍ ခ်မ္းသာစြာေနရ၏။
201. Winning brings hatred, defeated lives in miserable condition. The one who has given up both victory and defeat stays in comfort.
၂၀၂။ နတၳိ ရာဂသေမာ အဂၢိ၊ နတၳိ ေဒါသသေမာ ကလိ။
နတၳိ ခႏၶသမာ ဒုကၡာ၊ နတၳိ သႏၲိပရံ သုခံ။
၂၀၂။ ရာဂႏွင့္တူေသာ မီးမ႐ွိ၊ ေဒါသႏွင့္တူေသာ အျပစ္မ႐ွိ၊ ခႏၶာႏွင့္တူေသာ ဆင္းရဲဒုကၡမ႐ွိ၊ နိဗၺာန္ႏွင့္တူေသာ ခ်မ္းသာမ႐ွိ။
202. There is no fire like passion, there is no crime like anger, there is no suffering like the aggregate (of mind and body), and there is no peace higher than Nibbana.
၂၀၃။ ဇိဃစၧာပရမာ ေရာဂါ၊ သခၤါရပရမာ ဒုခါ။
ဧတံ ဉတြာ ယထာဘူတံ၊ နိဗၺာနံ ပရမံ သုခံ။
၂၀၃။ ဆာေလာင္မြတ္သိပ္ျခင္းသည္ အလြန္ကဲဆံုး အနာေရာဂါမည္၏၊ ခႏၶာငါးပါး သခၤါရတရားတို႔သည္ အလြန္ကဲဆံုး ဆင္းရဲမည္ကုန္၏၊ နိဗၺာန္သည္ အလြန္ကဲဆံုး ခ်မ္းသာတည္း၊ ပညာ႐ွိသည္ ဤသို႔ ဟုတ္တိုင္းမွန္စြာသိ၍ နိဗၺာန္ခ်မ္းသာကို မ်က္ေမွာက္ျပဳ၏။
203. Hunger is the most severe illness; five aggregates of the Sankharas are the greatest miseries. If one knows this truly, Nibbana is the greatest joy.
၂၀၄။ အာေရာဂ်ပရမာ လာဘာ၊ သႏၲဳ႒ိပရမံ ဓနံ။
၀ိႆာသပရမာ ဉာတိ၊ နိဗၺာနံ ပရမံ သုခံ။
၂၀၄။ အနာေရာဂါကင္းျခင္းသည္ အလြန္ကဲဆံုး လာဘ္တည္း၊ ေရာင့္ရဲမႈသည္ အလြန္ကဲဆံုးဥစၥာတည္း၊ ခ်စ္ကြၽမ္း၀င္ သူသည္ အလြန္ကဲဆံုးေဆြမ်ဳိးတည္း၊ နိဗၺာန္သည္ အလြန္ကဲဆံုးခ်မ္းသာတည္း။
204. Health is the greatest blessing. Contentment is the highest wealth. The trustworthy friend is the best kinsman. Nibbana is the greatest bliss.
၂၀၅။ ပ၀ိေ၀ကရသံ ပိတြာ၊ ရသံ ဥပသမႆ စ။
နိဒၵေရာ ေဟာတိ နိပၸါေပါ၊ ဓမၼပီတိရသံ ပိ၀ံ။
၂၀၅။ တရားဟူေသာ ႏွစ္သိမ့္မႈ ပီတိအရသာကို ေသာက္ရသူသည္ ဆိတ္ျငိမ္ရာ၌ရေသာ တရားအရသာကို လည္းေကာင္း၊ ကိေလသာအပူၿငိမ္းရာ နိဗၺာန္၏ အရသာကိုလည္းေကာင္း ေသာက္ရေသာေၾကာင့္ ပူပန္မႈကင္း၏၊ မေကာင္းမႈမွလည္းကင္း၏။
205. Having tasted the flavor of Dhamma in seclusion and the flavor of peace in tranquility, one is without distress, free from the bad, drinking the flavor of the joys of Nibbana.
၂၀၆။ သာဟု ဒႆနမရိယာနံ၊ သႏၷိ၀ါေသာ သဒါ သုေခါ။
အဒႆေနန ဗာလာနံ၊ နိစၥေမ၀ သုခီ သိယာ။
၂၀၇။ ဗာလသဂၤတစာရီ ဟိ၊ ဒီဃမဒၶါန ေသာစတိ။
ဒုေကၡာ ဗာေလဟိ သံ၀ါေသာ၊ အမိေတၱေန၀ သဗၺဒါ။
ဓီေရာ စ သုခသံ၀ါေသာ၊ ဉာတီနံ၀ သမာဂေမာ။
၂၀၈။ တသၼာ ဟိ- ဓီရဥၥ ပညဥၥ ဗဟုႆုတဥၥ၊ ေဓာရယွသီလံ ၀တ၀ႏၲမရိယံ။
တံ တာဒိသံ သပၸဳရိသံ သုေမဓံ၊ ဘေဇထ နကၡတၱပထံ၀ စႏၵိမာ။
၂၀၆။ သူေတာ္ေကာင္းတို႔ကို ေတြ႔ျမင္ရျခင္းသည္ေကာင္း၏၊ သူေတာ္ေကာင္းတို႔ႏွင့္ ေပါင္းေဖာ္ရျခင္းသည္ အခါခပ္သိမ္း ခ်မ္းသာ၏၊ လူမိုက္တို႔ကို မေတြ႔မျမင္ရျခင္းသည္ အျမဲပင္ ခ်မ္းသာ၏။
၂၀၇။ သူမိုက္ႏွင့္ေပါင္းေဖာ္၍ လွည့္လည္ေသာသူသည္ ကာလၾကာျမင့္စြာ စိုးရိမ္ရ၏၊ လူမိုက္တို႔ႏွင့္ အတူေနရျခင္းသည္ ရန္သူႏွင့္ အတူေနရသကဲ့သို႔ အခါခပ္သိမ္း ဆင္းရဲရ၏၊ ပညာ႐ွိႏွင့္ အတူတကြေနရျခင္းသည္ ေဆြမ်ဳိးတို႔ႏွင့္ အတူတကြ ေနထိုင္ရသကဲ့သို႔ ခ်မ္းသာ၏။
၂၀၈။ ထို႔ေၾကာင့္သာလွ်င္ တည္ၾကည္လည္းတည္ၾကည္ေသာ ပညာလည္း႐ွိေသာ အၾကားအျမင္လည္းမ်ားေသာ မဂ္ဖိုလ္ဟူေသာ၀န္ကိုလည္း ေဆာင္ေလ့႐ွိေသာ သီလ ဓုတင္ ျဖဴစင္ေသာ အက်င့္လည္း႐ွိေသာ ျမတ္ေသာ ထိုသို႔ သေဘာ႐ွိေသာ ပညာ႐ွိသူေတာ္ေကာင္းကို လမင္းသည္ နကၡတ္တို႔သြားရာလမ္းခရီးကို ခ်ဥ္းကပ္သကဲ့သို႔ မွီ၀ဲ ဆည္းကပ္ရာ၏။
206. It is good to see the noble and association with them will make one happy. One who never sees silly persons will be at ease forever.
207. One accompanying with silly persons has a long journey of troubled state of mind, because being with a fool is as painful as to be with an enemy; but the joy of being with the wise is like the joy staying together with relatives.
208. Therefore one should follow the wise that is constant, intelligent, awake to the inner light, the learned, the much enduring, the dutiful, the noble; with such a one as this, one would associate like the moon follows the path of stars.
၁၄။ ဗုဒၶ၀ဂၢ Chapter 14
Chapter 14
၁၇၉။ ယႆ ဇိတံ နာ၀ဇီယတိ၊ ဇိတံ ယႆ ေနာ ယာတိ ေကာစိ ေလာေက။
တံ ဗုဒၶမနႏၲေဂါစရံ၊ အပဒံ ေကန ပေဒန ေနႆထ။
၁၈၀။ ယႆ ဇာလိနီ ၀ိသတၱိကာ၊ တဏွာ နတၳိ ကုဟိဥၥိ ေနတေ၀။
တံ ဗုဒၶမနႏၲေဂါစရံ၊ အပဒံ ေကန ပေဒန ေနႆထ။
၁၇၉။ အၾကင္ျမတ္စြာဘုရားသည္ ေအာင္အပ္ျပီးေသာ ကိေလသာကို တစ္ဖန္ေအာင္ဖြယ္မလို၊ ေလာက၌ အၾကင္ ျမတ္စြာဘုရား၏ ေအာင္ျပီးေသာ ကိေလသာေနာက္သို႔ ကိေလသာတစ္စံုတစ္ခုမွ် အစဥ္မလိုက္ေတာ့ေခ်၊ အပိုင္း အျခားမ႐ွိ က်က္စားႏုိင္သည့္ သဗၺညဳတဉာဏ္႐ွိေတာ္မူေသာ ရာဂစေသာ ခရီးလမ္းေၾကာင္းမ႐ွိေသာ ထိုျမတ္စြာ ဘုရားကို အဘယ္ခရီးလမ္းေၾကာင္းျဖင့္ သင္တို႔ ေခၚေဆာင္ ႏုိင္ကုန္အံ့နည္း။
၁၈၀။ အၾကင္ျမတ္စြာဘုရားအား တစ္စံုတစ္ခုေသာ ေလာကသို႔ ေခၚေဆာင္ရန္ ပိုက္ကြန္ပမာ ကပ္ျငိတတ္ေသာ တဏွာသည္မ႐ွိ၊ အပိုင္းအျခားမ႐ွိ က်က္စားႏုိင္သည့္ သဗၺညဳတဉာဏ္ ႐ွိေတာ္မူေသာ ရာဂစေသာ ခရီးလမ္း ေၾကာင္းမ႐ွိေသာ ထိုျမတ္စြာဘုရားကို အဘယ္ခရီးလမ္းေၾကာင္းျဖင့္ သင္တို႔ ေခၚေဆာင္ႏုိင္ကုန္အံ့နည္း။
179. Buddha, the enlightened one, who already eradicated all mental defilements, has done what has to be done, whose victory cannot be turned into defeat, and whom no one can conquer?
180. Buddha, the enlightened one, who has no more net-like craving and clinging that cannot lead him whosesoever, whose range is limitless and pathless, by what path will you lead?
၁၈၁။ ေယ စ်ာနပသုတာ ဓီရာ၊ ေနကၡမၼဴပသေမ ရတာ။
ေဒ၀ါပိ ေတသံ ပိဟယႏၲိ၊ သမၺဳဒၶါနံ သတီမတံ။
၁၈၁။ အၾကင္ပညာ႐ွိတို႔သည္ သမထစ်ာန္၌ ေလ့က်က္အားထုတ္ကုန္၏၊ ကာမမွထြက္ေျမာက္မႈ ကိေလသာျငိမ္းမႈ၌ ေမြ႔ေလ်ာ္ကုန္၏၊ သစၥာေလးပါးတရားကို ေကာင္းစြာသိကုန္ေသာ လြန္ကဲေသာ သတိ႐ွိကုန္ေသာ ထိုပညာ႐ွိတို႔အား နတ္ျဗဟၼာတို႔သည္လည္း ခ်စ္ျမတ္ႏုိးၾကကုန္၏။
181. The wise ones who are intent on meditating delight (samata-meditation) in the calm of going out from all mental defilements. They, who are perfectly awakened, deeply inspired in mindfulness and who know well the Four Noble Truth, are delighted even by gods.
၁၈၂။ ကိေစၧာ မႏုႆပဋိလာေဘာ၊ ကိစၧံ မစၥာန ဇီ၀ိတံ။
ကိစၧံ သဒၶမၼႆ၀နံ၊ ကိေစၧာ ဗုဒၶါနမုပၸါေဒါ။
၁၈၂။ လူအျဖစ္ကို ရျခင္းသည္ ခဲယဥ္း၏၊ သတၱ၀ါတို႔၏ အသက္႐ွင္ျခင္းသည္ ခဲယဥ္း၏၊ သူေတာ္ေကာင္းတရားကို ၾကားနာရျခင္းသည္ ခဲယဥ္း၏၊ ဘုရားရွင္တို႔ ပြင့္ထြန္းေပၚ ေပါက္လာရျခင္းသည္ ခဲယဥ္း၏။
182. It is difficult to get to be born as a man; it is also difficult to be the life of mortals, difficult is the hearing of the Dhamma, the rare event is the arising of a Buddha.
၁၈၃။ သဗၺပါပႆ အကရဏံ၊ ကုသလႆ ဥပသမၸဒါ။
သစိတၱပရိေယာဒပနံ၊ ဧတံ ဗုဒၶါန သာသနံ။
၁၈၄။ ခႏၲီ ပရမံ တေပါ တိတိကၡာ၊ နိဗၺာနံ ပရမံ ၀ဒႏၲိ ဗုဒၶါ။
န ဟိ ပဗၺဇိေတာ ပ႐ူပဃာတီ၊ န သမေဏာ ေဟာတိ ပရံ ၀ိေဟဌယေႏၲာ။
၁၈၅။ အႏူပ၀ါေဒါ အႏူပဃာေတာ၊ ပါတိေမာေကၡ စ သံ၀ေရာ။
မတၱညဳတာ စ ဘတၱသၼႎ၊ ပႏၲဥၥ သယနာသနံ။
အဓိစိေတၱ စ အာေယာေဂါ၊ ဧတံ ဗုဒၶါန သာသနံ။
၁၈၃။ မေကာင္းမႈဟူသမွ်ကို မျပဳရာ၊ ကုသိုလ္ႏွင့္ ျပည့္စံုေစရာ၏၊ မိမိစိတ္ကိုျဖဴစင္ေစရာ၏၊ ဤသည္ကား ဘုရား႐ွင္ တို႔၏ အဆံုးအမေတာ္ေပတည္း။
၁၈၄။ တိတိကၡာဟု အမည္ရေသာ သည္းခံမႈ ခႏီၲသည္ ျမတ္ေသာအက်င့္ေပတည္း၊ နိဗၺာန္ကို အလြန္ျမတ္၏ဟု ဘုရား႐ွင္တို႔ ေဟာေတာ္မူကုန္၏၊ ရဟန္းဟူသည္ သူတစ္ပါးကို မညႇဥ္းဆဲရာ၊ သူတစ္ပါးကို ညႇဥ္းဆဲေသာသူသည္ ရဟန္းမဟုတ္ေပ။
၁၈၅။ သူတစ္ပါးကို မကဲ့ရဲ႕မစြပ္စြဲရာ မညႇဥ္းဆဲရာ၊ ပါတိေမာကၡသံ၀ရသီလကို ေစာင့္ေ႐ွာက္ရာ၏။ စားဖြယ္၌ အတိုင္းအ႐ွည္ကို သိရာ၏၊ ဆိတ္ျငိမ္ေသာေက်ာင္း အိပ္ရာေနရာသို႔ ကပ္ေရာက္ေနထိုင္ရာ၏၊ သမာပတ္႐ွစ္ပါးဟူေသာ အဓိစိတၱသိကၡာကို ပြားမ်ားအားထုတ္ရာ၏၊ ဤသည္ကား ဘုရား႐ွင္တို႔၏ အဆံုးအမေတာ္ေပတည္း။
183. To refrain from doing what is evil, to cultivate all virtuous actions, to purify one's own heart, these are the teachings of the enlightened Buddhas.
184. Forbearing patience is the highest sacrifice. The awakened Buddhas say Nibbana is supreme. If one hurts another, he is not a hermit; the one who offends another is not an ascetic.
185. Not to find faults, not to hurt, to restrain under the precepts of Patimokkha (Fundamental Moral Precepts), to be moderate in food, the solitude of one's place and one's bed, and to practice the highest consciousness; these are the teachings of Awakened Buddhas.
၁၈၆။ န ကဟာပဏ၀ေႆန၊ တိတၱိ ကာေမသု ၀ိဇၨတိ။
အပၸႆာဒါ ဒုခါ ကာမာ၊ ဣတိ ၀ိညာယ ပ႑ိေတာ။
၁၈၇။ အပိ ဒိေဗၺသု ကာေမသု၊ ရတႎ ေသာ နာဓိဂစၦတိ။
တဏွကၡယရေတာ ေဟာတိ၊ သမၼာသမၺဳဒၶသာ၀ေကာ။
၁၈၆-၁၈၇။ အသျပာမိုး ႐ြာသြန္းေပးသျဖင့္လည္း ကာမတို႔၌ ေရာင့္ရဲတင္းတိမ္မႈမ႐ွိ၊ ကာမတို႔သည္ သာယာ ဘြယ္သေဘာမ႐ွိကုန္၊ ဆင္းရဲကုန္၏ဟုသိ၍ ျမတ္စြာဘုရား၏ တပည့္ျဖစ္ေသာ ပညာ႐ွိသည္ နတ္၌ျဖစ္ေသာ ကာမတို႔၌ ေသာ္လည္း မေမြ႔ေလ်ာ္၊ တဏွာကုန္ရာ နိဗၺာန္၌သာ ေမြ႔ေလ်ာ္ေတာ့၏။
186-187. No contentment is found among sensual pleasures even with a shower of money. Craving, desires and pleasures will come to an end in pain. Knowing this, the wise one has no delight even in heavenly sensual pleasures. The disciple of Buddha finds delight in the ending of all craving.
၁၈၈။ ဗဟံု ေ၀ သရဏံ ယႏၲိ၊ ပဗၺတာနိ ၀နာနိ စ။
အာရာမ႐ုကၡေစတ်ာနိ၊ မႏုႆာ ဘယတဇၨိတာ။
၁၈၉။ ေနတံ ေခါ သရဏံ ေခမံ၊ ေနတံ သရဏမုတၱမံ။
ေနတံ သရဏမာဂမၼ၊ သဗၺဒုကၡာ ပမုစၥတိ။
၁၉၀။ ေယာ စ ဗုဒၶဥၥ ဓမၼဥၥ၊ သံဃဥၥ သရဏံ ဂေတာ။
စတၱာရိ အရိယသစၥာနိ၊ သမၼပၸညာယ ပႆတိ။
၁၉၁။ ဒုကၡံ ဒုကၡသမုပၸါဒံ၊ ဒုကၡႆ စ အတိကၠမ။
အရိယံ စ႒ဂႋကံ မဂၢံ၊ ဒုကၡဴပသမဂါမိနံ။
၁၉၂။ ဧတံ ေခါ သရဏံ ေခမံ၊ ဧတံ သရဏမုတၱမံ။
ဧတံ သရဏမာဂမၼ၊ သဗၺဒုကၡာ ပမုစၥတိ။
၁၈၈။ ေၾကာက္႐ြ႔ံထိတ္လန္႔ကုန္ေသာ မ်ားစြာေသာလူတို႔သည္ ေတာင္တို႔ကိုလည္းေကာင္း၊ ေတာတို႔ကိုလည္းေကာင္း၊ ေနရာတို႔ကိုလည္းေကာင္း၊ အထိကရ သစ္ပင္စေသာ ကိုးကြယ္ရာတို႔ကို လည္းေကာင္း ကိုးကြယ္ၾကကုန္၏။
၁၈၉။ ဤ ေတာ ေတာင္ ေနရာ အထိကရသစ္ပင္စေသာ ကိုးကြယ္ရာ ဟူသမွ်ကို ကိုးကြယ္ျခင္းသည္ ေဘးကင္းေသာ ကိုးကြယ္ျခင္းမဟုတ္၊ ျမတ္ေသာကိုးကြယ္ျခင္းမဟုတ္၊ ဤကိုးကြယ္ရာ ဟူသမွ်ကို ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ျခင္းေၾကာင့္ ဒုကၡခပ္သိမ္းမွ မလြတ္ေျမာက္ႏုိင္။
၁၉၀-၁၉၁။ အၾကင္သူသည္ ျမတ္စြာဘုရားကို လည္းေကာင္း၊ တရားေတာ္ကိုလည္းေကာင္း၊ သံဃာေတာ္ကို လည္းေကာင္း ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္၏၊ ထိုသူသည္ ဆင္းရဲအမွန္ ဒုကၡသစၥာ၊ ဆင္းရဲျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္းအမွန္ သမုဒယသစၥာ၊ ဆင္းရဲမွ လြတ္ေျမာက္ရာအမွန္ နိေရာဓသစၥာ၊ ဆင္းရဲျငိမ္းရာ နိဗၺာန္သို႔ေရာက္ေၾကာင္းအမွန္ အဂၤါ႐ွစ္ပါး႐ွိေသာ ျမတ္ေသာမဂၢသစၥာ ဟူေသာ အရိယသစၥာေလးပါးတို႔ကို ေကာင္းစြာ မဂ္ပညာျဖင့္ ျမင္ႏုိင္၏။
၁၉၂။ ဤရတနာသံုးပါးကို ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ျခင္းသည္ ေဘးမ႐ွိေသာ ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ျခင္းမည္၏၊ ျမတ္ေသာ ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ျခင္းမည္၏၊ ဤရတနာသံုးပါးကို ကိုးကြယ္ျခင္းေၾကာင့္ ဒုကၡခပ္သိမ္းမွ လြတ္ေျမာက္၏။
188. Persons who are threatened by fear go to mountains and to forests, sacred trees and shrines for refuge.
189. But that is not a safe refuge, that is not the ultimate refuge. Having come to this refuge, one is not free of all miseries and troubles.
190-191. But one who takes refuge in Buddha, in his teaching (Dhamma) and his community of monks (Sangha), sees the four Noble Truths with accurate insight: Suffering, the Cause of Suffering, and the overcoming of Suffering, and the Noble Eightfold Path that leads to Cessation of Suffering.
192. Taking refuge in three jewels: Buddha, Dhamma (his teaching) and Sangha (his follower community) is a harmless refuge that is the best and having come to that refuge, one is free from all sufferings.
၁၉၃။ ဒုလႅေဘာ ပုရိသာဇေညာ၊ န ေသာ သဗၺတၳ ဇာယတိ။
ယတၳ ေသာ ဇာယတိ ဓီေရာ၊ တံ ကုလံ သုခေမဓတိ။
၁၉၃။ ေယာက်္ားအာဇာနည္ပုဂၢဳိလ္မ်ဳိးသည္ ျဖစ္ထြန္းေပၚေပါက္ႏုိင္ခဲ၏၊ ထိုေယာက်္ားအာဇာနည္ ပုဂၢဳိလ္မ်ဳိးသည္ ခပ္သိမ္းေသာအရပ္ေဒသ၊ ခပ္သိမ္းေသာအမ်ဳိးအႏြယ္တို႔၌ မျဖစ္ထြန္းႏုိင္၊ ပညာ႐ွိေသာ အာဇာနည္ပုဂၢဳိလ္မ်ဳိးသည္ အၾကင္အမ်ဳိးအႏြယ္၌ျဖစ္၏၊ ထိုအမ်ဳိးအႏြယ္သည္ ခ်မ္းသာျခင္းသို႔ေရာက္၏။
193. A man of nobility is not easy to find, a Buddha, who is awake is not born in everywhere. That family prospers in happiness where that wise person is born.
၁၉၄။ သုေခါ ဗုဒၶါနမုပၸါေဒါ၊ သုခါ သဒၶမၼေဒသနာ။
သုခါ သံဃႆ သာမဂၢီ၊ သမဂၢါနံ တေပါ သုေခါ။
၁၉၄။ ဘုရား႐ွင္တို႔ ပြင့္ထြန္းေပၚေပါက္လာျခင္းသည္ ခ်မ္းသာျခင္း၏ အေၾကာင္းျဖစ္၏၊ သူေတာ္ေကာင္းတရားကို ေဟာၾကားေတာ္မူျခင္းသည္ ခ်မ္းသာျခင္း၏အေၾကာင္းျဖစ္၏၊ သံဃာ၏ညီညြတ္ျခင္းသည္ ခ်မ္းသာျခင္း၏ အေၾကာင္းျဖစ္၏၊ စိတ္ဓာတ္ညီညြတ္သူတို႔၏ အက်င့္သည္ ခ်မ္းသာျခင္း၏အေၾကာင္းျဖစ္၏။
194. Joyful is the birth of Buddha, joyful is the teaching of the Noble Doctrine, Dhamma, joyful is the unity of his followers (Sangha), joyful is the life of those who live in harmony.
၁၉၅။ ပူဇာရေဟ ပူဇယေတာ၊ ဗုေဒၶယဒိ ၀ သာ၀ေက။
ပပဥၥသမတိကၠေႏၲ၊ တိဏၰေသာကပရိဒၵေ၀ါ။
၁၉၆။ ေတ တာဒိေသ ပူဇယေတာ၊ နိဗၺဳေတ အကုေတာဘေယ။
န သကၠာ ပုညံ သခၤါတံု၊ ဣေမတၱမပိ ေကနစိ။
၁၉၅-၁၉၆။ ပူေဇာ္ထိုက္ကုန္ေသာ တဏွာ မာန ဒိ႒ိဟူေသာ သံသရာနယ္ခ်ဲ႔တရားတို႔ကို လြန္ေျမာက္ျပီးကုန္ေသာ စိုးရိမ္ပူေဆြးငိုေၾကြးျခင္းကို လြတ္ေျမာက္ျပီးကုန္ေသာ ကိေလသာျငိမ္းေအး ျပီးကုန္ေသာ တစ္စံုတစ္ခု ေဘးရန္ မ႐ွိကုန္ေသာ ဘုရား႐ွင္တို႔ကိုလည္းေကာင္း၊ ျမတ္စြာဘုရား၏ တပည့္တို႔ကိုလည္းေကာင္း ပူေဇာ္ေသာသူ၏ ေကာင္းမႈကို ဤေကာင္းမႈသည္ ဤမွ်႐ွိ၏ဟု တစ္စံုတစ္ေယာက္ေသာသူသည္လည္း ေရတြက္ျခင္းငွါ မတတ္ေကာင္း။
195-196. Of one worshipping those worthy of worship, a Buddha or his disciples who have left behind all craving and mental defilements and have crossed over sorrow, who, free from all fears; no one can measure the extent of the merit and the virtue of one worshipping them.
Chapter 14
၁၇၉။ ယႆ ဇိတံ နာ၀ဇီယတိ၊ ဇိတံ ယႆ ေနာ ယာတိ ေကာစိ ေလာေက။
တံ ဗုဒၶမနႏၲေဂါစရံ၊ အပဒံ ေကန ပေဒန ေနႆထ။
၁၈၀။ ယႆ ဇာလိနီ ၀ိသတၱိကာ၊ တဏွာ နတၳိ ကုဟိဥၥိ ေနတေ၀။
တံ ဗုဒၶမနႏၲေဂါစရံ၊ အပဒံ ေကန ပေဒန ေနႆထ။
၁၇၉။ အၾကင္ျမတ္စြာဘုရားသည္ ေအာင္အပ္ျပီးေသာ ကိေလသာကို တစ္ဖန္ေအာင္ဖြယ္မလို၊ ေလာက၌ အၾကင္ ျမတ္စြာဘုရား၏ ေအာင္ျပီးေသာ ကိေလသာေနာက္သို႔ ကိေလသာတစ္စံုတစ္ခုမွ် အစဥ္မလိုက္ေတာ့ေခ်၊ အပိုင္း အျခားမ႐ွိ က်က္စားႏုိင္သည့္ သဗၺညဳတဉာဏ္႐ွိေတာ္မူေသာ ရာဂစေသာ ခရီးလမ္းေၾကာင္းမ႐ွိေသာ ထိုျမတ္စြာ ဘုရားကို အဘယ္ခရီးလမ္းေၾကာင္းျဖင့္ သင္တို႔ ေခၚေဆာင္ ႏုိင္ကုန္အံ့နည္း။
၁၈၀။ အၾကင္ျမတ္စြာဘုရားအား တစ္စံုတစ္ခုေသာ ေလာကသို႔ ေခၚေဆာင္ရန္ ပိုက္ကြန္ပမာ ကပ္ျငိတတ္ေသာ တဏွာသည္မ႐ွိ၊ အပိုင္းအျခားမ႐ွိ က်က္စားႏုိင္သည့္ သဗၺညဳတဉာဏ္ ႐ွိေတာ္မူေသာ ရာဂစေသာ ခရီးလမ္း ေၾကာင္းမ႐ွိေသာ ထိုျမတ္စြာဘုရားကို အဘယ္ခရီးလမ္းေၾကာင္းျဖင့္ သင္တို႔ ေခၚေဆာင္ႏုိင္ကုန္အံ့နည္း။
179. Buddha, the enlightened one, who already eradicated all mental defilements, has done what has to be done, whose victory cannot be turned into defeat, and whom no one can conquer?
180. Buddha, the enlightened one, who has no more net-like craving and clinging that cannot lead him whosesoever, whose range is limitless and pathless, by what path will you lead?
၁၈၁။ ေယ စ်ာနပသုတာ ဓီရာ၊ ေနကၡမၼဴပသေမ ရတာ။
ေဒ၀ါပိ ေတသံ ပိဟယႏၲိ၊ သမၺဳဒၶါနံ သတီမတံ။
၁၈၁။ အၾကင္ပညာ႐ွိတို႔သည္ သမထစ်ာန္၌ ေလ့က်က္အားထုတ္ကုန္၏၊ ကာမမွထြက္ေျမာက္မႈ ကိေလသာျငိမ္းမႈ၌ ေမြ႔ေလ်ာ္ကုန္၏၊ သစၥာေလးပါးတရားကို ေကာင္းစြာသိကုန္ေသာ လြန္ကဲေသာ သတိ႐ွိကုန္ေသာ ထိုပညာ႐ွိတို႔အား နတ္ျဗဟၼာတို႔သည္လည္း ခ်စ္ျမတ္ႏုိးၾကကုန္၏။
181. The wise ones who are intent on meditating delight (samata-meditation) in the calm of going out from all mental defilements. They, who are perfectly awakened, deeply inspired in mindfulness and who know well the Four Noble Truth, are delighted even by gods.
၁၈၂။ ကိေစၧာ မႏုႆပဋိလာေဘာ၊ ကိစၧံ မစၥာန ဇီ၀ိတံ။
ကိစၧံ သဒၶမၼႆ၀နံ၊ ကိေစၧာ ဗုဒၶါနမုပၸါေဒါ။
၁၈၂။ လူအျဖစ္ကို ရျခင္းသည္ ခဲယဥ္း၏၊ သတၱ၀ါတို႔၏ အသက္႐ွင္ျခင္းသည္ ခဲယဥ္း၏၊ သူေတာ္ေကာင္းတရားကို ၾကားနာရျခင္းသည္ ခဲယဥ္း၏၊ ဘုရားရွင္တို႔ ပြင့္ထြန္းေပၚ ေပါက္လာရျခင္းသည္ ခဲယဥ္း၏။
182. It is difficult to get to be born as a man; it is also difficult to be the life of mortals, difficult is the hearing of the Dhamma, the rare event is the arising of a Buddha.
၁၈၃။ သဗၺပါပႆ အကရဏံ၊ ကုသလႆ ဥပသမၸဒါ။
သစိတၱပရိေယာဒပနံ၊ ဧတံ ဗုဒၶါန သာသနံ။
၁၈၄။ ခႏၲီ ပရမံ တေပါ တိတိကၡာ၊ နိဗၺာနံ ပရမံ ၀ဒႏၲိ ဗုဒၶါ။
န ဟိ ပဗၺဇိေတာ ပ႐ူပဃာတီ၊ န သမေဏာ ေဟာတိ ပရံ ၀ိေဟဌယေႏၲာ။
၁၈၅။ အႏူပ၀ါေဒါ အႏူပဃာေတာ၊ ပါတိေမာေကၡ စ သံ၀ေရာ။
မတၱညဳတာ စ ဘတၱသၼႎ၊ ပႏၲဥၥ သယနာသနံ။
အဓိစိေတၱ စ အာေယာေဂါ၊ ဧတံ ဗုဒၶါန သာသနံ။
၁၈၃။ မေကာင္းမႈဟူသမွ်ကို မျပဳရာ၊ ကုသိုလ္ႏွင့္ ျပည့္စံုေစရာ၏၊ မိမိစိတ္ကိုျဖဴစင္ေစရာ၏၊ ဤသည္ကား ဘုရား႐ွင္ တို႔၏ အဆံုးအမေတာ္ေပတည္း။
၁၈၄။ တိတိကၡာဟု အမည္ရေသာ သည္းခံမႈ ခႏီၲသည္ ျမတ္ေသာအက်င့္ေပတည္း၊ နိဗၺာန္ကို အလြန္ျမတ္၏ဟု ဘုရား႐ွင္တို႔ ေဟာေတာ္မူကုန္၏၊ ရဟန္းဟူသည္ သူတစ္ပါးကို မညႇဥ္းဆဲရာ၊ သူတစ္ပါးကို ညႇဥ္းဆဲေသာသူသည္ ရဟန္းမဟုတ္ေပ။
၁၈၅။ သူတစ္ပါးကို မကဲ့ရဲ႕မစြပ္စြဲရာ မညႇဥ္းဆဲရာ၊ ပါတိေမာကၡသံ၀ရသီလကို ေစာင့္ေ႐ွာက္ရာ၏။ စားဖြယ္၌ အတိုင္းအ႐ွည္ကို သိရာ၏၊ ဆိတ္ျငိမ္ေသာေက်ာင္း အိပ္ရာေနရာသို႔ ကပ္ေရာက္ေနထိုင္ရာ၏၊ သမာပတ္႐ွစ္ပါးဟူေသာ အဓိစိတၱသိကၡာကို ပြားမ်ားအားထုတ္ရာ၏၊ ဤသည္ကား ဘုရား႐ွင္တို႔၏ အဆံုးအမေတာ္ေပတည္း။
183. To refrain from doing what is evil, to cultivate all virtuous actions, to purify one's own heart, these are the teachings of the enlightened Buddhas.
184. Forbearing patience is the highest sacrifice. The awakened Buddhas say Nibbana is supreme. If one hurts another, he is not a hermit; the one who offends another is not an ascetic.
185. Not to find faults, not to hurt, to restrain under the precepts of Patimokkha (Fundamental Moral Precepts), to be moderate in food, the solitude of one's place and one's bed, and to practice the highest consciousness; these are the teachings of Awakened Buddhas.
၁၈၆။ န ကဟာပဏ၀ေႆန၊ တိတၱိ ကာေမသု ၀ိဇၨတိ။
အပၸႆာဒါ ဒုခါ ကာမာ၊ ဣတိ ၀ိညာယ ပ႑ိေတာ။
၁၈၇။ အပိ ဒိေဗၺသု ကာေမသု၊ ရတႎ ေသာ နာဓိဂစၦတိ။
တဏွကၡယရေတာ ေဟာတိ၊ သမၼာသမၺဳဒၶသာ၀ေကာ။
၁၈၆-၁၈၇။ အသျပာမိုး ႐ြာသြန္းေပးသျဖင့္လည္း ကာမတို႔၌ ေရာင့္ရဲတင္းတိမ္မႈမ႐ွိ၊ ကာမတို႔သည္ သာယာ ဘြယ္သေဘာမ႐ွိကုန္၊ ဆင္းရဲကုန္၏ဟုသိ၍ ျမတ္စြာဘုရား၏ တပည့္ျဖစ္ေသာ ပညာ႐ွိသည္ နတ္၌ျဖစ္ေသာ ကာမတို႔၌ ေသာ္လည္း မေမြ႔ေလ်ာ္၊ တဏွာကုန္ရာ နိဗၺာန္၌သာ ေမြ႔ေလ်ာ္ေတာ့၏။
186-187. No contentment is found among sensual pleasures even with a shower of money. Craving, desires and pleasures will come to an end in pain. Knowing this, the wise one has no delight even in heavenly sensual pleasures. The disciple of Buddha finds delight in the ending of all craving.
၁၈၈။ ဗဟံု ေ၀ သရဏံ ယႏၲိ၊ ပဗၺတာနိ ၀နာနိ စ။
အာရာမ႐ုကၡေစတ်ာနိ၊ မႏုႆာ ဘယတဇၨိတာ။
၁၈၉။ ေနတံ ေခါ သရဏံ ေခမံ၊ ေနတံ သရဏမုတၱမံ။
ေနတံ သရဏမာဂမၼ၊ သဗၺဒုကၡာ ပမုစၥတိ။
၁၉၀။ ေယာ စ ဗုဒၶဥၥ ဓမၼဥၥ၊ သံဃဥၥ သရဏံ ဂေတာ။
စတၱာရိ အရိယသစၥာနိ၊ သမၼပၸညာယ ပႆတိ။
၁၉၁။ ဒုကၡံ ဒုကၡသမုပၸါဒံ၊ ဒုကၡႆ စ အတိကၠမ။
အရိယံ စ႒ဂႋကံ မဂၢံ၊ ဒုကၡဴပသမဂါမိနံ။
၁၉၂။ ဧတံ ေခါ သရဏံ ေခမံ၊ ဧတံ သရဏမုတၱမံ။
ဧတံ သရဏမာဂမၼ၊ သဗၺဒုကၡာ ပမုစၥတိ။
၁၈၈။ ေၾကာက္႐ြ႔ံထိတ္လန္႔ကုန္ေသာ မ်ားစြာေသာလူတို႔သည္ ေတာင္တို႔ကိုလည္းေကာင္း၊ ေတာတို႔ကိုလည္းေကာင္း၊ ေနရာတို႔ကိုလည္းေကာင္း၊ အထိကရ သစ္ပင္စေသာ ကိုးကြယ္ရာတို႔ကို လည္းေကာင္း ကိုးကြယ္ၾကကုန္၏။
၁၈၉။ ဤ ေတာ ေတာင္ ေနရာ အထိကရသစ္ပင္စေသာ ကိုးကြယ္ရာ ဟူသမွ်ကို ကိုးကြယ္ျခင္းသည္ ေဘးကင္းေသာ ကိုးကြယ္ျခင္းမဟုတ္၊ ျမတ္ေသာကိုးကြယ္ျခင္းမဟုတ္၊ ဤကိုးကြယ္ရာ ဟူသမွ်ကို ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ျခင္းေၾကာင့္ ဒုကၡခပ္သိမ္းမွ မလြတ္ေျမာက္ႏုိင္။
၁၉၀-၁၉၁။ အၾကင္သူသည္ ျမတ္စြာဘုရားကို လည္းေကာင္း၊ တရားေတာ္ကိုလည္းေကာင္း၊ သံဃာေတာ္ကို လည္းေကာင္း ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္၏၊ ထိုသူသည္ ဆင္းရဲအမွန္ ဒုကၡသစၥာ၊ ဆင္းရဲျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္းအမွန္ သမုဒယသစၥာ၊ ဆင္းရဲမွ လြတ္ေျမာက္ရာအမွန္ နိေရာဓသစၥာ၊ ဆင္းရဲျငိမ္းရာ နိဗၺာန္သို႔ေရာက္ေၾကာင္းအမွန္ အဂၤါ႐ွစ္ပါး႐ွိေသာ ျမတ္ေသာမဂၢသစၥာ ဟူေသာ အရိယသစၥာေလးပါးတို႔ကို ေကာင္းစြာ မဂ္ပညာျဖင့္ ျမင္ႏုိင္၏။
၁၉၂။ ဤရတနာသံုးပါးကို ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ျခင္းသည္ ေဘးမ႐ွိေသာ ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ျခင္းမည္၏၊ ျမတ္ေသာ ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ျခင္းမည္၏၊ ဤရတနာသံုးပါးကို ကိုးကြယ္ျခင္းေၾကာင့္ ဒုကၡခပ္သိမ္းမွ လြတ္ေျမာက္၏။
188. Persons who are threatened by fear go to mountains and to forests, sacred trees and shrines for refuge.
189. But that is not a safe refuge, that is not the ultimate refuge. Having come to this refuge, one is not free of all miseries and troubles.
190-191. But one who takes refuge in Buddha, in his teaching (Dhamma) and his community of monks (Sangha), sees the four Noble Truths with accurate insight: Suffering, the Cause of Suffering, and the overcoming of Suffering, and the Noble Eightfold Path that leads to Cessation of Suffering.
192. Taking refuge in three jewels: Buddha, Dhamma (his teaching) and Sangha (his follower community) is a harmless refuge that is the best and having come to that refuge, one is free from all sufferings.
၁၉၃။ ဒုလႅေဘာ ပုရိသာဇေညာ၊ န ေသာ သဗၺတၳ ဇာယတိ။
ယတၳ ေသာ ဇာယတိ ဓီေရာ၊ တံ ကုလံ သုခေမဓတိ။
၁၉၃။ ေယာက်္ားအာဇာနည္ပုဂၢဳိလ္မ်ဳိးသည္ ျဖစ္ထြန္းေပၚေပါက္ႏုိင္ခဲ၏၊ ထိုေယာက်္ားအာဇာနည္ ပုဂၢဳိလ္မ်ဳိးသည္ ခပ္သိမ္းေသာအရပ္ေဒသ၊ ခပ္သိမ္းေသာအမ်ဳိးအႏြယ္တို႔၌ မျဖစ္ထြန္းႏုိင္၊ ပညာ႐ွိေသာ အာဇာနည္ပုဂၢဳိလ္မ်ဳိးသည္ အၾကင္အမ်ဳိးအႏြယ္၌ျဖစ္၏၊ ထိုအမ်ဳိးအႏြယ္သည္ ခ်မ္းသာျခင္းသို႔ေရာက္၏။
193. A man of nobility is not easy to find, a Buddha, who is awake is not born in everywhere. That family prospers in happiness where that wise person is born.
၁၉၄။ သုေခါ ဗုဒၶါနမုပၸါေဒါ၊ သုခါ သဒၶမၼေဒသနာ။
သုခါ သံဃႆ သာမဂၢီ၊ သမဂၢါနံ တေပါ သုေခါ။
၁၉၄။ ဘုရား႐ွင္တို႔ ပြင့္ထြန္းေပၚေပါက္လာျခင္းသည္ ခ်မ္းသာျခင္း၏ အေၾကာင္းျဖစ္၏၊ သူေတာ္ေကာင္းတရားကို ေဟာၾကားေတာ္မူျခင္းသည္ ခ်မ္းသာျခင္း၏အေၾကာင္းျဖစ္၏၊ သံဃာ၏ညီညြတ္ျခင္းသည္ ခ်မ္းသာျခင္း၏ အေၾကာင္းျဖစ္၏၊ စိတ္ဓာတ္ညီညြတ္သူတို႔၏ အက်င့္သည္ ခ်မ္းသာျခင္း၏အေၾကာင္းျဖစ္၏။
194. Joyful is the birth of Buddha, joyful is the teaching of the Noble Doctrine, Dhamma, joyful is the unity of his followers (Sangha), joyful is the life of those who live in harmony.
၁၉၅။ ပူဇာရေဟ ပူဇယေတာ၊ ဗုေဒၶယဒိ ၀ သာ၀ေက။
ပပဥၥသမတိကၠေႏၲ၊ တိဏၰေသာကပရိဒၵေ၀ါ။
၁၉၆။ ေတ တာဒိေသ ပူဇယေတာ၊ နိဗၺဳေတ အကုေတာဘေယ။
န သကၠာ ပုညံ သခၤါတံု၊ ဣေမတၱမပိ ေကနစိ။
၁၉၅-၁၉၆။ ပူေဇာ္ထိုက္ကုန္ေသာ တဏွာ မာန ဒိ႒ိဟူေသာ သံသရာနယ္ခ်ဲ႔တရားတို႔ကို လြန္ေျမာက္ျပီးကုန္ေသာ စိုးရိမ္ပူေဆြးငိုေၾကြးျခင္းကို လြတ္ေျမာက္ျပီးကုန္ေသာ ကိေလသာျငိမ္းေအး ျပီးကုန္ေသာ တစ္စံုတစ္ခု ေဘးရန္ မ႐ွိကုန္ေသာ ဘုရား႐ွင္တို႔ကိုလည္းေကာင္း၊ ျမတ္စြာဘုရား၏ တပည့္တို႔ကိုလည္းေကာင္း ပူေဇာ္ေသာသူ၏ ေကာင္းမႈကို ဤေကာင္းမႈသည္ ဤမွ်႐ွိ၏ဟု တစ္စံုတစ္ေယာက္ေသာသူသည္လည္း ေရတြက္ျခင္းငွါ မတတ္ေကာင္း။
195-196. Of one worshipping those worthy of worship, a Buddha or his disciples who have left behind all craving and mental defilements and have crossed over sorrow, who, free from all fears; no one can measure the extent of the merit and the virtue of one worshipping them.
Subscribe to:
Posts (Atom)